Παραμένουν ισχυροί, κυρίως στα νησιά, οι μετασεισμοί που προκάλεσε η κυβερνητική απόφαση, σύμφωνα με την οποία επιτάσσονται με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου περιοχές με σκοπό να δημιουργηθούν κλειστές δομές φιλοξενίας το συντομότερο δυνατό.
Συγκεκριμένα, η κατασκευή των νέων δομών αναμένεται να ξεκινήσει το αργότερο έως τις αρχές Μαρτίου και ο στόχος είναι η μέγιστη διάρκεια παραμονής σε αυτά να μην ξεπερνά τους 2-3 μήνες.
Τα υφιστάμενα κέντρα, όπως αυτό της Μόριας, θα κλείσουν. Οι διαμένοντες στις κλειστές δομές θα δικαιούνται ελεγχόμενες εξόδους με κάρτα για ορισμένο χρονικό διάστημα, ενώ οι δομές θα είναι κλειστές τα βράδια.
Η κυβέρνηση στέλνει από τώρα το μήνυμα ότι κάθε παραβίαση κανόνα εσωτερικής τάξης θα επηρεάζει αρνητικά το αίτημα για άσυλο και θα επιταχύνει τη διαδικασία επιστροφής του παραβάτη.
Οι αντιδράσεις είναι κάτι παραπάνω από έντονες. Οι τοπικές κοινωνίες σε δυτική Λέσβο, Χίο, ανατολική Σάμο, Κω και Λέρο βρίσκονται σε «εμπόλεμη» κατάσταση. Ως αποτέλεσμα του φορτισμένου κλίματος αναβλήθηκε η συνάντηση του περιφερειάρχη του Βορείου Αιγαίου (εκλεγμένου με τη ΝΔ) και των δημάρχων των νησιών με τον υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής Νότη Μηταράκη.
Αντιθέτως, για την ίδια ημέρα προγραμματίστηκε συγκέντρωση διαμαρτυρίας αιγαιοπελαγίτικων οργανώσεων έξω από το κτήριο του Υπουργείου Εσωτερικών στην οδό Βασιλίσσης Σοφίας στην Αθήνα.
Αποκορύφωμα των αντιδράσεων είναι η απόφαση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου να διακόψει κάθε συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση μέχρι να ανακληθεί η πράξη νομοθετικού περιεχομένου.
Σειρά δραστικών μέτρων λαμβάνουν όλα τα δημοτικά συμβούλια. Αυτό της Λέσβου δημιούργησε ομάδες περιφρούρησης που θα επιχειρήσουν να σταματήσουν την κατασκευή της νέας δομής. Το δημοτικό συμβούλιο της Χίου αποφάσισε τη συγκρότηση επιτροπής με τη συνδρομή του Δικηγορικού Συλλόγου Χίου και του Τεχνικού Επιμελητηρίου, προκειμένου να υπάρξει προσφυγή κατά της διαδικασίας επίταξης και κατά κάθε άλλης δικαστικής πράξης που σχετίζεται με αυτή.
Επίσης, αποφασίστηκε καμία υπηρεσία και κανένα νομικό πρόσωπο του δήμου να μη συμβάλει στη δημιουργία της δομής. Πριν την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου έλαβε χώρα εξαντλητικός διάλογος με την περιφέρεια και τους δήμους των τριών νησιών για δύο μήνες, χωρίς, όμως, να βρεθεί συμβιβαστική λύση.
Όπως διευκρίνισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, η επίταξη κρίθηκε «αναγκαία για την αντιμετώπιση του προσφυγικού-μεταναστευτικού προβλήματος και κυρίως για την εφαρμογή του κυβερνητικού σχεδιασμού σχετικά με την αύξηση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται ασύλου», προσθέτοντας ότι «δεν θα χρειαστούν άλλες».
«Δεν αιφνιδιάσαμε κανένα», τόνισε από την πλευρά του ο Νότης Μηταράκης, αναφερόμενος στην έκδοση της χθεσινής Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, την οποία χαρακτήρισε «ένα μέτρο έκτακτης ανάγκης, καθώς συνέτρεχαν θέματα ασφαλείας για τα νησιά, αλλά και ανάγκη για βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στα κέντρα».
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Μετανάστευσης Γιώργος Κουμουτσάκος χαρακτήρισε την επίταξη «μονόδρομο». «Κάθε μας κίνηση γίνεται για να βοηθήσουμε τα νησιά και η μόνη πρόθεση και βούληση είναι να λύσουμε προβλήματα όχι να δημιουργήσουμε».
Σε μία προσπάθεια να κατευνάσει τα πνεύματα, η κυβέρνηση επιδοτεί τους δήμους που δέχθηκαν μετανάστες το 2019. Για τον σκοπό αυτό εκταμιεύεται άμεσα το ποσό των 9.491.400 ευρώ, το οποίο προκύπτει από τη χορήγηση 150 ευρώ ανά έτος ανά διαμένοντα στις δομές και προχωρά η άμεση καταβολή ανταποδοτικών τελών στους Δήμους. Το ποσό αποδίδεται στους δικαιούχους δήμους σε χρονικό διάστημα μικρότερο των 20 ημερών.
Η κυβέρνηση ελπίζει το τεταμένο κλίμα να εκτονωθεί και η κατάσταση να ομαλοποιηθεί με την αποσυμφόρηση των νησιών μέσω της επιτάχυνσης των επιστροφών και της εξέτασης των αιτήσεων ασύλου. Αυτή τη στιγμή στα νησιά του Αιγαίου βρίσκονται 40.000 μετανάστες-πρόσφυγες και οι δομές που θα κατασκευαστούν είναι χωρητικότητας 20.000 ατόμων. Η κυβέρνηση προχωρά και την κατασκευή κλειστών κέντρων στην ενδοχώρα. Έχουν ήδη βρεθεί οι χώροι. Κρήτη, Πελοπόννησος και Στερεά Ελλάδα είναι οι πρώτες περιφέρειες που θα κληθούν να φιλοξενήσουν πρόσφυγες-μετανάστες.
Το ζήτημα αυτό θα βρεθεί στο κέντρο συζήτησης που θα έχουν την Κυριακή οι υπουργοί Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και Μεταναστευτικής Πολιτικής Νότης Μηταράκης, με κομματικά στελέχη της ΝΔ. Δεν είναι λίγοι οι βουλευτές που δυσκολεύονται να στηρίξουν την κυβέρνηση, ειδικά μετά τις αντιδράσεις των ψηφοφόρων τους.
Με τίτλους όπως «Η Αθήνα αποτρέπει μετανάστες» ξένα Μίντια καταπιάνονται με την πληγή του μεταναστευτικού και τη διαχείριση της από την ελληνική κυβέρνηση. Η αυστριακή Die Presse γράφει ότι «με αφορμή τον αυξανόμενο αριθμό αφίξεων στα νησιά του Αιγαίου η Αθήνα προτίθεται να αποτρέψει επίδοξους παράτυπους μετανάστες…».
Η πραγματικότητα είναι ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη κινδυνεύει όχι απλώς να πληρώσει υψηλό πολιτικό κόστος, αλλά και να χάσει τον έλεγχο της κατάστασης. Ενώ η κατασκευή κλειστών κέντρων είναι επιβεβλημένη, αλλά το κλειδί στο μέτωπο του μεταναστευτικού είναι να ολοκληρωθεί σε χρόνο λίγων μηνών η εκκαθάριση του τεράστιου όγκου (περίπου 100.000) των αιτήσεων ασύλου.
Με τον αριθμό των αρμόδιων επιτροπών, η εκκαθάριση θα πάρει χρόνια, με αποτέλεσμα να λιμνάζουν στην Ελλάδα δεκάδες χιλιάδες αιτούντες άσυλο. Η μόνη λύση είναι ο πολλαπλασιασμός των αρμόδιων επιτροπών, αλλά σ’ αυτό το επίπεδο παρατηρείται μία αβελτηρία εκ μέρους της κυβέρνησης. Πρακτικές λύσεις έχουν προταθεί, αλλά για ανεξήγητους λόγους δεν προωθούνται.
Οι κλειστές δομές
Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου κ. Ν. Μηταράκη, επιτάσσονται οι ακόλουθες εκτάσεις:
Τοποθεσία Καράβας, Δήμος Δυτικής Λέσβου.
Τοποθεσία Κρητικού Λάκος / Ψείρα («17»), Δήμος Χίου.
Τοποθεσία Ζερβού (παραπλεύρως υπό κατασκευήν δομής), Δήμος Ανατολικής Σάμου.
Αντίστοιχες δομές, παραπλεύρως υφιστάμενων δομών, θα δημιουργηθούν και σε Λέρο και Κω, σε εκτάσεις που ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο, ως ακολούθως:
Στρατόπεδο Καπετάν Λαζαρή, τοποθεσία Πυλί, Δήμος Κω.
Τοποθεσία Λέπιδα, Δήμος Λέρου.
