ΜΕΤΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ – ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ: Έως 10.000 ευρώ προβλέπει η νέα φάση του προγράμματος για όσους μεταφέρουν μόνιμα την κατοικία τους στην περιφέρεια.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Οι αιτήσεις για οκτώ νέες Περιφερειακές Ενότητες αναμένονται τον Οκτώβριο, ενώ στον σχεδιασμό προστίθενται περιοχές της Ηπείρου. Η ενίσχυση μπορεί να βοηθήσει μια οικογένεια να κάνει το πρώτο βήμα. Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι τι θα βρει όταν φτάσει: διαθέσιμο σπίτι, σχολείο, γιατρό και προοπτική να παραμείνει.
Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας έχει ανακοινώσει τη διεύρυνση του προγράμματος και την κατάργηση της υποχρέωσης να υπάρχει σχέση εργασίας πριν από τη μετακίνηση. Η τελική πρόσκληση θα καθορίσει αναλυτικά τους δικαιούχους, τους επιλέξιμους οικισμούς, τα δικαιολογητικά και τις πληρωμές. Μέχρι τότε, όσοι ενδιαφέρονται δεν πρέπει να θεωρούν ότι μπορούν ήδη να υποβάλουν αίτηση για τις νέες περιοχές.
Ποιες περιοχές μπαίνουν στο πρόγραμμα
Η επέκταση αφορά τις Περιφερειακές Ενότητες Καστοριάς, Κιλκίς, Σερρών, Φλώρινας, Πέλλας, Δράμας, Κοζάνης και Γρεβενών. Η Κοζάνη και τα Γρεβενά προστέθηκαν στον αρχικό σχεδιασμό των έξι περιοχών, καθώς η Δυτική Μακεδονία αντιμετωπίζει έντονη πληθυσμιακή και οικονομική πίεση.
Παράλληλα, σχεδιάζεται επέκταση στην Ήπειρο: σε επτά από τους οκτώ δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων και στους Δήμους Σουλίου και Φιλιατών της Θεσπρωτίας. Για αυτούς τους δήμους αναμένεται η σχετική κανονιστική απόφαση πριν ενεργοποιηθούν οι αιτήσεις. Επομένως, η αναφορά στις «οκτώ περιοχές» αφορά τις οκτώ Περιφερειακές Ενότητες της νέας φάσης και δεν σημαίνει ότι οι επιπλέον δήμοι της Ηπείρου έχουν ήδη ανοικτή πλατφόρμα.
Ποιοι εξετάζεται να ενταχθούν
Στόχος της δράσης είναι η μεταφορά της κύριας κατοικίας και της καθημερινής ζωής σε επιλέξιμη περιοχή. Στον διευρυμένο σχεδιασμό περιλαμβάνονται νοικοκυριά, Έλληνες του εξωτερικού που θέλουν να επιστρέψουν, τηλεργαζόμενοι, συνταξιούχοι και απόφοιτοι που επιλέγουν να μείνουν στον τόπο των σπουδών τους. Η κατάργηση της προϋπόθεσης προηγούμενης εργασιακής σχέσης διευρύνει τις δυνατότητες συμμετοχής, αλλά οι ειδικοί όροι κάθε κατηγορίας θα προκύψουν από την πρόσκληση.
Στη νέα φάση έχει ανακοινωθεί ενιαία ενίσχυση 10.000 ευρώ, ανεξάρτητα από το μέγεθος του οικισμού. Αυτή είναι ουσιαστική διαφορά από την εφαρμογή στον Έβρο, όπου το ύψος της ενίσχυσης διαφοροποιείται ανάλογα με τον πληθυσμό του οικισμού και τη σύνθεση της οικογένειας. Έχει επίσης προβλεφθεί η πρώτη δόση πριν από τη μετεγκατάσταση. Σύμφωνα με τον ανακοινωμένο σχεδιασμό, η προκαταβολή μπορεί να φτάσει το 50%, δηλαδή τα 5.000 ευρώ όταν η συνολική ενίσχυση είναι 10.000 ευρώ. Ο ακριβής χρόνος και οι προϋποθέσεις καταβολής πρέπει να επιβεβαιωθούν στην τελική απόφαση.
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξυπηρετεί σήμερα το υφιστάμενο πρόγραμμα μεταφοράς κύριας κατοικίας. Οι ενδιαφερόμενοι για τις νέες περιοχές χρειάζεται να αναμένουν την ενεργοποίηση της αντίστοιχης διαδικασίας και να ελέγξουν τότε ποιοι δήμοι και οικισμοί περιλαμβάνονται οριστικά.
Τα 10.000 ευρώ δεν αρκούν χωρίς ζωντανές κοινότητες
Για το tilegrafimanews.gr , η επέκταση αναδεικνύει και μια μεγαλύτερη πρόκληση: την ερήμωση χωριών που χάνουν κατοίκους, παιδιά και υπηρεσίες. Όταν λιγοστεύουν οι οικογένειες, δυσκολεύει η λειτουργία σχολείων και τοπικών καταστημάτων. Η ενορία και η εκκλησία μπορεί να παραμένουν σημεία αναφοράς, αλλά λιγοστεύουν οι άνθρωποι που κρατούν ζωντανή την καθημερινότητα γύρω τους.
Το επίδομα καλύπτει μέρος του κόστους μιας νέας αρχής. Δεν μπορεί μόνο του να εξασφαλίσει κατοικία κατάλληλη για μόνιμη διαμονή ή πρόσβαση σε παιδίατρο, μεταφορές και αξιόπιστο διαδίκτυο. Μια οικογένεια που σκέφτεται να επιστρέψει στο χωριό χρειάζεται να γνωρίζει πού θα πηγαίνουν σχολείο τα παιδιά και πώς θα αντιμετωπίσει ένα επείγον περιστατικό υγείας. Ένας επαγγελματίας ή τηλεργαζόμενος χρειάζεται αντίστοιχα χώρο, σύνδεση και δυνατότητα να συνεχίσει την εργασία του.
Γι’ αυτό η μετεγκατάσταση χρειάζεται να συνδυαστεί με τοπικό σχέδιο για την κατοικία, τις δημόσιες υπηρεσίες και την απασχόληση. Χρήσιμη θα ήταν και η δημοσιοποίηση στοιχείων για κάθε περιοχή: πόσοι αιτήθηκαν, πόσοι εγκαταστάθηκαν πραγματικά και πόσοι παρέμειναν μετά τα πρώτα χρόνια. Η Απογραφή του 2021 διαθέτει στοιχεία μόνιμου πληθυσμού ανά οικισμό, που επιτρέπουν να προσδιοριστεί πού η ανάγκη είναι εντονότερη.
Η επιτυχία του προγράμματος θα κριθεί πέρα από τον αριθμό των εγκρίσεων. Θα φανεί όταν οικογένειες μπορέσουν να επιστρέψουν και να μείνουν, όταν ένα σχολείο διατηρήσει τους μαθητές του και όταν ένα χωριό αποκτήσει ξανά καθημερινή ζωή.
