Ιός Δυτικού Νείλου: Αυξανόμενη απειλή για τη δημόσια υγεία αποτελεί ο ιός του Δυτικού Νείλου, καθώς η κυκλοφορία του επεκτείνεται σε ολοένα περισσότερες περιοχές της Ευρώπης, ενώ η κορύφωση της εποχικής μετάδοσης αναμένεται συνήθως μεταξύ Αυγούστου και αρχών Σεπτεμβρίου.
Ρεπορτάζ : Παντελής Χαριτάκης- tilegrafimanews.gr
Τα νεότερα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων διαφοροποιούν ήδη την εικόνα που υπήρχε στις 13 Αυγούστου, όταν είχαν αναφερθεί 429 εγχώρια κρούσματα σε εννέα χώρες. Σύμφωνα με την ενημέρωση της 21ης Αυγούστου 2026, έχουν καταγραφεί 625 τοπικά μεταδιδόμενα περιστατικά σε 12 ευρωπαϊκές χώρες. Η Ιταλία έχει δηλώσει 311 κρούσματα και η Ελλάδα 157, ενώ ακολουθούν η Ισπανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Ρουμανία και η Γαλλία.
Πανεπιστημιακοί από τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γαλλία, με τους οποίους επικοινώνησε το Tilegrafimanews.gr, συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει ένα προσωρινό ή απομονωμένο φαινόμενο. Η κλιματική μεταβολή, οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες, η παρουσία στάσιμων υδάτων και η επέκταση των πληθυσμών κουνουπιών δημιουργούν ευνοϊκότερο περιβάλλον για τη μετάδοση.
Πώς μεταδίδεται ο ιός
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κοινών κουνουπιών, τα οποία έχουν προηγουμένως τραφεί από μολυσμένα πτηνά. Ο άνθρωπος θεωρείται αδιέξοδος ξενιστής, καθώς συνήθως δεν αναπτύσσει στο αίμα του ικανή ποσότητα ιού για να μολύνει νέα κουνούπια.
Δεν μεταδίδεται με τη συνηθισμένη κοινωνική επαφή, το άγγιγμα, τον βήχα ή το φτέρνισμα. Σπανιότεροι τρόποι μετάδοσης είναι η μετάγγιση αίματος, η μεταμόσχευση οργάνων και η μετάδοση από τη μητέρα στο παιδί κατά την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό. Για τον λόγο αυτό εφαρμόζονται ειδικά μέτρα ελέγχου του αίματος στις περιοχές όπου καταγράφεται κυκλοφορία του ιού.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι ο ιός έχει εγκατασταθεί στην Ελλάδα και η εμφάνιση περιστατικών κατά την περίοδο των κουνουπιών θεωρείται αναμενόμενη. Κρούσματα έχουν καταγραφεί, διαχρονικά, σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας.
Τα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή
Περίπου 70% έως 80% όσων μολύνονται δεν παρουσιάζουν κανένα σύμπτωμα. Ένα μικρότερο ποσοστό εκδηλώνει ήπια νόσο, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει:
- Πυρετό και κεφαλαλγία.
- Κόπωση και μυϊκούς πόνους.
- Ναυτία ή εμετούς.
- Δερματικό εξάνθημα.
- Διόγκωση λεμφαδένων.
Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται μέσα σε δύο έως 14 ημέρες από το τσίμπημα και στις περισσότερες ήπιες περιπτώσεις υποχωρούν χωρίς ειδική θεραπεία.
Σε λιγότερο από 1% των λοιμώξεων, όμως, ο ιός μπορεί να προσβάλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και να προκαλέσει μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση. Πρόκειται για τη νευροδιεισδυτική μορφή της νόσου, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε πολυήμερη νοσηλεία, εισαγωγή σε ΜΕΘ, μόνιμες νευρολογικές βλάβες ή θάνατο.
Υψηλός πυρετός, δυσκαμψία του αυχένα, σύγχυση, αποπροσανατολισμός, έντονη υπνηλία, τρόμος, σπασμοί, αιφνίδια μυϊκή αδυναμία, δυσκολία στην κίνηση ή παράλυση απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι άνω των 65 ετών και κυρίως οι υπερήλικες. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται επίσης όσοι πάσχουν από χρόνια νεφρική νόσο, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, αιματολογικές κακοήθειες ή αγγειακά νοσήματα.
Στις ομάδες υψηλού κινδύνου περιλαμβάνονται ακόμη οι μεταμοσχευμένοι, οι ασθενείς που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική θεραπεία και γενικότερα όσοι έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Οι ειδικοί από τη Βρετανία και τη Γαλλία υπογραμμίζουν ότι η ηλικία δεν πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα. Ο συνδυασμός προχωρημένης ηλικίας και πολλαπλών χρόνιων νοσημάτων μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πιθανότητα βαριάς εγκεφαλίτιδας, επιπλοκών και παρατεταμένης αποκατάστασης.
Ακόμη και μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν επίμονη κόπωση, μυϊκή αδυναμία, προβλήματα μνήμης, δυσκολία συγκέντρωσης και συμπτώματα κατάθλιψης. Η πραγματική επιβάρυνση, επομένως, δεν περιορίζεται στους θανάτους ή στις ημέρες νοσηλείας.
Δεν υπάρχει εμβόλιο ή ειδικό αντιικό φάρμακο
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο ανθρώπινο εμβόλιο ούτε ειδικό αντιικό φάρμακο για τον ιό του Δυτικού Νείλου. Στις ήπιες περιπτώσεις εφαρμόζεται συμπτωματική αντιμετώπιση, ενώ οι σοβαρά ασθενείς μπορεί να χρειαστούν νοσηλεία, ενδοφλέβια υγρά, αναπνευστική υποστήριξη και αντιμετώπιση των σπασμών ή άλλων νευρολογικών επιπλοκών.
Όπως διευκρινίζει το ECDC, η επιδημιολογική εικόνα ενημερώνεται κάθε εβδομάδα και μπορεί να αλλάξει γρήγορα όσο συνεχίζεται η περίοδος έντονης δραστηριότητας των κουνουπιών.
Απαιτείται άμεση κινητοποίηση όλων
Η απουσία εμβολίου καθιστά την πρόληψη καθοριστική. Δήμοι και Περιφέρειες οφείλουν να εντείνουν τους ψεκασμούς, την επιτήρηση των κουνουπιών, τον καθαρισμό φρεατίων και την απομάκρυνση εστιών στάσιμου νερού. Παράλληλα, απαιτείται συνεχής ενημέρωση των πολιτών και αυξημένη εγρήγορση των επαγγελματιών Υγείας.
Οι πολίτες πρέπει να χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, μακριά ρούχα κυρίως από το σούρουπο έως την αυγή, σίτες και κουνουπιέρες. Νερά σε πιατάκια γλαστρών, κουβάδες, δοχεία, υδρορροές και ακάλυπτους χώρους πρέπει να απομακρύνονται τακτικά.
Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά ούτε εφησυχασμός. Η έγκαιρη αναγνώριση των σοβαρών συμπτωμάτων, η προστασία των ηλικιωμένων και η οργανωμένη καταπολέμηση των κουνουπιών μπορούν να περιορίσουν ουσιαστικά τις νοσηλείες και τις ανθρώπινες απώλειες.
