Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Μεταβολή των ισορροπιών στη Λιβύη καταγράφουν τα διεθνή πρακτορεία Reuters και Associated Press, μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το ανατολικό κοινοβούλιο.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – tilegrafimanews.gr
Οι ανταποκρίσεις αναδεικνύουν την ανατροπή της προηγούμενης στάσης του απέναντι στη συμφωνία του 2019. Η Αθήνα απορρίπτει την απόφαση, ενώ ο Γιώργος Γεραπετρίτης δηλώνει ότι το μνημόνιο δεν πρόκειται να εφαρμοστεί.
Η εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο τις θαλάσσιες διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και προκαλεί νέα πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα. Ο υπουργός Εξωτερικών υπερασπίζεται τον κυβερνητικό σχεδιασμό, απορρίπτει τους χαρακτηρισμούς περί εθνικής ήττας και συνδέει την ελληνική αντίδραση με την κινητοποίηση συμμαχιών και ευρωπαϊκών μηχανισμών.
Reuters: Η προσέγγιση Άγκυρας και ανατολικής Λιβύης
Το Reuters συνδέει την κοινοβουλευτική απόφαση με τη σταδιακή βελτίωση των σχέσεων της Τουρκίας με την ανατολική λιβυκή διοίκηση. Καταγράφει επίσης την ανατροπή της απόφασης του 2020 για διακοπή πολιτικών δεσμών με την Άγκυρα. Στην ανταπόκριση, αναλυτές εκτιμούν ότι η μετατόπιση αποτυπώνει βαθύτερη συνεργασία και μπορεί να διευκολύνει ενισχυμένη τουρκική στρατιωτική παρουσία στην ανατολική χώρα.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις επόμενες κινήσεις των εμπλεκομένων: στις διπλωματικές πρωτοβουλίες, στις ενεργειακές δραστηριότητες και στον τρόπο με τον οποίο κάθε πλευρά θα επιχειρήσει να υποστηρίξει τις θέσεις της.
Associated Press: Ανατροπή πολυετούς αντίθεσης
Το Associated Press αναφέρει ότι η έγκριση ήταν ομόφωνη και ότι το κοινοβούλιο, που συνδέεται με τον Χαλίφα Χαφτάρ, εγκατέλειψε την προηγούμενη αντίθεσή του. Μεταδίδει την ελληνική απόρριψη και την καταδίκη από την Κύπρο, ενώ σημειώνει ότι αξιωματούχοι από τα αντίπαλα λιβυκά στρατόπεδα χαιρέτισαν την ψηφοφορία. Η ανταπόκριση τοποθετεί την εξέλιξη στο ευρύτερο πλαίσιο της αντιπαράθεσης για τις θαλάσσιες ζώνες.
Η σύγκλιση διαφορετικών λιβυκών πλευρών γύρω από το μνημόνιο προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην υπόθεση. Η ελληνική διπλωματία καλείται να αντιμετωπίσει αυτή τη μετατόπιση, διατηρώντας παράλληλα τη θέση της για την έλλειψη νομικής ισχύος της συμφωνίας.
Γεραπετρίτης: Η κύρωση δεν προσθέτει νομιμότητα
Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό MEGA News 104,6, ο υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η κοινοβουλευτική έγκριση δεν μεταβάλλει την κατάσταση ως προς την εφαρμογή του μνημονίου.
«Το μνημόνιο δεν πρόκειται να εφαρμοστεί, γιατί δεν παράγει έννομα αποτελέσματα», δήλωσε, επιμένοντας ότι η κύρωση δεν προσφέρει πρόσθετη αξία στη συμφωνία.
Ο κ. Γεραπετρίτης απέδωσε τη συμφωνία του 2019 στη συστηματική τουρκική παρέμβαση στη Λιβύη και αμφισβήτησε τη δυνατότητα της τότε κυβέρνησης της Τρίπολης να την υπογράψει. Υπενθύμισε επίσης την προκήρυξη ελληνικών οικοπέδων για έρευνες νότια της Κρήτης, παρουσιάζοντάς την ως έμπρακτη άσκηση της ελληνικής πολιτικής.
Στην ερώτηση εάν μπορούσε να αποτραπεί η κύρωση, απάντησε ότι αυτό δεν βρισκόταν στο χέρι της Ελλάδας. Παράλληλα, κάλεσε όσους μιλούν για εθνικές ήττες να είναι προσεκτικοί στις δημόσιες διατυπώσεις τους.
Οι ευρωπαϊκές επαφές και η Αίγυπτος
Ο υπουργός ανέφερε ότι υπήρξε άμεση ευρωπαϊκή αντίδραση και προανήγγειλε περαιτέρω δηλώσεις στήριξης. Επισήμανε ότι έχει επικοινωνήσει με ομολόγους του και ότι η Αθήνα θα αξιοποιήσει τους διαθέσιμους διπλωματικούς και θεσμικούς μηχανισμούς.
Για την Αίγυπτο μίλησε για στρατηγική σχέση και κοινή κατανόηση, η οποία, όπως είπε, επιβεβαιώθηκε στην πρόσφατη επικοινωνία των δύο πλευρών. Υποστήριξε επίσης ότι η Ελλάδα ακολουθεί συγκεκριμένο σχέδιο, διαθέτει συμμαχίες και δεν προσαρμόζει σπασμωδικά την πολιτική της σε κάθε τουρκική ή λιβυκή ενέργεια.
Επανέλαβε ακόμη ότι η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων θα πραγματοποιηθεί με τον τρόπο και στον χρόνο που θα επιλέξει η ίδια η χώρα, χωρίς να ανακοινώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και το μήνυμα στην Άγκυρα
Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ο κ. Γεραπετρίτης επέμεινε στη διάκριση ανάμεσα στην ενημέρωση για ερευνητικές εργασίες και στην αδειοδοτική διαδικασία. Σύμφωνα με τη θέση που διατύπωσε, πιθανή ενημέρωση θα μπορούσε να εξεταστεί μόνο με σαφή αναφορά ότι δεν συνιστά αίτημα άδειας.
Απέρριψε επίσης τα σενάρια συνεννόησης Γαλλίας και Τουρκίας για το έργο. Τόνισε ότι η Ελλάδα είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο και υπενθύμισε τη συμμετοχή γαλλικών συμφερόντων και την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Σε πρόσφατη ανταπόκρισή του για τη διασύνδεση, το Reuters είχε μεταδώσει τη στήριξη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στο έργο. Το πρακτορείο κατέγραφε παράλληλα τις καθυστερήσεις και τη διαφωνία Ελλάδας–Τουρκίας σχετικά με τη διαδρομή και τις έρευνες του βυθού.
Σφοδρή απάντηση στον Αντώνη Σαμαρά
Η συνέντευξη περιλάμβανε οξεία απάντηση στον Αντώνη Σαμαρά. Ο υπουργός καταλόγισε στον πρώην πρωθυπουργό «βαθύτατη μισαλλοδοξία», υποστηρίζοντας ότι θα έπρεπε να καταδικάσει πρωτίστως το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την τουρκική πολιτική.
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει τη διαφωνία για την αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής στρατηγικής. Ο κ. Γεραπετρίτης υπερασπίζεται τον διάλογο και τον σχεδιασμό της Αθήνας, ενώ ο πρώην πρωθυπουργός ασκεί δριμεία κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης.
Για τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο υπουργός τόνισε την ανάγκη διατήρησης ανοικτών διαύλων με την αμερικανική πρεσβεία, επικαλούμενος τα διπλωματικά πρωτόκολλα. Υποστήριξε ότι η επικοινωνία λειτούργησε θετικά και χαρακτήρισε την πορεία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων κοινά επωφελή.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει πώς οι δηλωμένες θέσεις θα μεταφραστούν σε διπλωματικές πρωτοβουλίες. Στο επίκεντρο παραμένουν η προστασία των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, η ευρωπαϊκή ανταπόκριση και η ασφαλής συνέχιση των ενεργειακών έργων στην περιοχή.
