ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: Έντονες αντιδράσεις προκαλεί η επιβολή προστίμου 300 ευρώ σε μουσικούς του δρόμου στη Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης, μπροστά στον Λευκό Πύργο, σε μια υπόθεση που φέρνει ξανά στο προσκήνιο τα όρια μεταξύ νομιμότητας και κοινωνικής ευαισθησίας.
Ρεπορτάζ: Κατερίνα Θεοχάρη
Σύμφωνα με τη σχετική κανονιστική απόφαση του Δήμος Θεσσαλονίκης, η χρήση μικροφωνικής εγκατάστασης απαγορεύεται, ωστόσο το ερώτημα που τίθεται είναι αν η εφαρμογή τέτοιων διατάξεων γίνεται με μέτρο και λογική.
Το περιστατικό αφορά μουσικούς που διασκέδαζαν τους περαστικούς, δημιουργώντας μια ευχάριστη ατμόσφαιρα σε έναν από τους πιο εμβληματικούς δημόσιους χώρους της πόλης. Αντί για μια απλή σύσταση ή προειδοποίηση, επιβλήθηκε πρόστιμο, προκαλώντας αγανάκτηση όχι μόνο στους ίδιους αλλά και σε δεκάδες πολίτες που ήταν παρόντες.
Μουσική στον δρόμο ή «παράβαση»;
Η μουσική του δρόμου αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της αστικής κουλτούρας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σε πόλεις όπως το Παρίσι, η Ρώμη ή το Λονδίνο, οι street performers ενισχύονται ή τουλάχιστον γίνονται ανεκτοί ως στοιχείο πολιτιστικής ζωής.
Στην Ελλάδα, όμως, φαίνεται πως αντιμετωπίζονται ως… πρόβλημα. Με επίκληση κανονισμών και καταγγελιών, η Δημοτική Αστυνομία καλείται να επιβάλει πρόστιμα, αντί να λειτουργεί με πνεύμα κατανόησης. Όπως προβλέπεται και από το ισχύον πλαίσιο της Ελληνική Αστυνομία, η τήρηση της τάξης είναι απαραίτητη – αλλά άλλο η τάξη και άλλο η υπερβολή.
Οι ευθύνες του Δήμου και η κοινωνική πραγματικότητα
Στο tilegrafimanews.gr, πολίτες της Θεσσαλονίκης εκφράζουν την έντονη δυσαρέσκειά τους, σημειώνοντας ότι «το κράτος και οι δήμοι θα έπρεπε να ασχοληθούν με τις μαύρες τρύπες που έχουν χρεοκοπήσει τον ελληνικό λαό και όχι με τους μουσικούς που παίζουν για λίγα φιλοδωρήματα».
Και πράγματι, η εικόνα είναι αντιφατική: από τη μία πλευρά, χρόνια προβλήματα υποδομών, καθαριότητας και οικονομικής διαχείρισης· από την άλλη, αυστηρότητα απέναντι σε ανθρώπους που προσφέρουν πολιτισμό χωρίς καμία επιβάρυνση για το Δημόσιο.
Η ίδια η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας έχει επανειλημμένα επισημάνει την ανάγκη για καλύτερη διαχείριση των πόρων των δήμων. Ωστόσο, περιστατικά όπως αυτό δείχνουν ότι συχνά η προτεραιότητα μετατοπίζεται σε λάθος κατεύθυνση.
Το επιχείρημα των καταγγελιών και η πραγματικότητα
Ο αρμόδιος αντιδήμαρχος υποστήριξε ότι τα πρόστιμα επιβάλλονται κυρίως μετά από καταγγελίες κατοίκων για ηχορύπανση. Ωστόσο, στην περίπτωση της Νέας Παραλίας, πρόκειται για έναν ανοιχτό δημόσιο χώρο, όπου η παρουσία μουσικών δεν αποτελεί εξαίρεση αλλά κανόνα.
Το ερώτημα είναι απλό: μπορεί να εξισώνεται η όχληση μιας έντονης εμπορικής δραστηριότητας με δύο μουσικούς που τραγουδούν μπροστά στον Λευκό Πύργο;
Η απάντηση για πολλούς είναι προφανής.
Πολιτισμός υπό διωγμό;
Η επιβολή προστίμων σε καλλιτέχνες του δρόμου δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο. Στην ουσία, στέλνει το μήνυμα ότι η τέχνη στον δημόσιο χώρο είναι ανεπιθύμητη, εκτός αν πληροί αυστηρούς – και συχνά δυσανάλογους – όρους.
Κι όμως, σε μια εποχή οικονομικής πίεσης και κοινωνικής έντασης, τέτοιες μικρές «ανάσες» πολιτισμού είναι ίσως πιο απαραίτητες από ποτέ.
Η Υπουργείο Πολιτισμού έχει αναγνωρίσει επανειλημμένα τη σημασία της πολιτιστικής έκφρασης στον δημόσιο χώρο. Παρά ταύτα, στην πράξη φαίνεται να επικρατεί μια πιο αυστηρή και περιοριστική λογική.
Το βαθύτερο πρόβλημα
Η υπόθεση αυτή δεν είναι απλώς ένα πρόστιμο. Είναι σύμπτωμα μιας ευρύτερης παθογένειας: της αδυναμίας του κράτους να ξεχωρίσει το ουσιώδες από το επουσιώδες.
Όταν οι πολίτες βλέπουν να επιβάλλονται πρόστιμα σε μουσικούς, ενώ την ίδια στιγμή μεγάλα προβλήματα παραμένουν άλυτα, η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς κλονίζεται.
Η ανάγκη για ισορροπία είναι επιτακτική. Και αυτή η ισορροπία δεν επιτυγχάνεται με τιμωρητική διάθεση, αλλά με διάλογο και κατανόηση.
Το μήνυμα της κοινωνίας
Η κοινωνία δείχνει ξεκάθαρα τη στάση της: στήριξη στους μουσικούς, αποδοκιμασία της αυστηρότητας. Οι εικόνες από τη Νέα Παραλία, με κόσμο να παραμένει δίπλα στους καλλιτέχνες, λένε πολλά.
Η πόλη χρειάζεται ζωή, ήχους, ανθρώπους. Όχι σιωπή από φόβο για πρόστιμα.
Το πρόστιμο των 300 ευρώ μπορεί να φαίνεται μικρό σε επίπεδο διοίκησης. Για έναν μουσικό του δρόμου, όμως, είναι τεράστιο. Και κυρίως, είναι άδικο.
Αντί να κυνηγούν τους καλλιτέχνες, οι αρχές οφείλουν να επανεξετάσουν το πλαίσιο λειτουργίας των δημόσιων χώρων και να δώσουν χώρο στην ελεύθερη έκφραση.
Γιατί μια πόλη χωρίς μουσική… είναι μια πόλη χωρίς ψυχή.
