ΔΕΘ: Στην τελική ευθεία εισέρχεται η κατάρτιση του οικονομικού πακέτου που θα παρουσιάσει ο Πρωθυπουργός στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να επεξεργάζεται στοχευμένες φορολογικές παρεμβάσεις για ελεύθερους επαγγελματίες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και συνεπείς φορολογουμένους.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Βασικός κυβερνητικός στόχος είναι η ενίσχυση της παραγωγικής μεσαίας τάξης, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
Το υπό διαμόρφωση πακέτο εκτιμάται, σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, ότι κινείται κοντά στο 1,5 δισ. ευρώ, με ορισμένα από τα μέτρα να εφαρμόζονται σταδιακά σε ορίζοντα τετραετίας. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν μέχρι το τέλος Αυγούστου, καθώς παραμένει ανοιχτή η εξίσωση ανάμεσα στις κοινωνικές ανάγκες, στις αντοχές του προϋπολογισμού και στις πιθανές επιπτώσεις των διεθνών ενεργειακών εξελίξεων.
Προτεραιότητα στους ελεύθερους επαγγελματίες
Το Μέγαρο Μαξίμου εμφανίζεται αποφασισμένο να δώσει ιδιαίτερο βάρος στους ελεύθερους επαγγελματίες και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αναγνωρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες ομάδες επιβαρύνθηκαν σημαντικά από την εφαρμογή του συστήματος τεκμαρτού προσδιορισμού του φορολογητέου εισοδήματος.
Το οικονομικό επιτελείο δεν εξετάζει, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, την πλήρη και άμεση κατάργηση του συστήματος, καθώς αποδίδει σημαντικά έσοδα στα δημόσια ταμεία. Ωστόσο, στο τραπέζι βρίσκονται διορθώσεις που θα περιορίσουν αδικίες και θα λαμβάνουν περισσότερο υπόψη τα πραγματικά χαρακτηριστικά κάθε επαγγελματικής δραστηριότητας.
Μεταξύ των πιθανών παρεμβάσεων περιλαμβάνονται ευνοϊκότερες προβλέψεις για επαγγελματίες με χαμηλό τζίρο, εποχικές επιχειρήσεις, νέες δραστηριότητες, οικογενειακές επιχειρήσεις και κλάδους με αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Η προηγούμενη φορολογική μεταρρύθμιση είχε ήδη προβλέψει μειώσεις του τεκμαρτού εισοδήματος για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών, όπως όσους δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς, γεγονός που δείχνει ότι η κυβέρνηση προτιμά τις στοχευμένες διορθώσεις αντί μιας οριζόντιας ανατροπής του πλαισίου.
Το δίλημμα για την προκαταβολή φόρου
Ένα από τα βασικά μέτρα που εξετάζονται αφορά τη μείωση της προκαταβολής φόρου για επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Η παρέμβαση θα μπορούσε να προσφέρει άμεση ανάσα ρευστότητας, καθώς οι φορολογούμενοι καταβάλλουν σήμερα μαζί με τον φόρο εισοδήματος και σημαντικό ποσό έναντι της επόμενης χρήσης.
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ήδη μείωση της προκαταβολής κατά 50% κατά το πρώτο έτος απόκτησης επιχειρηματικού εισοδήματος, καθώς και δυνατότητα υποβολής αίτησης για περιορισμό της όταν το εισόδημα μειώνεται περισσότερο από 25%. (ΑΑΔΕ)
Οι σχεδιασμοί για γενικότερη μείωση, ωστόσο, συνδέονται άμεσα με τις αλλαγές στην τεκμαρτή φορολόγηση. Το οικονομικό επιτελείο θεωρεί δύσκολο να χρηματοδοτηθούν ταυτόχρονα ένα γενναίο «κούρεμα» των τεκμηρίων και μια δραστική μείωση της προκαταβολής φόρου.
Για τον λόγο αυτό εξετάζεται μια ισορροπημένη λύση: ουσιαστικές διορθώσεις στο τεκμαρτό σύστημα και παράλληλα περιορισμένη ή κλιμακωτή μείωση της προκαταβολής για τις επιχειρήσεις που είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.
Η «συνεπής επιχειρηματικότητα»
Κεντρική θέση στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς αποκτά η έννοια της «συνεπούς επιχειρηματικότητας». Η κυβέρνηση επιδιώκει να επιβραβεύσει όσους δηλώνουν τα πραγματικά τους εισοδήματα, πληρώνουν εγκαίρως φόρους και εισφορές και διατηρούν ενεργές τις ρυθμίσεις των οφειλών τους.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται φορολογικά κίνητρα, ταχύτερες επιστροφές φόρου και διοικητικές διευκολύνσεις για επιχειρήσεις με σταθερό ιστορικό συνέπειας. Στόχος είναι να διαμορφωθεί μια νέα σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και στους επαγγελματίες, με λιγότερη γραφειοκρατία και περισσότερα κίνητρα για φορολογική συμμόρφωση.
Παράλληλα, έχουν καταγραφεί παράπονα για καθυστερήσεις στις επιστροφές φόρου και ΦΠΑ, οι οποίες στερούν πολύτιμη ρευστότητα από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Μια ταχύτερη διαδικασία επιστροφών θεωρείται παρέμβαση με περιορισμένο πολιτικό κόστος και άμεσο όφελος για την αγορά.
Τι θα γίνει με το τέλος επιτηδεύματος
Στο τραπέζι παραμένει και η περαιτέρω μείωση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις. Το τέλος έχει ήδη καταργηθεί για τα φυσικά πρόσωπα, τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αυτοαπασχολουμένους και τους εργαζομένους με «μπλοκάκι», αλλά εξακολουθεί να επιβαρύνει νομικά πρόσωπα και άλλες επιχειρηματικές μορφές.
Ένα από τα σενάρια προβλέπει σταδιακή κατάργηση σε βάθος τετραετίας. Άλλη πρόταση συνδέει την επιβάρυνση με τα οικονομικά αποτελέσματα κάθε εταιρείας, ώστε να επιβραβεύονται οι επιχειρήσεις που εμφανίζουν πραγματικά κέρδη και καταβάλλουν τον αναλογούντα φόρο.
Η επιλογή αυτή χρειάζεται προσεκτική επεξεργασία, καθώς ενδεχόμενη διατήρηση του τέλους μόνο στις ζημιογόνες επιχειρήσεις θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις από εταιρείες που αντιμετωπίζουν πραγματικές οικονομικές δυσκολίες.
Ενοίκια, ΦΠΑ και ειδικοί φόροι
Περιορισμένες εμφανίζονται προς το παρόν οι πιθανότητες μιας νέας γενικευμένης μείωσης της φορολογίας των ενοικίων. Η κυβέρνηση επιδιώκει πρώτα να ενισχύσει τη φορολογική συμμόρφωση και να περιορίσει το φαινόμενο δήλωσης μισθωμάτων χαμηλότερων από τα πραγματικά.
Στο πεδίο του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης δεν αναμένονται οριζόντιες μειώσεις σε καύσιμα, τσιγάρα και αλκοολούχα ποτά, λόγω του υψηλού δημοσιονομικού κόστους. Εξετάζονται, ωστόσο, σημειακές παρεμβάσεις σε προϊόντα με σημαντική καθημερινή κατανάλωση, μεταξύ των οποίων και ο καφές.
Εκτός των άμεσων σχεδιασμών φαίνεται να μένει και η καθιέρωση πλήρως ακατάσχετου επιχειρηματικού λογαριασμού. Το υπουργείο αναγνωρίζει την ανάγκη προστασίας των ποσών που προορίζονται για μισθούς, ενοίκια, ενέργεια και προμηθευτές, αλλά φοβάται ότι ένα υπερβολικά ευρύ πλαίσιο θα μπορούσε να δυσχεράνει την είσπραξη ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.
Τι εκτιμούν πολιτικοί αναλυτές
Πολιτικοί αναλυτές που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr εκτιμούν ότι η φετινή ΔΕΘ αποτελεί σημαντική ευκαιρία για την κυβέρνηση να αποκαταστήσει τη σχέση της με τους ελεύθερους επαγγελματίες και τη μεσαία τάξη.
Όπως επισημαίνουν, η επιλογή στοχευμένων και κοστολογημένων μέτρων μπορεί να έχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα από ένα πακέτο οριζόντιων παροχών. Η κυβέρνηση επιδιώκει να δείξει ότι ακούει τις αντιδράσεις, διορθώνει πραγματικές αδικίες και επιστρέφει στην κοινωνία μέρος των θετικών αποτελεσμάτων της οικονομίας, χωρίς να επαναλαμβάνει πρακτικές που στο παρελθόν οδήγησαν σε δημοσιονομικά αδιέξοδα.
Η τελική εικόνα του πακέτου θα εξαρτηθεί από τα δημοσιονομικά δεδομένα του Αυγούστου και τις διεθνείς εξελίξεις. Η κατεύθυνση, πάντως, είναι σαφής: λιγότερα φορολογικά βάρη για τους συνεπείς, διορθώσεις στα τεκμήρια και ουσιαστική στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.
