ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Τα εφάπαξ που καταβάλλονται από τους διάφορους τομείς πρόνοιας του ΕΦΚΑ–ΕΤΕΑΕΠ αποτελούν σημαντική οικονομική ενίσχυση για τους συνταξιούχους, αλλά παρουσιάζουν μεγάλες διαφοροποιήσεις τόσο μεταξύ των διαφορετικών ταμείων όσο και σε σύγκριση με προηγούμενα έτη.
Του Παντελή Χαριτάκη
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Τα ποσά των εφάπαξ κυμαίνονται από αρκετές χιλιάδες έως και εκατό χιλιάδες ευρώ, ανάλογα με τον κλάδο και τα έτη ασφάλισης. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί ο νέος τρόπος υπολογισμού που εφαρμόζεται από το 2016, ο οποίος έχει μειώσει τα ποσά για πολλές κατηγορίες ασφαλισμένων, ενώ κάποιες άλλες ομάδες εργαζομένων, όπως οι λιμενεργάτες, βλέπουν σημαντικές αυξήσεις.
Διακυμάνσεις στα ποσά εφάπαξ
Τα εφάπαξ για τους συνταξιούχους του Δημοσίου και άλλων ταμείων εμφανίζονται αρκετά διαφοροποιημένα το πρώτο επτάμηνο του 2024, σε σύγκριση με το 2023. Για παράδειγμα, το μέσο εφάπαξ για τους πολιτικούς υπαλλήλους του Δημοσίου ανέρχεται στα 22.511 ευρώ, σημειώνοντας μείωση κατά 827 ευρώ σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Αντίστοιχα, για τους συνταξιούχους από τα Σώματα Ασφαλείας, το μέσο εφάπαξ μειώθηκε κατά 2.617 ευρώ, φτάνοντας στα 18.712 ευρώ το 2024.
Αντιθέτως, υπάρχουν τομείς στους οποίους τα ποσά εφάπαξ αυξήθηκαν. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι συνταξιούχοι που προέρχονται από τα Ειδικά Μισθολόγια του Δημοσίου, όπου το μέσο εφάπαξ αυξήθηκε κατά 2.661 ευρώ και ανήλθε στα 41.984 ευρώ το 2024. Σημαντική αύξηση καταγράφηκε επίσης στο εφάπαξ των λιμενεργατών, το οποίο εκτοξεύθηκε από τα 65.820 ευρώ το 2023 στα 105.924 ευρώ το 2024, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 40.104 ευρώ. Αυτή η αύξηση οφείλεται κυρίως στις υψηλές συντάξιμες αποδοχές των εργαζομένων σε αυτόν τον κλάδο.
Παράλληλα, οι συνταξιούχοι της ΔΕΗ είδαν το μέσο εφάπαξ τους να αυξάνεται κατά 11.221 ευρώ, φτάνοντας τα 43.812 ευρώ το πρώτο επτάμηνο του 2024, κυρίως λόγω της αύξησης των συντάξιμων αποδοχών και των περισσότερων ετών ασφάλισης που είχαν οι δικαιούχοι.
Μειώσεις και αλλαγές στον υπολογισμό
Η μείωση των ποσών εφάπαξ που παρατηρείται σε αρκετούς τομείς, κυρίως στον Δημόσιο Τομέα, οφείλεται στον νέο τρόπο υπολογισμού που εφαρμόστηκε με τον νόμο 4387/2016 (γνωστός και ως νόμος Κατρούγκαλου). Σύμφωνα με τον νόμο αυτό, οι ασφαλισμένοι λαμβάνουν ως εφάπαξ το 60% του μέσου μηνιαίου μισθού που είχαν την πενταετία 2009-2013. Για τα έτη ασφάλισης μετά το 2014, το εφάπαξ υπολογίζεται βάσει των εισφορών που έχουν καταβάλει οι ασφαλισμένοι, χωρίς όμως τόκο.
Αυτή η αλλαγή στον υπολογισμό είχε ως αποτέλεσμα να μειωθούν σημαντικά τα εφάπαξ για ασφαλισμένους με πολλά έτη ασφάλισης αλλά χαμηλούς μισθούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι, όπου ένας υπάλληλος με 35 χρόνια ασφάλισης που συνταξιοδοτήθηκε το 2016, μπορούσε να λάβει εφάπαξ κοντά στα 32.000 ευρώ. Σήμερα, ένας υπάλληλος με την ίδια 35ετία μπορεί να λάβει εφάπαξ της τάξης των 22.500 ευρώ. Για να φτάσει το ποσό που λάμβανε το 2016, θα πρέπει να αποχωρήσει με 40 ή και 42 χρόνια ασφάλισης.
Κατανομή ανά ταμείο ΙΚΑ, ΟΤΕ, ΟΣΕ, ΟΛΠ, ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Τα ποσά των εφάπαξ διαφοροποιούνται αισθητά ανά ταμείο. Για παράδειγμα, το εφάπαξ για τους συνταξιούχους του ΙΚΑ ήταν σχετικά σταθερό το 2024, με μέσο ποσό 26.856 ευρώ, ενώ στους ασφαλισμένους του ΟΤΕ το εφάπαξ αυξήθηκε στα 42.313 ευρώ. Αντίθετα, σημαντικές μειώσεις καταγράφηκαν στον Τομέα Πρόνοιας του ΟΣΕ, όπου το μέσο εφάπαξ μειώθηκε κατά 10.500 ευρώ και ανήλθε στα 47.695 ευρώ το 2024.
Στους τομείς που καταγράφονται μεγάλες μειώσεις περιλαμβάνεται και το εφάπαξ των συνταξιούχων του ΟΛΠ, το οποίο μειώθηκε κατά 6.290 ευρώ, φτάνοντας τα 29.942 ευρώ, καθώς και το εφάπαξ των συνταξιούχων των Νοσοκομείων, το οποίο μειώθηκε κατά 1.787 ευρώ, αγγίζοντας τα 22.626 ευρώ.
Η διακύμανση των ποσών εφάπαξ ανά τομέα και ταμείο αντικατοπτρίζει τόσο την οικονομική κατάσταση των εργαζομένων όσο και τις μεταβολές στη νομοθεσία. Ο νέος τρόπος υπολογισμού, που εφαρμόζεται από το 2016, έχει επιφέρει μειώσεις σε πολλές κατηγορίες ασφαλισμένων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφονται σημαντικές αυξήσεις.
