Νέα Αριστερά: Στην πολιτική, τα ονόματα έχουν τη σημασία τους. Και κάποιες φορές αποκτούν μια ειρωνική δυναμική που ούτε οι εμπνευστές τους δεν θα μπορούσαν να προβλέψουν.
Μπορεί ο Αλέξης Τσίπρας να επέλεξε το ακρωνύμιο ΕΛ.Α.Σ. (Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη) για το νέο του κόμμα με ξεκάθαρους ιστορικούς συνειρμούς, αλλά στην πράξη η πρώτη «επιχείρηση» της νέας ΕΛ.Α.Σ. είχε απρόσμενο στόχο: τη Νέα Αριστερά.
Λίγες μόλις ημέρες μετά τα λαμπερά αποκαλυπτήρια της Συμπαράταξης με φόντο την Ακρόπολη, η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Αριστεράς διαλύθηκε επισήμως και με τη βούλα. Επτά βουλευτές (Χαρίτσης, Αχτσιόγλου, Ηλιόπουλος, Τζανακόπουλος, Φωτίου, Τζούφη, Ζεϊμπέκ) και περίπου 150 στελέχη μάζεψαν τα πράγματά τους, αφήνοντας πίσω τους μια Βουλή με τέσσερις μόνο «πιστούς» (Τσακαλώτο, Δρίτσα, Αναγνωστοπούλου, Πέρκα).
Επισήμως, οι αποχωρήσαντες μίλησαν για έναν πολιτικό κύκλο που έκλεισε. Ανεπισήμως, αρκετοί στην Κεντροαριστερά θεωρούν ότι ο πραγματικός λόγος βρίσκεται στο επόμενο κεφάλαιο και όχι στο προηγούμενο.
Στο κείμενο της αποχώρησής τους, οι «7» χρησιμοποίησαν την κλασική, ευγενική πολιτική ξύλινη γλώσσα: «Ο κύκλος που άνοιξε πριν από δύο χρόνια έφτασε στα όριά του». Στο παρασκήνιο, πάντως, λίγοι πιστεύουν ότι όλα κρίθηκαν από μια διαφωνία στρατηγικής. Η ηγεσία της Νέας Αριστεράς (υπό τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη από τον Μάρτιο) επέμενε σε μια στρατηγική που βασίστηκε στη διατήρηση διακριτών αποστάσεων τόσο από τον ΣΥΡΙΖΑ όσο και από τα σενάρια ανασύνθεσης του ευρύτερου χώρου. Για αρκετά στελέχη, όμως, αυτή η πορεία έμοιαζε ολοένα και περισσότερο με πολιτικό αδιέξοδο.
Και κάπου εκεί εμφανίστηκε η ΕΛ.Α.Σ.
Στη Βουλή, όσοι παρακολουθούν στενά τις διεργασίες της Κεντροαριστεράς λένε ότι η δημιουργία της Συμπαράταξης λειτούργησε ως καταλύτης για αποφάσεις που εδώ και μήνες ωρίμαζαν στο παρασκήνιο. Η εκτίμηση που ακούγεται όλο και συχνότερα είναι ότι ένα σημαντικό τμήμα των αποχωρησάντων θεωρεί πως οποιαδήποτε σοβαρή προσπάθεια ανασυγκρότησης του χώρου περνά, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, από τον Αλέξη Τσίπρα.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα άμεσες μετακινήσεις ή προσχωρήσεις. Σημαίνει όμως ότι αρκετοί δείχνουν να βλέπουν τη νέα πρωτοβουλία ως το πολιτικό κέντρο βάρους γύρω από το οποίο ενδέχεται να αναδιαταχθούν οι δυνάμεις της Κεντροαριστεράς το επόμενο διάστημα.
Οι μεγάλοι χαμένοι της υπόθεσης είναι προφανείς. Η Νέα Αριστερά χάνει την κοινοβουλευτική της υπόσταση και εισέρχεται σε μια περίοδο υπαρξιακής δοκιμασίας. Το ερώτημα πλέον είναι αν μπορεί να διατηρήσει διακριτό πολιτικό ρόλο σε ένα σκηνικό που αλλάζει με ταχύτητα.
Στην Κουμουνδούρου, η ίδρυση της ΕΛ.Α.Σ. άνοιξε ξανά μια συζήτηση που ποτέ δεν έκλεισε πραγματικά. Τι κάνεις όταν ο πρώην αρχηγός σου επιστρέφει στο προσκήνιο με δικό του όχημα; Οι «φιλο-τσιπρικοί» βλέπουν ευκαιρία. Οι υπόλοιποι βλέπουν απειλή. Και κάπου εκεί βρίσκεται ένα κόμμα που προσπαθεί να αποφασίσει αν θα κοιτάξει μπροστά ή πίσω.
Από το περιβάλλον του Αλέξη Τσίπρα σφυρίζουν αδιάφορα, δηλώνοντας ότι η Συμπαράταξη απευθύνεται «στην κοινωνία και όχι σε κόμματα» και ότι δεν θα υπάρξει συνεργασία με εν ενεργεία βουλευτές μέχρι τις κάλπες. Βέβαια, το να βλέπεις τους πρώην συντρόφους σου να διαλύουν το μαγαζί τους για να είναι έτοιμοι να μπουν στο δικό σου, αν μη τι άλλο, σου φτιάχνει τη μέρα.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι το καλοκαίρι στην Κεντροαριστερά προβλέπεται πιο θερμό και από τον καύσωνα.
Ο φράχτης που έφτασε μέχρι την Αθήνα
Μπορεί η επένδυση-μαμούθ των 4 δισ. δολαρίων στη Σβέρνιτσα να παρουσιάζεται από τα Τίρανα ως αναπτυξιακό project διεθνούς εμβέλειας, όμως στο παρασκήνιο φαίνεται ότι η υπόθεση έχει αρχίσει να αποκτά και διπλωματικές προεκτάσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι λίγες ημέρες πριν από τη συγκέντρωση διαμαρτυρίας των κατοίκων, η αλβανική πλευρά πήρε την πρωτοβουλία να αναζητήσει δίαυλο επικοινωνίας με τους απόδημους Σβερνιτσιώτες στην Αθήνα, επιχειρώντας – όπως περιγράφουν όσοι γνωρίζουν το παρασκήνιο – να προλάβει μια κλιμάκωση των αντιδράσεων.
Η δίωρη συνάντηση στο Ίλιον, με τη συμμετοχή δημάρχου Αυλώνα, συνεργατών και εκπροσώπων των επενδυτών, δεν φαίνεται πάντως να απέδωσε τα αναμενόμενα. Οι κάτοικοι παρέμειναν αμετακίνητοι στις θέσεις τους, θεωρώντας ότι η τοποθέτηση της περίφραξης συνιστά τετελεσμένο σε μια περιοχή όπου εκκρεμούν εδώ και χρόνια διαμάχες για ιδιοκτησιακά δικαιώματα.
Και κάπως έτσι, ο φράχτης που στήθηκε στις ακτές της Αδριατικής βρέθηκε λίγα 24ωρα αργότερα στο επίκεντρο μιας κρίσης που έφτασε μέχρι την Αθήνα. Τα επεισόδια κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης και κυρίως ο τραυματισμός Έλληνα πολίτη προκάλεσαν έντονη δυσφορία στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο προχώρησε σε επίσημη διαμαρτυρία προς τα Τίρανα.
Στο διπλωματικό παρασκήνιο, αρκετοί σημειώνουν ότι η χρονική συγκυρία μόνο αδιάφορη δεν είναι. Η Αθήνα επενδύει πολιτικά στην ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων και στη βελτίωση των ελληνοαλβανικών σχέσεων, ενώ ο Έντι Ράμα επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους με την ελληνική πλευρά. Γι’ αυτό και οι εικόνες με άνδρες χωρίς διακριτικά, οι καταγγελίες για βιαιοπραγίες και η αίσθηση ότι η κατάσταση ξέφυγε από τον έλεγχο προκάλεσαν αμηχανία σε αρκετούς συνομιλητές των δύο πλευρών.
Κάποιοι, μάλιστα, παρατηρούν με νόημα ότι πίσω από την τοπική αντιπαράθεση βρίσκεται και η βαριά σκιά μιας επένδυσης που συνδέεται – έστω έμμεσα – με το περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ μέσω του Τζάρεντ Κούσνερ.
Και όταν σε μια υπόθεση συναντώνται επενδύσεις δισεκατομμυρίων, τοπικές κοινωνίες, εκκρεμείς διεκδικήσεις γης και ευαίσθητες διπλωματικές ισορροπίες, το τελευταίο που χρειάζεται είναι εικόνες έντασης μπροστά σε έναν φράχτη. Ή, όπως έλεγε με νόημα διπλωματικός παρατηρητής, «οι επενδύσεις χτίζονται με μπουλντόζες, αλλά οι σχέσεις των χωρών μπορούν να γκρεμιστούν πολύ πιο εύκολα».
Ο πονοκέφαλος Ράμα λέγεται Τζάρεντ
Δεν είναι η πρώτη φορά που μια μεγάλη επένδυση προκαλεί αντιδράσεις στην Αλβανία. Είναι, όμως, από τις λίγες φορές που στο επίκεντρο βρίσκεται ένα πρόσωπο με τόσο ισχυρές πολιτικές διασυνδέσεις στην Ουάσιγκτον. Η απόφαση της Ειδικής Εισαγγελίας κατά της Διαφθοράς (SPAK) να ανοίξει φάκελο για τις αλλαγές στο καθεστώς προστασίας της περιοχής όπου σχεδιάζεται η επένδυση του Τζάρεντ Κούσνερ δημιουργεί νέα δεδομένα για ένα project που μέχρι πρότινος παρουσιαζόταν ως εμβληματικό για τον αλβανικό τουρισμό.
Στα Τίρανα παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξελίξεις, καθώς η υπόθεση αγγίζει ταυτόχρονα το περιβάλλον, την οικονομία, αλλά και τις πολιτικές ισορροπίες. Ο Έντι Ράμα έχει επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων και ειδικά σε σχέδια που μπορούν να μεταμορφώσουν την αλβανική Ριβιέρα. Ωστόσο, η εμπλοκή της SPAK, ενός θεσμού που απολαμβάνει υψηλή αξιοπιστία εντός και εκτός Αλβανίας, σημαίνει ότι η συζήτηση δεν θα περιοριστεί πλέον μόνο στις αναπτυξιακές προοπτικές του έργου.
Γνώστες των γεωπολιτικών παρατηρούν ότι το ενδιαφέρον γύρω από την υπόθεση ξεπερνά πλέον τα αλβανικά σύνορα. Όχι μόνο επειδή ο Κούσνερ παραμένει ένα πρόσωπο με ειδικό βάρος στο περιβάλλον Τραμπ, αλλά και επειδή η συγκεκριμένη επένδυση έχει συνδεθεί με το αφήγημα της μετατροπής της Αλβανίας σε κορυφαίο τουριστικό προορισμό της Ανατολικής Μεσογείου.
Κανείς προς το παρόν δεν προδικάζει το αποτέλεσμα της έρευνας. Ωστόσο, το γεγονός και μόνο ότι η SPAK άνοιξε τον φάκελο αρκεί για να προκαλέσει έναν πρώτο πονοκέφαλο στα Τίρανα. Και όπως σχολίαζε με νόημα έμπειρος παρατηρητής των αλβανικών εξελίξεων, «όταν μια επένδυση δισεκατομμυρίων συναντά εισαγγελική έρευνα, η συζήτηση παύει να αφορά μόνο τον τουρισμό».
«Ντουμπάι; Έχω φύγει»
Στελέχη του ναυτιλιακού κλάδου με έδρα το Ντουμπάι ετοιμάζονται να μετεγκατασταθούν από τα ΗΑΕ λόγω του πολέμου στο Ιράν, δήλωσαν στο πρακτορείο Middle East Eye ένας πλοιοκτήτης και δύο πηγές του κλάδου που γνωρίζουν το θέμα.
Οι δυτικοί που εργάζονται στον ναυτιλιακό κλάδο βλέπουν την Αθήνα και την Κύπρο ως πιθανές εναλλακτικές λύσεις έναντι του Ντουμπάι, δεδομένης της κυρίαρχης θέσης των δύο χωρών στη ναυτιλία και των ευνοϊκών φορολογικών πολιτικών που προσφέρουν στον κλάδο, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων έναντι του Ντουμπάι υπογραμμίζει πώς ορισμένοι αλλοδαποί, ιδίως οι δυτικοί με εύκολη πρόσβαση στην Ευρώπη, δεν πιστεύουν ότι ο Κόλπος θα επιστρέψει σύντομα στην προπολεμική του κατάσταση.
«Δεν είναι τόσο η επιβράδυνση της αγοράς, αλλά η αναξιοπιστία του Ντουμπάι ως κόμβου. Μπορείτε να είστε βέβαιοι για μια πτήση επιστροφής στο Λονδίνο ή το Παρίσι για την οικογένειά σας κατά τη διάρκεια του πολέμου;» διερωτήθηκε ο πλοιοκτήτης στο Middle East Eye.
Εκμεταλλευόμενο τον χαμηλό φορολογικό συντελεστή των εταιρειών, τον μηδενικό φόρο εισοδήματος ή κεφαλαιουχικών κερδών και τη χαμηλή γραφειοκρατία, το Ντουμπάι έγινε πόλος έλξης όχι μόνο για τους influencers, αλλά και για τους Λονδρέζους τραπεζίτες ή τους Αμερικανούς traders. Τα χρηματοπιστωτικά του ιδρύματα έχουν χρησιμεύσει ως καταφύγιο από τους Σουδανούς ηγέτες παραστρατιωτικών οργανώσεων που διεξάγουν συμφωνίες σε χρυσό μέχρι τους Ρώσους και Ουκρανούς που εγκαταλείπουν την Ανατολική Ευρώπη λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Πολύ λίγοι είναι έτοιμοι να ξεγράψουν το Ντουμπάι από τον χάρτη της ποντοπόρου ναυτιλίας, κυρίως λόγω της «βαθιάς τσέπης» των ΗΑΕ, ωστόσο υπάρχουν ορισμένα σημάδια ότι ο πόλεμος ρίχνει αυλαία στα χρόνια της μεγάλης άνθησης. Και η Αθήνα φαίνεται ότι θα είναι μεταξύ των κερδισμένων.
