ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΝΕΑ: Οι ζωονόσοι και η αστάθεια στην αγορά γάλακτος αποτελούν τα δύο μεγαλύτερα μέτωπα για την ελληνική κτηνοτροφία.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Το Υπουργείο έχει ενεργοποιήσει πιστώσεις για αποζημιώσεις λόγω ευλογιάς αιγοπροβάτων, πανώλης μικρών μηρυκαστικών και αφθώδους πυρετού, αλλά η πραγματική δοκιμασία για τις μονάδες αρχίζει μετά τη θανάτωση του ζωικού κεφαλαίου.
Εξειδικευμένο στέλεχος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης που μίλησε στο tilegrafimanews.gr τόνισε ότι η επιλεξιμότητα κάθε φακέλου εξαρτάται από τα επίσημα κτηνιατρικά στοιχεία. Οι αποζημιώσεις δεν στηρίζονται σε απλή δήλωση απώλειας, αλλά στις καταστάσεις ζώων, στις υγειονομικές αποφάσεις και στην επιβεβαιωμένη εφαρμογή των μέτρων.
Πρώτο θέμα: Τι ισχύει για τις αποζημιώσεις ζωονόσων
Στα τέλη Αυγούστου εγκρίθηκε πίστωση περίπου 16,84 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις κτηνοτρόφων που επηρεάστηκαν από σοβαρές επιζωοτίες. Η χρηματοδότηση αφορά ζώα που θανατώθηκαν υποχρεωτικά στο πλαίσιο των επίσημων σχεδίων αντιμετώπισης.
Μέχρι τον Μάιο του 2026 είχαν ήδη καταβληθεί περισσότερα από 26,3 εκατ. ευρώ για θανατωμένα ζώα. Τα ποσά αυτά δείχνουν το οικονομικό εύρος της κρίσης, δεν σημαίνουν όμως ότι έχουν καλυφθεί όλες οι απώλειες των εκμεταλλεύσεων.
Πέρα από την αξία των ζώων, ο κτηνοτρόφος χάνει γάλα, γεννήσεις, γενετικό υλικό και μελλοντικό εισόδημα. Επιβαρύνεται παράλληλα με απολυμάνσεις, απομάκρυνση υλικών, διαχείριση εγκαταστάσεων και μία περίοδο χωρίς κανονική παραγωγική δραστηριότητα.
Στο πλαίσιο στήριξης για την απώλεια εισοδήματος έχουν αναφερθεί ποσά που διαφοροποιούνται ανά είδος και ηλικιακή κατηγορία, όπως 70 ευρώ για ενήλικα αιγοπρόβατα, 35 ευρώ για νεαρά ζώα ή αναπαραγωγικά αρσενικά, 200 ευρώ για βοοειδή και 120 ευρώ για χοίρους. Κάθε πληρωμή, ωστόσο, εξαρτάται από την τελική διοικητική πράξη και τα επιβεβαιωμένα στοιχεία της μονάδας.
Ο φάκελος πρέπει να περιλαμβάνει:
- Απόφαση θανάτωσης ή επιβολής των υγειονομικών μέτρων.
- Πρακτικό καταμέτρησης και αποτίμησης των ζώων.
- Ενημερωμένο μητρώο εκμετάλλευσης.
- Στοιχεία σήμανσης και κωδικό μονάδας.
- Παραστατικά παράδοσης ή καταστροφής.
- Αποδεικτικά εφαρμογής απολύμανσης.
- Φορολογικά στοιχεία και ενεργό IBAN.
Η διαφορά ακόμη και λίγων ζώων μεταξύ μητρώου και κτηνιατρικής καταγραφής μπορεί να προκαλέσει καθυστέρηση. Το ίδιο ισχύει για εκπρόθεσμες δηλώσεις γεννήσεων, θανάτων ή μετακινήσεων.
Το εξειδικευμένο στέλεχος επισήμανε ότι κανένας παραγωγός δεν πρέπει να αγοράζει νέα ζώα ή να επαναλειτουργεί τη μονάδα χωρίς γραπτή κτηνιατρική έγκριση. Η πρόωρη ανασύσταση μπορεί να παραβιάσει τους περιορισμούς και να δημιουργήσει πρόβλημα ακόμη και στον φάκελο αποζημίωσης.
Δεύτερο θέμα: Γάλα, κοπάδια και ευρωπαϊκή αγορά
Η δεύτερη πηγή ανησυχίας είναι η αγορά γάλακτος. Πρόσφατη εκτίμηση του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση περιγράφει οριακή αύξηση της συνολικής παραγωγής γάλακτος, παρά τη μείωση του αριθμού των ζώων. Η εξέλιξη αποδίδεται στη βελτίωση της παραγωγικότητας ανά ζώο, ενώ μεγαλύτερο τμήμα του γάλακτος κατευθύνεται στην τυροκομία.
Για την Ελλάδα, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η φέτα και τα υπόλοιπα τυροκομικά προϊόντα διατηρούν ισχυρή εμπορική δυναμική, αλλά η εγχώρια αιγοπροβατοτροφία πιέζεται από τις ζωονόσους, το κόστος ζωοτροφών και την αδυναμία γρήγορης ανασύστασης των κοπαδιών.
Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο να αυξάνεται η ζήτηση για πρώτη ύλη, χωρίς οι πληγέντες παραγωγοί να μπορούν να επωφεληθούν. Μονάδες που έχασαν παραγωγικά ζώα χρειάζονται χρόνο για να επανέλθουν, ακόμη και όταν εγκριθεί η αγορά νέου ζωικού κεφαλαίου.
Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να γνωρίζουν το πραγματικό κόστος ανά λίτρο και όχι μόνο την τιμή που προσφέρει το τυροκομείο. Στον υπολογισμό πρέπει να περιλαμβάνονται ζωοτροφές, ενέργεια, εργασία, φάρμακα, απώλειες ζώων, μεταφορές και αποσβέσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η γραπτή συμφωνία παράδοσης. Η τιμή, οι ποιοτικές προδιαγραφές, οι κρατήσεις, η συχνότητα πληρωμής και ο τρόπος υπολογισμού των λιποπρωτεϊνών πρέπει να είναι ξεκάθαρα. Οι παραγωγοί πρέπει επίσης να κρατούν τα αποτελέσματα των αναλύσεων και τα παραστατικά κάθε παράδοσης.
Η επόμενη περίοδος θα κριθεί από τρεις παράγοντες: την ταχύτητα των αποζημιώσεων, τη δυνατότητα ασφαλούς ανασύστασης των κοπαδιών και τη διαμόρφωση των τιμών του γάλακτος. Χωρίς συντονισμό αυτών των τριών, ακόμη και μία υψηλότερη τιμή παραγωγού δεν αρκεί για να αποκαταστήσει τις ζημιές που συσσωρεύτηκαν στις κτηνοτροφικές μονάδες.
