Μητσοτάκης: Με δύο κεντρικούς άξονες, την οικονομική πορεία της χώρας μέχρι το 2030 και την αμετακίνητη ελληνική θέση απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε στο υπουργικό συμβούλιο το πολιτικό στίγμα της κυβέρνησης ενόψει της ΔΕΘ.
Πίσω από τις επίσημες τοποθετήσεις, οι συζητήσεις στο κυβερνητικό επιτελείο επικεντρώνονται στην ανάγκη να παρουσιαστεί στη Θεσσαλονίκη ένα συνεκτικό σχέδιο που δεν θα περιορίζεται σε παροχές για το 2027, αλλά θα περιγράφει συγκεκριμένους στόχους για την οικονομία, τις επενδύσεις, τους μισθούς, την άμυνα και την καθημερινότητα έως το τέλος της δεκαετίας.
Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι ο πρωθυπουργός θέλει να αποφύγει μία ΔΕΘ που θα εξαντληθεί στην απαρίθμηση επιδομάτων. Το βάρος αναμένεται να πέσει σε μόνιμες παρεμβάσεις, μέσα στα όρια των δημοσιονομικών δυνατοτήτων, με προτεραιότητα στη μεσαία τάξη, στις οικογένειες, στους μισθωτούς και στους συνταξιούχους.
Το παρασκήνιο για τις εξαγγελίες της ΔΕΘ
Στα κυβερνητικά «πηγαδάκια» το βασικό ερώτημα αφορά το εύρος του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου. Το οικονομικό επιτελείο καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις για ουσιαστικές ελαφρύνσεις και στη διατήρηση της εικόνας δημοσιονομικής αξιοπιστίας που έχει οικοδομήσει η χώρα.
Η κατεύθυνση που έχει δοθεί είναι σαφής: κάθε παρέμβαση πρέπει να είναι κοστολογημένη, να μην απειλεί τους στόχους για τα πρωτογενή πλεονάσματα και να έχει μόνιμο αποτύπωμα. Στο τραπέζι βρίσκονται μέτρα για το εισόδημα, την αντιμετώπιση της στεγαστικής πίεσης, τη στήριξη των οικογενειών και τη μείωση επιβαρύνσεων που εξακολουθούν να πιέζουν την κατανάλωση.
Το Μέγαρο Μαξίμου αντιμετωπίζει το 2030 ως πολιτικό και εθνικό ορόσημο, καθώς συμπληρώνονται 200 χρόνια από τη συγκρότηση του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Ο σχεδιασμός επιδιώκει να συνδέσει τις άμεσες εξαγγελίες του 2027 με μία μεγαλύτερη αφήγηση για μια Ελλάδα περισσότερο παραγωγική, ισχυρή και ανθεκτική.
Στην κυβέρνηση θεωρούν ότι η συγκεκριμένη στρατηγική μπορεί να δώσει απάντηση και στην κριτική της αντιπολίτευσης περί έλλειψης μακροπρόθεσμου σχεδίου. Η επιδίωξη είναι οι εξαγγελίες να συνοδευτούν από μετρήσιμα χρονοδιαγράμματα και όχι μόνο από γενικές δεσμεύσεις.
Το μήνυμα προς την Τουρκία
Ιδιαίτερο βάρος είχε η αναφορά του πρωθυπουργού στις αντιδράσεις της Άγκυρας για τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τον Τουρισμό.
«Οι εξ ανατολών αντιδράσεις που ακολουθούν τις δικές μας δράσεις δεν επηρεάζουν τον σχεδιασμό μας», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι οι περιοχές ελληνικής κυριαρχίας καθορίζονται από το Διεθνές Δίκαιο και ότι η χώρα είναι έτοιμη να τις προασπίσει.
Η δήλωση αυτή ερμηνεύεται ως μήνυμα ότι η Αθήνα δεν πρόκειται να αναστείλει εθνικές πολιτικές ή αναπτυξιακές πρωτοβουλίες λόγω τουρκικών διαμαρτυριών. Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα επιθυμεί καλές σχέσεις με την Τουρκία, αλλά δεν αναγνωρίζει προς διαπραγμάτευση κανένα ζήτημα πέραν της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η κυβερνητική γραμμή παραμένει διπλή: διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και αποφυγή αχρείαστων εντάσεων, αλλά χωρίς παραχωρήσεις σε ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων. Στις συζητήσεις κυβερνητικών παραγόντων τονίζεται ότι η αποκλιμάκωση δεν πρέπει να ερμηνεύεται από την Άγκυρα ως αδυναμία ή ως αποδοχή της διεύρυνσης της ατζέντας.
Ταμείο Ανάκαμψης: Η αγωνία για τα δύο τελευταία ορόσημα
Στο οικονομικό σκέλος της συνεδρίασης κυριάρχησε η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Από τα 136 μεταρρυθμιστικά ορόσημα φέρονται να έχουν ολοκληρωθεί τα 134, με δύο εκκρεμότητες να παραμένουν μέχρι την καταληκτική ημερομηνία της 31ης Αυγούστου.
Η πολιτική πίεση είναι αυξημένη, καθώς η κυβέρνηση θέλει να κλείσει τον κύκλο χωρίς απώλεια πόρων και χωρίς να δοθεί εικόνα καθυστέρησης την τελευταία στιγμή. Οι αρμόδιοι υπουργοί έχουν λάβει εντολή να παρακολουθούν καθημερινά τα τελικά παραδοτέα και να αντιμετωπίσουν άμεσα οποιοδήποτε διοικητικό εμπόδιο.
Το ελληνικό πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0» κινητοποίησε περίπου 36 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια. Στο κυβερνητικό αφήγημα εντάσσονται η ψηφιοποίηση του Δημοσίου, το Κτηματολόγιο, οι ενεργειακές επενδύσεις, τα ηλεκτρικά λεωφορεία, το Μετρό Θεσσαλονίκης, η επέκταση προς την Καλαμαριά και τα προγράμματα δωρεάν προληπτικών εξετάσεων.
Το δύσκολο επόμενο βήμα είναι να αποδειχθεί ότι τα έργα αυτά έχουν απτό αποτέλεσμα στην καθημερινότητα. Κυβερνητικά στελέχη αναγνωρίζουν ότι οι μεγάλοι αριθμοί και τα ποσοστά απορρόφησης δεν αρκούν, εάν ο πολίτης δεν αισθάνεται βελτίωση στις υπηρεσίες, στις μετακινήσεις και στο διαθέσιμο εισόδημά του.
Χρέος και μήνυμα αξιοπιστίας
Ο πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση του δημόσιου χρέους, υποστηρίζοντας ότι σύντομα η Ελλάδα δεν θα είναι η περισσότερο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρώπης.
Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι η αποκλιμάκωση του χρέους αποτελεί κρίσιμο πλεονέκτημα, καθώς περιορίζει το κόστος δανεισμού και ενισχύει τη δυνατότητα προσέλκυσης επενδύσεων. Η αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη στο γεγονός ότι η Ελλάδα δανείζεται φθηνότερα από χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία είχε σαφή πολιτική στόχευση: να παρουσιαστεί η δημοσιονομική σταθερότητα ως εθνική κατάκτηση και όχι ως στενά κυβερνητική επιτυχία.
Οι επίσημες αποφάσεις και ανακοινώσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης αναμένεται να αποτυπώσουν το τελικό πλαίσιο των παρεμβάσεων μετά την ολοκλήρωση των σχετικών εισηγήσεων.
Η ακρίβεια παραμένει το μεγαλύτερο πολιτικό πρόβλημα
Παρά τους θετικούς οικονομικούς δείκτες, στο υπουργικό αναγνωρίστηκε ότι η ακρίβεια αποτελεί το σοβαρότερο πρόβλημα για τα νοικοκυριά. Οι τιμές σε ορισμένα βασικά τρόφιμα, όπως το ελαιόλαδο, τα φρούτα και τα λαχανικά, παρουσιάζουν μηνιαία αποκλιμάκωση, όμως το συνολικό επίπεδο τιμών παραμένει υψηλό.
Από την 1η Σεπτεμβρίου τίθεται σε εφαρμογή η Εθνική Συμφωνία Μείωσης Τιμών, ενώ αναμένονται πρωτοβουλίες της αγοράς για τα σχολικά είδη. Το Μαξίμου ζητεί οι μειώσεις να είναι πραγματικές, ευδιάκριτες και να φτάσουν στο ράφι.
Το πολιτικό στοίχημα της ΔΕΘ είναι, τελικά, διπλό: η κυβέρνηση πρέπει να παρουσιάσει έναν πειστικό οδικό χάρτη έως το 2030, αλλά και άμεσες λύσεις για τους πολίτες που σήμερα δυσκολεύονται να καλύψουν τις καθημερινές τους ανάγκες.
