ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Παρότι η κυβέρνηση έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για την επιστροφή των αναδρομικών σε όλους τους συνταξιούχους, η πίεση που ασκείται από πολιτικά κόμματα, νομικούς κύκλους και συνταξιοδοτικές οργανώσεις φέρνει ξανά στο προσκήνιο σενάρια πιθανής καταβολής των ποσών που διεκδικούνται.
Του Γιώργου Θεοχάρη
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Ένα από τα βασικά σενάρια που συζητείται αφορά τη δυνατότητα χρήσης μέρους των τόκων του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), ώστε να επιστραφούν τα αναδρομικά σε περίπου 350.000-370.000 συνταξιούχους.
Το σενάριο αυτό στοχεύει στην αποφυγή μακροχρόνιων δικαστικών διαδικασιών, που επιβαρύνουν τόσο το δικαστικό σύστημα όσο και τους ίδιους τους συνταξιούχους, οι οποίοι περιμένουν χρόνια για να δικαιωθούν.
Το αίτημα για την επιστροφή των αναδρομικών
Το αίτημα που έχει τεθεί προς την κυβέρνηση προτείνει να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά οι τόκοι του ΑΚΑΓΕ, οι οποίοι ανέρχονται σε περίπου 450 εκατ. ευρώ, χωρίς να επηρεαστεί το βασικό κεφάλαιο, που σήμερα υπολογίζεται στα 17 δισ. ευρώ.
Αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να καλύψει τις επιστροφές για τα αναδρομικά που αφορούν κομμένα δώρα και επικουρικές συντάξεις για το 11μηνο από τον Ιούλιο του 2015 έως τον Μάιο του 2016, περίοδο που έχει αναγνωριστεί δικαστικά ως κρίσιμη για τις περικοπές.
Ωστόσο, στελέχη του υπουργείου Εργασίας υποστηρίζουν ότι τα χρήματα του ΑΚΑΓΕ αποτελούν κρατικούς πόρους και η χρήση τους για αναδρομικά ενδέχεται να επηρεάσει τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος. Αν αυτό το σενάριο δεν προχωρήσει, τότε αναδρομικά θα λάβουν μόνο όσοι συνταξιούχοι είχαν προσφύγει στα δικαστήρια έως τις 21 Ιουλίου 2020 και δικαιώθηκαν.
Σε μια τέτοια περίπτωση, οι δίκες που είχαν “παγώσει” εν αναμονή της απόφασης του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ) θα συνεχιστούν, με τους συνταξιούχους που έχουν καταθέσει αγωγές να περιμένουν τις τελικές αποφάσεις για να λάβουν τα χρήματά τους.
Νομικές απόψεις και πιθανές εξελίξεις
Νομικοί κύκλοι υπογραμμίζουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των συνταξιούχων που έχουν ήδη προσφύγει στα δικαστήρια έχουν δικαιωθεί πρωτοδίκως, με τα δικαστήρια να αναγνωρίζουν την οφειλή του κράτους για τις περικοπές του 11μήνου. Οι δικαστικές αποφάσεις προβλέπουν μάλιστα την καταβολή των αναδρομικών εντόκως, με επιτόκιο 6% από το 2020.
Αυτό σημαίνει ότι όσοι συνταξιούχοι δικαιώνονται θα λάβουν αυξημένα ποσά σε σχέση με όσους ενδεχομένως πληρωθούν μέσω μιας πολιτικής απόφασης. Ωστόσο, η ολοκλήρωση των δικαστικών διαδικασιών μπορεί να διαρκέσει από δύο έως τρία χρόνια ακόμη, κάτι που αποτελεί βασικό επιχείρημα υπέρ μιας συνολικής ρύθμισης.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, επισημαίνει ότι το 2020 είχε ήδη γίνει μια νομοθετική ρύθμιση για την καταβολή αναδρομικών μόνο για τις κύριες συντάξεις, αποκλείοντας τις επικουρικές και τα δώρα. Τότε, η απόφαση αυτή συνοδεύτηκε από ρήτρα που απαγόρευε τη δικαστική διεκδίκηση των συγκεκριμένων ποσών, εκτός από όσους είχαν ήδη προσφύγει στη Δικαιοσύνη.
Το πολιτικό σκηνικό και οι πιέσεις από κόμματα και φορείς
Η πολιτική πίεση για την καταβολή των αναδρομικών εντείνεται, καθώς το θέμα παραμένει ένα από τα βασικά αιτήματα των συνταξιουχικών οργανώσεων. Αντιπολιτευόμενα κόμματα ζητούν να υπάρξει άμεση λύση, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ποσά που παρακρατήθηκαν παρανόμως και πως η πολιτεία έχει ηθική υποχρέωση να τα επιστρέψει, είτε οι συνταξιούχοι προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη είτε όχι.
Οι συνταξιουχικές οργανώσεις, από την πλευρά τους, επιμένουν ότι η κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει σε μια πολιτική λύση και να μην περιμένει τις δικαστικές αποφάσεις, που θα μπορούσαν να έχουν ακόμη μεγαλύτερο δημοσιονομικό κόστος λόγω των τόκων.
ΟΛΕΣ ΟΙ ΔΟΣΕΙΣ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΩΝ 2025-Πως θα υπολογιστούν για όλες τις συντάξεις ΙΚΑ, ΕΤΑΑ, ΟΑΕΕ, ΔΕΚΟ
Στο πλαίσιο αυτό, οι πιέσεις στρέφονται και προς το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), το οποίο αναμένεται να εξετάσει νέες προσφυγές συνταξιούχων, που αφορούν όχι μόνο το 11μηνο αλλά και επόμενες περικοπές.
Οικονομικές επιπτώσεις και εναλλακτικά σενάρια χρηματοδότησης
Το βασικό επιχείρημα της κυβέρνησης ενάντια στην καθολική επιστροφή των αναδρομικών είναι το δημοσιονομικό κόστος. Εκτιμάται ότι αν καταβληθούν τα ποσά σε όλους τους συνταξιούχους, το κόστος θα ξεπεράσει τα 2,5 δισ. ευρώ, κάτι που δεν μπορεί να καλυφθεί χωρίς να επηρεαστεί ο κρατικός προϋπολογισμός.
Εκτός από τη χρήση των τόκων του ΑΚΑΓΕ, εξετάζονται και άλλα σενάρια χρηματοδότησης, όπως:
- Σταδιακή καταβολή σε βάθος πενταετίας: Με αυτόν τον τρόπο, το ετήσιο κόστος θα είναι χαμηλότερο και δεν θα υπάρξει άμεση επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.
- Συμψηφισμός με μελλοντικές αυξήσεις στις συντάξεις: Κάποιοι προτείνουν να γίνει ένας συμψηφισμός, ώστε οι συνταξιούχοι να λαμβάνουν μικρότερες αυξήσεις, αλλά να εξοφληθούν σταδιακά τα οφειλόμενα ποσά.
- Έκδοση ειδικού κρατικού ομολόγου: Θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα ειδικό ομόλογο που θα αποπληρωθεί σταδιακά μέσω των εσόδων του κράτους από την οικονομική ανάπτυξη.
ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΑ 2025
Ακολουθούν 10 παραδείγματα με ενδεικτικά ποσά αναδρομικών και ταμεία από τα οποία προέρχονται οι συνταξιούχοι. Τα ποσά βασίζονται σε εκτιμήσεις για το 11μηνο Ιουλίου 2015 – Μαΐου 2016, λαμβάνοντας υπόψη τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις και τα δώρα.
- Συνταξιούχος ΙΚΑ με κύρια και επικουρική σύνταξη
- Κύρια σύνταξη: 1.200€
- Επικουρική σύνταξη: 250€
- Αναδρομικά (11μηνο): 2.700€
- Προέλευση: ΙΚΑ – ΕΤΕΑΜ
- Συνταξιούχος Δημοσίου (πρώην υπάλληλος υπουργείου)
- Κύρια σύνταξη: 1.600€
- Επικουρική σύνταξη: 320€
- Αναδρομικά (11μηνο): 3.500€
- Προέλευση: Δημόσιο – Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων (ΜΤΠΥ)
- Συνταξιούχος ΟΑΕΕ (πρώην ελεύθερος επαγγελματίας)
- Κύρια σύνταξη: 1.400€
- Επικουρική σύνταξη: – (Δεν δικαιούται)
- Αναδρομικά (11μηνο): 2.200€
- Προέλευση: ΟΑΕΕ (πρώην ΤΕΒΕ)
- Συνταξιούχος ΔΕΗ (ειδικό καθεστώς με υψηλές περικοπές)
- Κύρια σύνταξη: 2.100€
- Επικουρική σύνταξη: 400€
- Αναδρομικά (11μηνο): 4.800€
- Προέλευση: ΔΕΗ – ΤΑΥΤΕΚΩ
- Συνταξιούχος ΕΤΑΑ (πρώην γιατρός – ΤΣΑΥ)
- Κύρια σύνταξη: 1.900€
- Επικουρική σύνταξη: 350€
- Αναδρομικά (11μηνο): 4.100€
- Προέλευση: ΕΤΑΑ – ΤΣΑΥ
- Συνταξιούχος ΕΤΑΑ (πρώην μηχανικός – ΤΣΜΕΔΕ)
- Κύρια σύνταξη: 2.300€
- Επικουρική σύνταξη: 450€
- Αναδρομικά (11μηνο): 5.200€
- Προέλευση: ΕΤΑΑ – ΤΣΜΕΔΕ
- Συνταξιούχος ΝΑΤ (πρώην ναυτικός με υψηλές αποδοχές)
- Κύρια σύνταξη: 2.500€
- Επικουρική σύνταξη: 500€
- Αναδρομικά (11μηνο): 5.800€
- Προέλευση: ΝΑΤ
- Συνταξιούχος Τραπεζικός (πρώην Εθνική Τράπεζα – ΕΤΑΤ)
- Κύρια σύνταξη: 2.000€
- Επικουρική σύνταξη: 450€
- Αναδρομικά (11μηνο): 4.900€
- Προέλευση: ΕΤΑΤ – ΤΥΠΕΤ
- Συνταξιούχος ΟΤΕ (ασφαλισμένος στο ΤΑΠ-ΟΤΕ)
- Κύρια σύνταξη: 2.200€
- Επικουρική σύνταξη: 400€
- Αναδρομικά (11μηνο): 5.100€
- Προέλευση: ΤΑΠ-ΟΤΕ
- Συνταξιούχος στρατιωτικός (ΓΕΣ – απόστρατος αξιωματικός)
- Κύρια σύνταξη: 2.400€
- Επικουρική σύνταξη: 380€
- Αναδρομικά (11μηνο): 5.500€
- Προέλευση: Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (ΓΛΚ)
Αυτά τα παραδείγματα δίνουν μια εικόνα για το ύψος των αναδρομικών που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν διάφορες κατηγορίες συνταξιούχων, ανάλογα με το ταμείο τους και τις περικοπές που υπέστησαν.
Το ζήτημα των αναδρομικών των συνταξιούχων παραμένει ανοιχτό και εξελίσσεται σε ένα από τα πιο «καυτά» θέματα της κοινωνικής και πολιτικής ατζέντας. Η κυβέρνηση δείχνει να μην έχει πρόθεση να προχωρήσει σε μια συνολική ρύθμιση, επικαλούμενη δημοσιονομικούς περιορισμούς, ωστόσο οι δικαστικές αποφάσεις και οι πιέσεις από πολιτικά κόμματα και φορείς την αναγκάζουν να εξετάσει εναλλακτικές λύσεις.
Αν τελικά επιλεγεί η χρήση των τόκων του ΑΚΑΓΕ, θα μπορούσε να δοθεί μια λύση σε χιλιάδες συνταξιούχους, χωρίς να επιβαρυνθεί το βασικό κεφάλαιο του ασφαλιστικού ταμείου. Ωστόσο, η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί τόσο από τις οικονομικές δυνατότητες του κράτους όσο και από τις πολιτικές ισορροπίες που θα διαμορφωθούν το επόμενο διάστημα.
