ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Ο εργατολόγος Γιάννης Γερακάκης αναλύει τι αλλάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027 για όσους έχουν προσωπική διαφορά και 25 έως 35 έτη ασφάλισης – Πώς θα υπολογίζονται ΕΑΣ, εισφορά ασθένειας και φόρος
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Συντάξεις χηρείας: Καταργούνται οι περικοπές μετά την τριετία – Ποιοι θα δουν αυξήσεις έως και 100%
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Νέο καθεστώς αυξήσεων διαμορφώνεται από την 1η Ιανουαρίου 2027 για περίπου 671.586 παλαιούς συνταξιούχους, οι οποίοι εξακολουθούν να διατηρούν προσωπική διαφορά μετά τον επανυπολογισμό των συντάξεών τους. Η βασική αλλαγή είναι ότι οι ετήσιες αυξήσεις δεν θα συμψηφίζονται πλέον με το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς, αλλά θα περνούν ολόκληρες στο καταβαλλόμενο ποσό της κύριας σύνταξης.
Όπως προκύπτει από το πλαίσιο που έχει παρουσιάσει το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το 2026 εφαρμόστηκε μεταβατική ρύθμιση, με μέρος της αύξησης να καταβάλλεται στους συνταξιούχους και μέρος να συμψηφίζεται με την προσωπική διαφορά. Από το 2027 ο συμψηφισμός καταργείται.
Στο tilegrafimanews.gr μίλησε ο εργατολόγος Γιάννης Γερακάκης, ο οποίος αναλύει σε βάθος τα νέα δεδομένα, τις κρατήσεις και τα πραγματικά οφέλη για συνταξιούχους ΙΚΑ, Δημοσίου, ΟΑΕΕ, ΔΕΚΟ, τραπεζών, ΝΑΤ και επιστημονικών Ταμείων.
Τι ακριβώς αλλάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027;
Από το 2027, οι συνταξιούχοι που διατηρούν θετική προσωπική διαφορά θα λαμβάνουν το 100% της ετήσιας αύξησης που θα υπολογίζεται στην εθνική και την ανταποδοτική σύνταξη.
Μέχρι σήμερα, η αύξηση μπορούσε να απορροφηθεί ολόκληρη ή εν μέρει από την προσωπική διαφορά. Έτσι, ο συνταξιούχος έβλεπε μείωση του λογιστικού υπολοίπου της προσωπικής διαφοράς, αλλά μικρότερη ή μηδενική μεταβολή στο ποσό που εισέπραττε.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 το ποσό της προσωπικής διαφοράς παγιοποιείται και δεν θα λειτουργεί πλέον ως μηχανισμός συμψηφισμού των νέων αυξήσεων. Η σχετική νομοθετική διατύπωση προβλέπει ότι, εφόσον παραμένει υπόλοιπο μετά το 2026, αυτό διατηρείται ως σταθερό ποσό.
Καταργείται οριστικά η προσωπική διαφορά;
Η προσωπική διαφορά καταργείται ως εμπόδιο στην καταβολή των αυξήσεων, αλλά δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται αυτομάτως ως ξεχωριστό ποσό από κάθε ενημερωτικό σημείωμα.
Το υπόλοιπο που θα έχει διαμορφωθεί στις 31 Δεκεμβρίου 2026 αναμένεται να συνεχίσει να καταβάλλεται χωριστά και να παραμείνει σταθερό. Δεν θα λαμβάνει ετήσιες αυξήσεις, ενώ οι νέες αναπροσαρμογές θα εφαρμόζονται στην εθνική και την ανταποδοτική σύνταξη.
Με άλλα λόγια, ο συνταξιούχος δεν χάνει το υφιστάμενο ποσό προσωπικής διαφοράς, αλλά το ποσό αυτό δεν θα αυξάνεται μαζί με την κύρια σύνταξη.
Πόση θα είναι η αύξηση του 2027;
Οι πίνακες βασίζονται σε ενδεικτική αύξηση 2,6% για το 2027. Το ποσοστό αυτό δεν πρέπει ακόμη να θεωρείται οριστικό, καθώς η ετήσια αύξηση των κύριων συντάξεων προσδιορίζεται από τον συνδυασμό της ανάπτυξης και του πληθωρισμού.
Με βάση, πάντως, το σενάριο του 2,6%, οι αυξήσεις για συνταξιούχους με 25 έως 35 έτη ασφάλισης υπολογίζονται περίπου από 11 έως 40 ευρώ τον μήνα, πριν από φόρο και κρατήσεις.
Το ύψος της αύξησης εξαρτάται κυρίως από το άθροισμα εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης και όχι από το συνολικό ποσό μαζί με την προσωπική διαφορά.
Ποιοι συνταξιούχοι κερδίζουν περισσότερο;
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σε απόλυτο ποσό θα καταγραφούν σε όσους έχουν υψηλότερη εθνική και ανταποδοτική σύνταξη, όπως αρκετοί συνταξιούχοι της ΔΕΗ, του ΟΤΕ, του ΝΑΤ, τραπεζών και του πρώην ΕΤΑΑ.
Ιδιαίτερα ωφελημένοι θεωρούνται και όσοι έχουν μικρό υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς, για παράδειγμα από 5 έως 30 ευρώ. Οι συνταξιούχοι αυτοί θα λαμβάνουν πλήρη αύξηση, ενώ το συνολικό τους ποσό θα προσεγγίζει περισσότερο τη σύνταξη που θα είχαν χωρίς τον παλαιό επανυπολογισμό.
Όσοι διατηρούν προσωπική διαφορά άνω των 150 ή 200 ευρώ θα πάρουν επίσης την πλήρη αύξηση. Ωστόσο, η αύξηση θα υπολογίζεται μόνο στην εθνική και ανταποδοτική σύνταξη και όχι στο υψηλό ποσό της προσωπικής διαφοράς.
Τι γίνεται με τον νόμο Κατρούγκαλου;
Ο νόμος 4387/2016 δεν καταργείται στο σύνολό του. Παραμένουν ο διαχωρισμός της κύριας σύνταξης σε εθνική και ανταποδοτική, ο επανυπολογισμός των παλαιών συντάξεων και τα βασικά ποσοστά αναπλήρωσης, όπως τροποποιήθηκαν στη συνέχεια.
Η προσωπική διαφορά δημιουργήθηκε για να καλύψει τη διαφορά ανάμεσα στο παλαιό καταβαλλόμενο ποσό και στη χαμηλότερη σύνταξη που προέκυψε μετά τον επανυπολογισμό. Ο e-ΕΦΚΑ εξακολουθεί να περιγράφει την προσωπική διαφορά ως το ποσό που διατηρείται όταν η επανυπολογισμένη σύνταξη είναι μικρότερη από την παλαιά.
Η μεταβολή του 2027 αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο η προσωπική διαφορά συνδέεται με τις μελλοντικές αυξήσεις.
Πώς θα υπολογίζονται ΕΑΣ και εισφορά ασθένειας;
Οι ασφαλιστικές κρατήσεις θα συνεχίσουν να υπολογίζονται στο άθροισμα της εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης.
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, όπου επιβάλλεται, και η εισφορά ασθένειας 6% δεν θα υπολογίζονται στο παγωμένο ποσό της προσωπικής διαφοράς. Η προσωπική διαφορά θα συνυπολογίζεται, όμως, στο συνολικό φορολογητέο εισόδημα.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος με εθνική και ανταποδοτική σύνταξη 1.700 ευρώ και προσωπική διαφορά 140 ευρώ έχει κράτηση ΕΑΣ 3% επί των 1.700 ευρώ, δηλαδή 51 ευρώ. Στο ποσό που απομένει επιβάλλεται η εισφορά ασθένειας και στη συνέχεια προστίθεται η προσωπική διαφορά, πριν υπολογιστεί ο φόρος.
Οι συνταξιούχοι μπορούν να ελέγχουν αναλυτικά τις κρατήσεις τους στα ενημερωτικά σημειώματα που παρέχονται από τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ.
Θα αυξηθεί και η προσωπική διαφορά κατά 2,6%;
Με τα σημερινά δεδομένα, όχι. Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς θα παγώσει στο ύψος που θα έχει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Κατά συνέπεια, η αύξηση του 2027 θα εφαρμόζεται στην εθνική και ανταποδοτική σύνταξη. Έχουν διατυπωθεί υπηρεσιακές απόψεις για ενσωμάτωση πολύ μικρών προσωπικών διαφορών στη σύνταξη ή για υπολογισμό της αύξησης στο συνολικό ποσό, αλλά αυτό δεν αποτελεί μέχρι στιγμής οριστική γενική ρύθμιση.
Γιατί άλλος θα πάρει 20 ευρώ και άλλος 40 ευρώ;
Η διαφορά προκύπτει από το ποσό της επανυπολογισμένης σύνταξης. Συνταξιούχος με εθνική και ανταποδοτική σύνταξη 800 ευρώ θα πάρει με αύξηση 2,6% περίπου 21 ευρώ.
Αντίθετα, συνταξιούχος με εθνική και ανταποδοτική σύνταξη 1.540 ευρώ θα πάρει περίπου 40 ευρώ. Το ύψος της προσωπικής διαφοράς δεν αυξάνει την ποσοστιαία αναπροσαρμογή.
Επτά αναλυτικά παραδείγματα συντάξεων
1. Δημόσιο – 25 έως 27 έτη
Συνταξιούχος του Δημοσίου λαμβάνει το 2026 εθνική και ανταποδοτική σύνταξη 835 ευρώ και προσωπική διαφορά 96 ευρώ.
Το συνολικό ποσό είναι 931 ευρώ. Με ενδεικτική αύξηση 2,6%, η κύρια σύνταξη ανεβαίνει στα 857 ευρώ. Μαζί με την παγωμένη προσωπική διαφορά, το συνολικό ποσό διαμορφώνεται στα 953 ευρώ, δηλαδή αύξηση 22 ευρώ τον μήνα.
2. ΙΚΑ – 25 έως 27 έτη
Συνταξιούχος του ΙΚΑ έχει κύρια σύνταξη 861 ευρώ και προσωπική διαφορά 32 ευρώ, με συνολικό ποσό 893 ευρώ.
Το 2027 η κύρια σύνταξη αυξάνεται περίπου στα 883 ευρώ. Με την προσωπική διαφορά το συνολικό ποσό φθάνει στα 915 ευρώ. Το μικτό μηνιαίο όφελος είναι 22 ευρώ.
3. Δημόσιο – 31 έως 33 έτη
Συνταξιούχος με 31 έως 33 χρόνια ασφάλισης λαμβάνει εθνική και ανταποδοτική σύνταξη 1.063 ευρώκαι προσωπική διαφορά 144 ευρώ.
Το συνολικό ποσό του 2026 είναι περίπου 1.206 ευρώ. Με αύξηση 2,6%, η σύνταξη ανεβαίνει στα 1.091 ευρώ και μαζί με την προσωπική διαφορά το νέο σύνολο διαμορφώνεται στα 1.235 ευρώ. Η αύξηση είναι περίπου 29 ευρώ.
4. ΙΚΑ – 31 έως 33 έτη
Συνταξιούχος ΙΚΑ λαμβάνει κύρια σύνταξη 1.141 ευρώ και προσωπική διαφορά 19 ευρώ, δηλαδή συνολικά 1.159 ευρώ.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 η κύρια σύνταξη υπολογίζεται στα 1.171 ευρώ. Με την προσωπική διαφορά το συνολικό ποσό φθάνει στα 1.190 ευρώ, με αύξηση περίπου 31 ευρώ.
5. ΙΚΑ – 33 έως 35 έτη
Συνταξιούχος με 35 χρόνια ασφάλισης λαμβάνει εθνική και ανταποδοτική σύνταξη 1.218 ευρώ και προσωπική διαφορά 32 ευρώ. Το συνολικό ποσό είναι 1.249 ευρώ.
Με αύξηση 2,6%, η κύρια σύνταξη φθάνει στα 1.249 ευρώ και μαζί με την προσωπική διαφορά το νέο σύνολο διαμορφώνεται στα 1.281 ευρώ. Το όφελος ανέρχεται σε 32 ευρώ τον μήνα.
6. ΟΑΕΕ – 33 έως 35 έτη
Παλαιός συνταξιούχος του ΟΑΕΕ λαμβάνει κύρια σύνταξη 881 ευρώ και υψηλή προσωπική διαφορά 259 ευρώ, με συνολικό ποσό περίπου 1.139 ευρώ.
Η αύξηση του 2027 υπολογίζεται μόνο στα 881 ευρώ και ανεβάζει την κύρια σύνταξη περίπου στα 904 ευρώ. Με την προσωπική διαφορά, το νέο σύνολο φθάνει στα 1.162 ευρώ. Η αύξηση είναι 23 ευρώ, παρά το μεγάλο ύψος της προσωπικής διαφοράς.
7. ΔΕΗ – 31 έως 33 έτη
Συνταξιούχος της ΔΕΗ λαμβάνει κύρια σύνταξη 1.539 ευρώ και προσωπική διαφορά 137 ευρώ, δηλαδή συνολικά 1.676 ευρώ.
Με την ενδεικτική αύξηση 2,6%, η κύρια σύνταξη ανεβαίνει στα 1.579 ευρώ. Με την παγωμένη προσωπική διαφορά, το νέο σύνολο διαμορφώνεται στα 1.716 ευρώ. Η μηνιαία αύξηση φθάνει περίπου στα 40 ευρώ, πριν από τις πρόσθετες κρατήσεις και τον φόρο.
Τι πρέπει να ελέγξουν οι συνταξιούχοι
Ο Γιάννης Γερακάκης επισημαίνει ότι κάθε συνταξιούχος πρέπει να εξετάσει χωριστά τρία ποσά: την εθνική σύνταξη, την ανταποδοτική σύνταξη και το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς.
Οι πίνακες δίνουν μια ισχυρή εικόνα των αυξήσεων, αλλά το τελικό καθαρό ποσό θα εξαρτηθεί από το οριστικό ποσοστό αναπροσαρμογής του 2027, την ΕΑΣ, την εισφορά ασθένειας και τον φόρο που αναλογεί στο συνολικό ετήσιο εισόδημα.
Ο ακριβής επανυπολογισμός και τα επιμέρους ποσά εμφανίζονται στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες συνταξιούχων του e-ΕΦΚΑ, όπου οι δικαιούχοι μπορούν να κατεβάσουν το μηνιαίο ενημερωτικό τους σημείωμα.
