Μια νέα εποχή για την ελληνική αγορά εργασίας φαίνεται να ξεκινά με την επικείμενη διακρατική συμφωνία Ελλάδας–Ινδίας, η οποία –σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές– βρίσκεται πλέον στην τελική φάση διαπραγμάτευσης.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Το περιεχόμενο της συμφωνίας προβλέπει τη μετάκληση έως και 50.000 Ινδών εργαζομένων ανά έτος, οι οποίοι θα καλύψουν κρίσιμα κενά στον πρωτογενή και κατασκευαστικό τομέα.
Το ιστορικό της συμφωνίας
Το ζήτημα είχε τεθεί ευθέως από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Ινδία τον Φεβρουάριο 2024, όπως αναφέρεται και σε επίσημη ανακοίνωση του Γραφείου Πρωθυπουργού. Στόχος είναι η επίλυση των ελλείψεων σε εργατικά χέρια, που πλήττουν κυρίως τον αγροτικό τομέα, τις οικοδομές, αλλά και την εστίαση και τον τουρισμό.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ελληνο-Ινδικού Επιμελητηρίου Αγγ. Τσαβδάρη, η συμφωνία έχει ήδη τεχνικά κλείσει σε επίπεδο αρχών και απομένει η οριστικοποίησή της με την υπογραφή των αντίστοιχων υπουργείων. Όπως επισημαίνει, το Επιμελητήριο βρίσκεται σε συνεργασία με το ινδικό Υπουργείο Ανάπτυξης Δεξιοτήτων και Πιστοποίησης, ενώ παράλληλα έχει σχεδιαστεί το πρόγραμμα “Ευτοπία” για την οργανωμένη ένταξη των εργατών στην ελληνική αγορά.
Οι τομείς εφαρμογής – Πού θα εργαστούν
Το σχέδιο αφορά κυρίως εργάτες χαμηλής και μεσαίας εξειδίκευσης σε αγροτικές εργασίες, βιομηχανική παραγωγή, τυποποίηση τροφίμων, οικοδομή και υποδομές. Το πρόβλημα έλλειψης εργατικού δυναμικού έχει καταγραφεί και από τη ΔΥΠΑ, η οποία επισημαίνει ότι σε πολλές περιοχές –ακόμη και με παροχή μισθού πάνω από το βασικό– δεν καταγράφεται ενδιαφέρον από Έλληνες ανέργους, ιδιαίτερα για εποχικές ή βαριές εργασίες.
Η σχεδιαζόμενη διαδικασία προβλέπει:
• καταγραφή και επιλογή εργαζομένων μέσω ινδικών κρατικών δομών,
• άφιξη τους σε προκαθορισμένα σημεία εισόδου,
• έκδοση ΑΜΚΑ, άδειας διαμονής και φορολογικής ταυτότητας,
• τοποθέτηση σε αγροτικές περιοχές ή σε εργοτάξια με κάλυψη διαμονής και ασφαλιστικής μέριμνας.
Η μετάκληση εργαζομένων προβλέπεται ήδη από τη σχετική υπουργική απόφαση του Υπουργείου Μετανάστευσης για την περίοδο 2023–2024, με ανώτατο όριο τις 147.925 ετήσιες άδειες διαμονής για εργασία. Η περίπτωση της Ινδίας εξετάζεται ως πρότυπο για αντίστοιχες συμφωνίες με χώρες της Ασίας και της Αφρικής.
Προβληματισμοί και πτυχές εφαρμογής
Σύμφωνα με πληροφορίες του tilegrafimanews.gr υπάρχουν ήδη ενστάσεις από φορείς αυτοδιοίκησης και εργατικά σωματεία, που ζητούν εγγυήσεις ότι οι Ινδοί εργαζόμενοι δεν θα λειτουργήσουν ως “εργατική δεξαμενή” για μισθούς πείνας ή για υποκατάσταση των όρων εργασίας. Επιπλέον, τίθενται ζητήματα:
• χωροθέτησης δομών διαμονής,
• παροχής υγειονομικής φροντίδας και πρόνοιας,
• έλεγχου συμπεριφοράς εργοδοτών και μεσαζόντων.
Πάντως, το Ελληνο-Ινδικό Επιμελητήριο υποστηρίζει ότι η συμφωνία προβλέπει πιστοποιημένο έλεγχο και πλήρη θεσμική κάλυψη των εργαζομένων, και μάλιστα έχει προταθεί –με την υποστήριξη του Υπουργείου Εργασίας– η δημιουργία στεγαστικών κέντρων σε κρατική γη ή σε εκτάσεις του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ώστε οι εργάτες να μην βρίσκονται σε ανεξέλεγκτες συνθήκες.
Οικονομικός και κοινωνικός αντίκτυπος
Η ελληνική οικονομία, ειδικά στον πρωτογενή και μεταποιητικό τομέα, έχει ήδη ξεκινήσει να στηρίζεται σε αλλοδαπό εργατικό δυναμικό. Με την είσοδο 50.000 Ινδών ετησίως, θα καλυφθούν ζωτικές ανάγκες σε εργασίες που οι εγχώριοι πληθυσμοί αρνούνται να εκτελέσουν, όπως τονίζουν εργοδοτικές ενώσεις. Παράλληλα, η οργανωμένη εισαγωγή προσωπικού αποτρέπει την παράτυπη εργασία και τη μαύρη αγορά, κάτι που επισημαίνουν και αξιωματούχοι της ΑΑΔΕ, καθώς τα νέα ψηφιακά εργαλεία θα συνδέονται άμεσα με τραπεζικούς λογαριασμούς και συστήματα ελέγχου.
Το πρόγραμμα “Ευτοπία” θα λειτουργήσει ως πιλοτικό μοντέλο, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για άλλες χώρες της Ευρώπης, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, που επίσης αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα υποστελέχωσης. Εάν το σχέδιο προχωρήσει χωρίς σοβαρές παρενέργειες, η Ελλάδα ίσως αποκτήσει για πρώτη φορά δομημένο και θεσμικά κατοχυρωμένο σύστημα εισαγωγής εργατικής δύναμης, ικανό να στηρίξει την παραγωγή, χωρίς να διασαλεύσει τον κοινωνικό ιστό.
