Σταύρος Ξενίδης: Παντρεύτηκε τη Μαργαρίτα Λαμπρινού, χώρισαν έναν χρόνο αργότερα και χρειάστηκε να περάσουν δύο δεκαετίες για να βρεθούν ξανά μαζί.
Ρεπορτάζ: Κατερίνα Θεοχάρη
Η προσωπική ιστορία του Σταύρου Ξενίδη είχε μια ανατροπή που θα μπορούσε να ανήκει σε κινηματογραφικό σενάριο. Για τον ίδιο, όμως, ήταν η δεύτερη ευκαιρία μιας αγάπης που κράτησε μέχρι τον θάνατό του, στις 2 Νοεμβρίου 2008.
Δεκαοκτώ χρόνια μετά την απώλειά του, ο ηθοποιός παραμένει οικείος μέσα από τις επαναλήψεις των ελληνικών ταινιών και το τηλεοπτικό αρχείο. Η χαρακτηριστική παρουσία του, η καθαρή άρθρωση και η άνεσή του στην κωμωδία και στο δράμα τον κατέταξαν στους αναγνωρίσιμους καρατερίστες της γενιάς του.
Πίσω από τους ρόλους υπήρχε μια διαδρομή που ξεκίνησε από την προσφυγιά, πέρασε από την κρυφή εγγραφή σε δραματική σχολή και συνδέθηκε με σημαντικά ονόματα του ελληνικού θεάτρου.
Από την Κωνσταντινούπολη στη Νέα Φιλαδέλφεια
Ο Σταύρος Ξενίδης γεννήθηκε στις 8 Μαρτίου 1923 στην Κωνσταντινούπολη, ενώ η οικογένειά του βρισκόταν στον δρόμο προς την Ελλάδα. Ο πατέρας του καταγόταν από την Άγκυρα και η μητέρα του από την Καισάρεια της Καππαδοκίας.
Η οικογένεια εγκαταστάθηκε αρχικά στο Κουκάκι και στη συνέχεια στη Νέα Φιλαδέλφεια. Εκεί μεγάλωσε ο μελλοντικός ηθοποιός, με το θέατρο να αποκτά σταδιακά κεντρική θέση στις επιθυμίες του.
Ο πατέρας του, γιατρός στο επάγγελμα, αντιμετώπιζε με επιφυλακτικότητα αυτή την προοπτική. Η αβεβαιότητα της υποκριτικής και η ανασφάλεια της επόμενης δουλειάς αποτελούσαν, για εκείνον, σοβαρούς λόγους αντίρρησης.
Ο Ξενίδης επέλεξε τελικά να ακολουθήσει την επιθυμία του και γράφτηκε κρυφά στη Δραματική Σχολή του Καρόλου Κουν. Ήταν η πρώτη αποφασιστική κίνηση μιας πορείας που θα διαρκούσε δεκαετίες.
Το ντεμπούτο και η τετραετής θητεία
Η πρώτη θεατρική του εμφάνιση έγινε τον Οκτώβριο του 1944, στο έργο «Στον βυθό» του Μαξίμ Γκόρκι. Τα γεγονότα των Δεκεμβριανών διέκοψαν εκείνη τη θεατρική περίοδο, σε μια Αθήνα που περνούσε από την Απελευθέρωση σε νέα σύγκρουση.
Το 1946 κλήθηκε στον στρατό. Η θητεία του παρατάθηκε για τέσσερα χρόνια, μέσα στις συνθήκες του Εμφυλίου. Ο ίδιος είχε εξηγήσει αργότερα ότι απολύθηκε από τους τελευταίους, καθώς ως αποθηκάριος έπρεπε προηγουμένως να παραδώσει.
Μετά την επιστροφή του αφοσιώθηκε ξανά στο θέατρο. Η συνεργασία του με τον Κώστα Μουσούρη αποδείχθηκε καθοριστική και μακρόχρονη, προσφέροντάς του χώρο σε διαφορετικά είδη και απαιτητικούς ρόλους.
Ένας ηθοποιός με ευρύ ρεπερτόριο
Η θεατρική του παρουσία δεν περιορίστηκε στην κωμωδία με την οποία τον συνέδεσε μεγάλο μέρος του κοινού. Όπως καταγράφει η Finos Film, εμφανίστηκε σε έργα όπως οι «Τρεις αδελφές» του Τσέχοφ, ο «Άνθρωπος για όλες τις εποχές» και η «Ωραία μου κυρία».
Στον κινηματογράφο πρωτοεμφανίστηκε το 1953 και ακολούθησαν δεκάδες συμμετοχές. Συνεργάστηκε με κορυφαίους πρωταγωνιστές, δημιουργώντας χαρακτήρες που έμεναν στη μνήμη ακόμη και όταν ο χρόνος παρουσίας του ήταν περιορισμένος.
Στο «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» ξεχώρισε ως ο συνταγματάρχης της παρέας του Αντωνάκη. Εμφανίστηκε επίσης στη «Μοντέρνα Σταχτοπούτα», στην «Κόρη μου τη Σοσιαλίστρια» και στη «Βουλευτίνα».
Το εύρος του αποτυπώνεται και σε παραγωγές διαφορετικού ύφους, όπως το «Υποβρύχιο Παπανικολής» και η «Μαντώ Μαυρογένους», μακριά από τους γνώριμους μηχανισμούς της αστικής κωμωδίας.
Ο Μπέκας και η λιγότερο γνωστή παιδική εκπομπή
Η τηλεόραση τού πρόσφερε μια ακόμη διαδρομή αναγνώρισης. Ο αστυνόμος Μπέκας, ο ήρωας του Γιάννη Μαρή, αποτέλεσε χαρακτηριστικό σταθμό, ενώ συμμετείχε στον «Συμβολαιογράφο», στον «Θάνατο του Τιμόθεου Κώνστα» και στην «Αστροφεγγιά».
Το Αρχείο της ΕΡΤ διασώζει επίσης την παρουσία του στην παράσταση «Η κυρία Προέδρου», η οποία προβλήθηκε το 1978 από το «Θέατρο της Δευτέρας».
Μια λιγότερο προβεβλημένη πλευρά του ήταν η συμμετοχή στα «Παραμύθια του Ευγένιου Χρυσοβελόνη», το 1986. Εκεί είχε εκπαιδευτικό ρόλο, δείχνοντας στα παιδιά πώς κατασκευάζεται μια κούκλα για κουκλοθέατρο.
Δύο γάμοι, μία κοινή ιστορία
Το 1955 παντρεύτηκε την ηθοποιό Μαργαρίτα Λαμπρινού. Ο πρώτος γάμος τους ολοκληρώθηκε το 1956, αλλά η σχέση τους απέκτησε απροσδόκητη συνέχεια το 1976, όταν συναντήθηκαν ξανά και αποφάσισαν να ξαναπαντρευτούν.
Ο ίδιος περιέγραφε την ιστορία τους ως «παραμύθι». Αυτή τη φορά έμειναν μαζί μέχρι το τέλος της ζωής του.
Τα τελευταία χρόνια σημαδεύτηκαν από σοβαρά προβλήματα υγείας και εγκεφαλικά επεισόδια. Το ζευγάρι φιλοξενήθηκε στο Γηροκομείο Αθηνών, όπου ο Ξενίδης πέρασε την τελευταία περίοδο της ζωής του.
Πέθανε στις 2 Νοεμβρίου 2008, σε ηλικία 85 ετών. Η Μαργαρίτα Λαμπρινού έφυγε από τη ζωή στις 2 Νοεμβρίου 2022, ακριβώς δεκατέσσερα χρόνια αργότερα. Η σύμπτωση της ημερομηνίας προσέθεσε έναν τελευταίο, συγκινητικό επίλογο στην κοινή τους ιστορία.
