ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Φάκελος σε ερωτήσεις και απαντήσεις: Τι αλλάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027, ποιοι θα λάβουν πραγματική αύξηση, ποιοι κινδυνεύουν από κρατήσεις και ποιες διεκδικήσεις παραμένουν ανοικτές
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης-tilegrafimanews
Συντάξεις χηρείας: Καταργούνται οι περικοπές μετά την τριετία – Ποιοι θα δουν αυξήσεις έως και 100%
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Το 2027 διαμορφώνεται ως χρονιά σημαντικών αλλαγών για περισσότερους από 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους. Η ετήσια αύξηση των κύριων συντάξεων, η πλήρης κατάργηση του συμψηφισμού με την προσωπική διαφορά, η αναπροσαρμογή των ορίων της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων και οι εκκρεμείς δικαστικές αποφάσεις για αναδρομικά δημιουργούν ένα νέο τοπίο. Οι τελικές αυξήσεις θα καθοριστούν από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης μετά την οριστικοποίηση των στοιχείων για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη του 2026.
1. Θα αυξηθούν οι συντάξεις από την 1η Ιανουαρίου 2027;
Ναι. Η αύξηση θα υπολογιστεί με τον γνωστό μηχανισμό, δηλαδή από το άθροισμα του ετήσιου πληθωρισμού και της μεταβολής του ΑΕΠ, διαιρεμένο διά δύο. Το οριστικό ποσοστό δεν μπορεί ακόμη να «κλειδώσει», επειδή εξαρτάται από τα τελικά οικονομικά στοιχεία του 2026.
Αν, ενδεικτικά, η αύξηση διαμορφωθεί στο 2,5%, μια κύρια σύνταξη 800 ευρώ θα αυξηθεί κατά 20 ευρώ μικτά, μια σύνταξη 1.200 ευρώ κατά 30 ευρώ και μια σύνταξη 1.600 ευρώ κατά 40 ευρώ. Οι αυξήσεις θα περάσουν στις συντάξεις Ιανουαρίου 2027, οι οποίες συνήθως προκαταβάλλονται στα τέλη Δεκεμβρίου.
2. Τι αλλάζει για την προσωπική διαφορά;
Η μεγαλύτερη αλλαγή του 2027 αφορά τους συνταξιούχους που εξακολουθούν να έχουν θετική προσωπική διαφορά. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 καταργείται πλήρως ο συμψηφισμός της ετήσιας αύξησης με αυτήν. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση δεν θα χρησιμοποιείται πλέον για να μειώνει μόνο λογιστικά την προσωπική διαφορά, αλλά θα περνά ως πραγματική προσαύξηση στην καταβαλλόμενη σύνταξη.
Το 2026 εφαρμόζεται μεταβατικό καθεστώς, με το 50% της αύξησης να καταβάλλεται και το υπόλοιπο να συμψηφίζεται. Από το 2027 ο συμψηφισμός καταργείται ολοκληρωτικά, με περίπου 671.000 συνταξιούχους να θεωρούνται άμεσα ωφελημένοι.
3. Καταργείται εντελώς η προσωπική διαφορά;
Όχι ακριβώς. Καταργείται ο συμψηφισμός της με τις νέες αυξήσεις, όχι κατ’ ανάγκην η λογιστική καταγραφή της. Το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς μπορεί να εξακολουθήσει να εμφανίζεται στο ενημερωτικό σημείωμα, αλλά δεν θα εμποδίζει τον συνταξιούχο να παίρνει ολόκληρη την ετήσια αύξηση.
Παράδειγμα: συνταξιούχος λαμβάνει 1.000 ευρώ και έχει προσωπική διαφορά 80 ευρώ. Με αύξηση 2,5% θα λάβει 25 ευρώ επιπλέον στην καταβαλλόμενη σύνταξη. Τα 25 ευρώ δεν θα «χαθούν» για να μειωθεί μόνο το λογιστικό υπόλοιπο των 80 ευρώ.
4. Ποιοι κερδίζουν περισσότερο;
Οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι είναι οι παλαιοί συνταξιούχοι πριν από τον Μάιο του 2016 που διατηρούν προσωπική διαφορά και μέχρι πρόσφατα δεν λάμβαναν ολόκληρες τις αυξήσεις στην τσέπη.
Κερδισμένοι είναι επίσης όσοι βρίσκονται κοντά στα όρια της ΕΑΣ, εφόσον οι κλίμακες αναπροσαρμοστούν μαζί με τις συντάξεις, καθώς και οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι, για τους οποίους η προσαύξηση λόγω πρόσθετης ασφάλισης δεν συνυπολογίζεται πλέον κατά τον προσδιορισμό της ΕΑΣ.
5. Τι ανέφεραν στελέχη στο Tilegrafimanews.gr;
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Tilegrafimanews.gr, ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του e-ΕΦΚΑ και του Δημοσίου επισημαίνουν ότι η πλήρης κατάργηση του συμψηφισμού είναι τεχνικά διαφορετική από την ολοκληρωτική διαγραφή της προσωπικής διαφοράς.
Οι ίδιες πηγές εξηγούν ότι κάθε συνταξιούχος θα πρέπει να συγκρίνει το ενημερωτικό σημείωμα Δεκεμβρίου 2026 με εκείνο του Ιανουαρίου 2027, ελέγχοντας το μικτό ποσό, την εθνική και ανταποδοτική σύνταξη, την προσωπική διαφορά, την ΕΑΣ, την εισφορά υγείας και τον φόρο.
Τα ενημερωτικά σημειώματα και οι σχετικές μεταβολές θα είναι διαθέσιμα στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ.
6. Τι θα γίνει με την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων;
Η ΕΑΣ δεν έχει καταργηθεί. Επιβάλλεται στις υψηλότερες κύριες συντάξεις και μπορεί να περιορίζει μέρος της αύξησης. Ωστόσο, τα όρια των κλιμακίων αναπροσαρμόζονται, ώστε ένας συνταξιούχος να μην περνά σε μεγαλύτερη κράτηση αποκλειστικά εξαιτίας της ετήσιας αύξησης.
Παράδειγμα: σύνταξη που βρίσκεται λίγα ευρώ κάτω από το πρώτο όριο της ΕΑΣ δεν θα πρέπει, μετά την αύξηση, να υποστεί κράτηση μεγαλύτερη από το όφελος που έλαβε. Η τιμαριθμοποίηση των ορίων περιορίζει αυτό το φαινόμενο, χωρίς όμως να καταργεί την ίδια την εισφορά.
7. Ποιοι μπορεί να χάσουν ή να δουν μικρότερο καθαρό κέρδος;
Ονομαστική μείωση σύνταξης δεν προβλέπεται από την ετήσια αναπροσαρμογή. Ωστόσο, μικρότερο καθαρό όφελος μπορεί να έχουν:
Οι συνταξιούχοι με υψηλές αποδοχές που πληρώνουν ΕΑΣ, όσοι περνούν σε υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση και όσοι έχουν κρατήσεις από οφειλές, κατασχέσεις, δάνεια ή αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά.
Για παράδειγμα, μικτή αύξηση 35 ευρώ μπορεί μετά την εισφορά υγείας, τον φόρο και τυχόν ΕΑΣ να περιοριστεί σε καθαρό κέρδος 20 έως 27 ευρώ. Το ακριβές ποσό είναι προσωπικό και δεν μπορεί να υπολογιστεί μόνο από το μικτό ύψος της σύνταξης.
8. Τι αναδρομικά αναμένονται το 2027;
Ο φάκελος των αναδρομικών παραμένει ανοικτός σε διαφορετικές κατηγορίες. Περιλαμβάνει εκκρεμείς επανυπολογισμούς, δικαστικές αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου για συνταξιούχους του Δημοσίου, διαφορές από επικουρικές και δώρα της επίμαχης ενδεκάμηνης περιόδου, καθώς και ειδικές περιπτώσεις παράλληλης ασφάλισης ή αυξημένων εισφορών.
Ο e-ΕΦΚΑ συνέχισε και το 2026 να καταβάλλει αναδρομικά σε ομάδες συνταξιούχων του πρώην Δημοσίου σε εκτέλεση αποφάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αυτό δείχνει ότι οι πληρωμές γίνονται κατά κατηγορία και όχι μέσω μιας ενιαίας οριζόντιας καταβολής σε όλους.
Δεν υπάρχει, μέχρι σήμερα, επίσημη απόφαση για καθολική πληρωμή όλων των διεκδικήσεων εντός του 2027. Επομένως, πρέπει να διαχωρίζονται τα κατοχυρωμένα ποσά από τα δικαστικά ή πολιτικά σενάρια.
9. Θα καταργηθεί ο νόμος Κατρούγκαλου;
Δεν προκύπτει πλήρης κατάργηση του νόμου 4387/2016. Ο βασικός πυρήνας του συστήματος —εθνική και ανταποδοτική σύνταξη, ενιαίοι κανόνες υπολογισμού και επανυπολογισμός των παλαιών συντάξεων— εξακολουθεί να ισχύει. Ο e-ΕΦΚΑ συνεχίζει να υπολογίζει τις συντάξεις βάσει αυτών των διατάξεων.
Αυτό που συμβαίνει είναι σταδιακή τροποποίηση επιμέρους συνεπειών του νόμου: βελτιώθηκαν τα ποσοστά αναπλήρωσης για περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης, αλλάζουν οι κανόνες της προσωπικής διαφοράς και διορθώνονται περικοπές σε ειδικές κατηγορίες.
10. Ποιο είναι τελικά το «ταμείο» του 2027;
Το 2027 φέρνει πραγματικές αυξήσεις και για όσους έχουν προσωπική διαφορά, αλλά όχι κατάργηση όλων των κρατήσεων ούτε αυτόματη καταβολή όλων των αναδρομικών. Οι χαμηλές και μεσαίες συντάξεις θα λάβουν μικρότερη αύξηση σε ευρώ, ενώ οι υψηλότερες θα έχουν μεγαλύτερη μικτή αύξηση αλλά πιθανώς περισσότερες κρατήσεις.
Η μεγάλη τομή είναι ότι κανένας συνταξιούχος δεν θα πρέπει να χάσει την ετήσια αύξηση αποκλειστικά εξαιτίας της προσωπικής διαφοράς. Ο νόμος Κατρούγκαλου δεν εξαφανίζεται, αλλά το 2027 αποδυναμώνεται μία από τις πιο επώδυνες συνέπειές του.
