ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Τέσσερις βασικές κινήσεις μπορούν να οδηγήσουν σε αισθητά μεγαλύτερη κύρια σύνταξη για όσους σχεδιάζουν να αποχωρήσουν από την εργασία τους μέσα στο 2026.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Η συμπλήρωση περισσότερων ετών ασφάλισης, η αποφυγή πρόωρης εξόδου, η αναγνώριση πλασματικών χρόνων και, για τους μη μισθωτούς, η έγκαιρη επιλογή υψηλότερης ασφαλιστικής κατηγορίας μπορούν να αυξήσουν το τελικό ποσό. Οι ασφαλισμένοι πρέπει, όμως, να ελέγχουν πρώτα τον χρόνο τους στις υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, καθώς κάθε περίπτωση έχει διαφορετικά δεδομένα.
Το ισχύον σύστημα υπολογίζει την κύρια σύνταξη ως άθροισμα της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης. Η δεύτερη εξαρτάται κυρίως από τον μέσο όρο των συντάξιμων αποδοχών από το 2002 μέχρι την ημερομηνία αποχώρησης και από τα συνολικά έτη ασφάλισης. Τα αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου 4670/2020 ευνοούν περισσότερο όσους ξεπερνούν τα 30 χρόνια, με το σημαντικότερο όφελος να εμφανίζεται έως τη συμπλήρωση 40 ετών.
Πρώτο «κλειδί»: Παραμονή μέχρι τα 40 χρόνια
Η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης αποτελεί το ισχυρότερο εργαλείο για υψηλότερη ανταποδοτική σύνταξη. Τα γενικά όρια προβλέπουν πλήρη σύνταξη στα 62 με 40 έτη ή στα 67 με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης. Επομένως, ένας ασφαλισμένος που βρίσκεται κοντά στη 40ετία πρέπει να εξετάσει προσεκτικά αν τον συμφέρει να παραμείνει μερικούς επιπλέον μήνες ή να αναγνωρίσει πλασματικό χρόνο.
Κάθε πρόσθετος μήνας αυξάνει τον ασφαλιστικό χρόνο και προσθέτει νέες αποδοχές στον μέσο όρο. Το όφελος δεν είναι ίδιο για όλους: εξαρτάται από τον μισθό, τις εισφορές, την ηλικία και τα χρόνια που έχουν ήδη συμπληρωθεί.
Δεύτερο «κλειδί»: Αποφυγή της μειωμένης σύνταξης
Η μειωμένη σύνταξη μπορεί να εξασφαλίζει νωρίτερη έξοδο, συνοδεύεται όμως από μόνιμη περικοπή στο εθνικό τμήμα. Η μείωση μπορεί να φτάσει έως το 30%, ανάλογα με τους μήνες που υπολείπονται μέχρι το πλήρες όριο ηλικίας.
Ο ασφαλισμένος πρέπει να συγκρίνει το οικονομικό όφελος της άμεσης αποχώρησης με την απώλεια που θα τον ακολουθεί εφ’ όρου ζωής. Σε αρκετές περιπτώσεις, η παραμονή στην εργασία για λίγους ακόμη μήνες αποδεικνύεται πιο συμφέρουσα.
Τρίτο «κλειδί»: Υψηλότερες εισφορές για τους μη μισθωτούς
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν ασφαλιστική κατηγορία. Για το 2026, η εισφορά του κλάδου κύριας σύνταξης ξεκινά από 185,09 ευρώ στην πρώτη κατηγορία και αυξάνεται στις επόμενες βαθμίδες. Η παραμονή για πολλά χρόνια στην κατώτερη κατηγορία οδηγεί σε χαμηλότερη ανταποδοτική σύνταξη.
Η μετάβαση σε υψηλότερη κατηγορία λίγο πριν από τη σύνταξη δεν αρκεί από μόνη της για θεαματική αύξηση, επειδή λαμβάνεται υπόψη ολόκληρη η ασφαλιστική περίοδος. Μεγαλύτερο αποτέλεσμα προκύπτει όταν οι αυξημένες εισφορές καταβάλλονται επί αρκετά χρόνια.
Στο Tilegrafimanews.gr, το «Τηλεγράφημα News», μίλησε ο εργατολόγος Ματθαίος Παπαγεωργίου, επισημαίνοντας ότι καμία επιλογή αποχώρησης δεν πρέπει να γίνεται πριν από εξατομικευμένο έλεγχο του ασφαλιστικού ιστορικού. Όπως ανέφερε, η αναγνώριση χρόνων, η επιλογή ημερομηνίας αίτησης και η συμπλήρωση οριακών προϋποθέσεων μπορούν να διαφοροποιήσουν σημαντικά το ποσό. Οι ασφαλισμένοι μπορούν να εξετάζουν το θεσμικό πλαίσιο και μέσα από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Το μυστικό των πλασματικών ετών – Πώς ξεκλειδώνει η σύνταξη πριν τα 67
Το επιπλέον «μυστικό»: Πλασματικά έτη
Στρατιωτική θητεία, χρόνος σπουδών, τέκνα, κενά ασφάλισης και άλλες αναγνωριζόμενες περίοδοι μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να χρησιμοποιηθούν για θεμελίωση ή προσαύξηση της σύνταξης. Η εξαγορά δεν είναι πάντοτε συμφέρουσα. Χρειάζεται σύγκριση του κόστους με την αύξηση και τον χρόνο που απαιτείται για να αποσβεστεί η δαπάνη.
Δέκα αναλυτικά παραδείγματα
1. Ασφαλισμένος με 39 έτη και 10 μήνες: Η παραμονή δύο μηνών μπορεί να ολοκληρώσει τη 40ετία και να αποτρέψει την απώλεια του αυξημένου ποσοστού αναπλήρωσης.
2. Εργαζόμενος 61 ετών με 39 χρόνια: Η αναγνώριση ενός έτους στρατού μπορεί να του επιτρέψει πλήρη σύνταξη στα 62, εφόσον πληροί και τις λοιπές προϋποθέσεις.
3. Μισθωτός με 35 χρόνια και αποδοχές 1.500 ευρώ: Η παραμονή έως τα 40 έτη αυξάνει αισθητά το ποσοστό αναπλήρωσης και προσθέτει πέντε έτη αποδοχών στον υπολογισμό.
4. Ασφαλισμένη που εξετάζει μειωμένη σύνταξη: Αν αποχωρήσει πέντε χρόνια νωρίτερα από το πλήρες όριο, μπορεί να υποστεί τη μέγιστη προβλεπόμενη μείωση στο εθνικό τμήμα.
5. Ελεύθερος επαγγελματίας στην πρώτη κατηγορία: Αν παραμείνει σε αυτήν για το μεγαλύτερο μέρος του βίου του, δεν θα ανατρέψει το αποτέλεσμα ανεβαίνοντας στην έκτη κατηγορία μόνο για έναν χρόνο.
6. Επαγγελματίας με δέκα χρόνια σε υψηλότερη κατηγορία: Η μακροχρόνια καταβολή αυξημένων εισφορών μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικότερα τη συντάξιμη βάση.
7. Ασφαλισμένος με 29 έτη και 8 μήνες: Η παραμονή τεσσάρων μηνών τον περνά πάνω από τα 30 έτη, όπου αρχίζει η ευνοϊκότερη κλιμάκωση των ποσοστών αναπλήρωσης.
8. Μητέρα με αναγνωριζόμενο χρόνο τέκνων: Η αξιοποίηση πλασματικών ετών μπορεί να συμπληρώσει τη 40ετία, αλλά πρέπει πρώτα να υπολογιστεί το κόστος εξαγοράς.
9. Εργαζόμενος με ένσημα σε ΙΚΑ και ΟΑΕΕ: Ο σωστός συνυπολογισμός της διαδοχικής ασφάλισης μπορεί να αποκαλύψει χρόνο που δεν εμφανίζεται συγκεντρωτικά στο ιστορικό. (e-ΕΦΚΑ)
10. Ασφαλισμένος με εργασία σε χώρα της ΕΕ: Ο χρόνος σε κράτος-μέλος μπορεί να συνυπολογιστεί για τη θεμελίωση, με κάθε χώρα να καταβάλλει το δικό της αναλογικό τμήμα. (e-ΕΦΚΑ)
Οι «κόφτες» που παραμένουν
Η τελική σύνταξη εξακολουθεί να επηρεάζεται από τον υπολογισμό των αποδοχών ολόκληρου του ασφαλιστικού βίου, τις μειώσεις πρόωρης εξόδου και τις κρατήσεις. Στις επικουρικές, για τον χρόνο έως το 2014, εφαρμόζεται βασικός ετήσιος συντελεστής 0,45% για ασφάλιστρο 6%, ενώ για τον μεταγενέστερο χρόνο λαμβάνονται υπόψη οι εισφορές και η ηλικία συνταξιοδότησης.
Δέκα tips πριν από την αίτηση
- Ζητήστε πλήρη καταμέτρηση ενσήμων και ετών.
- Ελέγξτε αν λείπει χρόνος από το σύστημα ΑΤΛΑΣ.
- Συγκρίνετε πλήρη και μειωμένη σύνταξη.
- Υπολογίστε το όφελος κάθε πρόσθετου μήνα.
- Εξετάστε αν συμφέρει η αναγνώριση πλασματικών ετών.
- Μην ανεβαίνετε ασφαλιστική κατηγορία χωρίς μακροχρόνιο σχεδιασμό.
- Ελέγξτε διαδοχική και παράλληλη ασφάλιση.
- Συγκεντρώστε αποφάσεις, ένσημα και αποδείξεις εισφορών.
- Ζητήστε γραπτή προσυνταξιοδοτική εκτίμηση.
- Μην καταθέσετε αίτηση πριν ελεγχθεί η ακριβής ημερομηνία θεμελίωση.
