Ίσως είμαστε ακόμα λιγότερο ανθρώπινοι από όσο πιστεύαμε, σύμφωνα με νέα ανακάλυψη ερευνητών στις ΗΠΑ.
Ακούγεται παράδοξο, αλλά είναι αλήθεια. Το ανθρώπινο DNA δεν είναι 100% ανθρώπινο. Στην πραγματικότητα, οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ένα μικρό ποσοστό του DNA μας είναι “ξένο”, καθώς αποτελείται από μη ανθρώπινα τμήματα. Πρόκειται για κομμάτια DNA από ιούς, οι οποίοι μόλυναν τους ανθρώπους πριν από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.
Ειδικότερα, αυτά τα κομμάτια του DNA μας προέρχονται από ενδογενείς ρετροϊούς (human endogenous retroviruses ή HERVs) -αρχαίους μολυσματικούς ιούς, μέλη της ίδιας οικογένειας με τον σύγχρονο ιό HIV που προκαλεί το AIDS, οι οποίοι εισήγαγαν ένα αντίγραφο του δικού τους γενετικού υλικού στο γονιδίωμα των προγόνων μας.
Το παραγόμενο από αυτούς τους ιούς DNA συνέχισε να μεταφέρεται από γενιά σε γενιά, καταλήγοντας στο δικό μας. Έτσι, σύμφωνα με τους επιστήμονες, το ανθρώπινο DNA έφτασε να αποτελείται κατά 8% από αλληλουχίες προερχόμενες από HERVs. Με άλλα λόγια, περίπου το 8% αυτού που ονομάζουμε “ανθρώπινο” DNA, στην πραγματικότητα, προήλθε από ιούς.
Δεκαεννέα νέοι HERV και μία «συνταγή»
Τώρα, ερευνητές στις ΗΠΑ ανακάλυψαν δεκαεννέα νέες εισαγωγές HERVs στο DNA μας, ενώ παράλληλα επιβεβαίωσαν την ύπαρξη άλλων 17, οι οποίες είχαν εντοπιστεί στο ανθρώπινο γονιδίωμα τα τελευταία χρόνια. Μάλιστα, το ένα από τα νέα τμήματα DNA που βρέθηκαν, περιέχει μία άθικτη, πλήρη “συνταγή” για έναν ολόκληρο ιό.
Η ανακάλυψη περιγράφεται σε μελέτη η οποία δημοσιεύτηκε στα Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών (ΗΠΑ). Στα πλαίσιά της, οι ερευνητές εξέτασαν το γονιδίωμα πάνω από 2500 ανθρώπων από όλο τον κόσμο, συγκρίνοντας το καθένα από αυτά με το “γονιδίωμα αναφοράς” -το αντιπροσωπευτικό δείγμα του γονιδιώματος του είδους μας σύμφωνα με την επιστήμη.
Σύμφωνα με δελτίο τύπου του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, το οποίο δημοσιεύεται στο Phys.org, «οι νέοι HERVs είναι μέρος μίας οικογένειας με το όνομα HERV-K, ενώ το άθικτο ολόκληρο ιικό γονιδίωμα (ή προϊός / provirus) εντοπίστηκε στο χρωμόσωμα Χ και ονομάστηκε Xq21». Είναι μόλις ο δεύτερος άθικτος προϊός που βρέθηκε να κρύβεται στο ανθρώπινο DNA.
Όπως εξήγησε ο επικεφαλής συγγραφέας της νέας μελέτης, ιολόγος Δρ John Coffin, ο Xq21, ο οποίος εντοπίστηκε περίπου στο 2% των ανθρώπων που εξετάστηκαν, “φαίνεται να έχει την ικανότητα να δημιουργεί μολυσματικούς ιούς, γεγονός που θα ήταν πολύ συναρπαστικό αν αποδειχθεί αληθινό, καθώς θα μας επέτρεπε να μελετήσουμε μία ιική επιδημία η οποία συνέβηκε πριν από πολύ καιρό”.
Η σημασία των HERV για την ιατρική έρευνα
“Αυτή η έρευνα παρέχει σημαντικές πληροφορίες, απαραίτητες για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ρετροϊοί και άνθρωποι εξελίχθηκαν μαζί, σε σχετικά πρόσφατες εποχές”, πρόσθεσε o Coffin, ενώ η έτερη συγγραφέας Δρ Julia Wildschutte τόνισε ότι “η ανακάλυψη είναι συναρπαστική” και υπέδειξε νέους τρόπους εντοπισμού των HERVs.
“Πολλοί προσπάθησαν να συνδέσουν αυτά τα ενδογενή ιικά στοιχεία με τον καρκίνο ή άλλες νόσους, αλλά η μεγαλύτερη δυσκολία είναι ότι ακόμα δεν έχουν βρεθεί όλα”, δήλωσε ο Zachary H. Williams, εκ των συγγραφέων της μελέτης. Με βάση τις νέες τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν στη νέα έρευνα, οι ερευνητές ελπίζουν να μπορέσουν να εντοπίσουν και άλλα τμήματα μη ανθρώπινου DNA.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο εντοπισμός των HERVs είναι σημαντικός για την ιατρική έρευνα, καθώς συχνά αυτά τα τμήματα του DNA μας κατέχουν βασικό ρόλο στη βιολογία μας -για παράδειγμα, το σώμα μας έχει εξελιχθεί ώστε να εκμεταλλεύεται μία συγκεκριμένη αλληλουχία από HERV με τρόπο ο οποίος βοηθά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, προστατεύοντας το έμβρυο.
Όπως σημειώνεται στο σχετικό δελτίο τύπου, «αν και τα άθικτα ιικά γονιδιώματα στο DNA μας είναι σπάνια, οι επιπτώσεις των αλληλουχιών HERV στην υγεία μας, πιθανότατα δεν είναι».
