ΕΕ–Τραμπ: Η αντιμετώπιση της Ρωσίας εξελίσσεται σε νέο σημείο τριβής ανάμεσα στις Βρυξέλλες και την Ουάσινγκτον.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες προετοιμάζονται, σύμφωνα με το δημοσίευμα του iEidiseis που επικαλείται το POLITICO, να ζητήσουν ενίσχυση των κυρώσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Πέμπτης, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει αύξηση της προσφοράς ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές.
Στο επίκεντρο βρίσκεται μια ουσιαστική διαφωνία στρατηγικής: η ευρωπαϊκή πλευρά θεωρεί ότι η πίεση στα ενεργειακά έσοδα της Μόσχας πρέπει να συνεχιστεί, ενώ η αμερικανική προσέγγιση δίνει βάρος στην ανακούφιση της αγοράς καυσίμων. Η αντιπαράθεση συνδέεται τόσο με τον πόλεμο στην Ουκρανία όσο και με το πολιτικό κόστος των υψηλών τιμών ενέργειας.
Νέες κυρώσεις σε 1.569 πρόσωπα και εταιρείες
Η ευρωπαϊκή πίεση έχει ήδη αποτυπωθεί σε συγκεκριμένη απόφαση. Στις 12 Οκτωβρίου, το Συμβούλιο της ΕΕ ενέκρινε πρόσθετα περιοριστικά μέτρα κατά 1.569 προσώπων και οντοτήτων του ρωσικού στρατιωτικού και βιομηχανικού συμπλέγματος.
Η επίσημη ανακοίνωση προσδιορίζει ότι πρόκειται για 826 εταιρείες και 743 πρόσωπα που υπηρετούν ως επικεφαλής τους. Επομένως, ο αριθμός είναι σχεδόν 1.600 και όχι περισσότερα από 1.600, όπως αναφέρεται στο αρχικό δημοσίευμα. Η απόφαση συνδέεται με τη συνεχιζόμενη ρωσική επιθετικότητα και τις επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές της Ουκρανίας.
Παράλληλα, στην επίσημη ενημέρωση για το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ίδιας ημέρας γίνεται αναφορά στην προετοιμασία 22ου πακέτου περιοριστικών μέτρων, στην εφαρμογή των κυρώσεων και σε δράσεις κατά του λεγόμενου σκιώδους στόλου. Η αναφορά του δημοσιεύματος σε 23ο πακέτο δεν συμφωνεί με αυτή την επίσημη ενημέρωση. (consilium.europa.eu)
Τουσκ και Μερτς ζητούν μεγαλύτερη πίεση
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ που παραθέτει το iEidiseis, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ εμφανίζεται αποφασισμένος να ζητήσει από τους Ευρωπαίους εταίρους αυστηρότερα μέτρα κατά της Μόσχας.
Η θέση του στηρίζεται στην εκτίμηση ότι η Ρωσία δεν έχει δείξει πρόθεση ουσιαστικής αποκλιμάκωσης. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος συνδέει την ανάγκη πρόσθετων περιορισμών με τις συνεχιζόμενες επιθέσεις στην ουκρανική ενεργειακή υποδομή.
Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που υποστηρίζουν αυτή τη γραμμή, το ζητούμενο είναι να περιοριστούν οι οικονομικοί πόροι που στηρίζουν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια. Η αποτελεσματικότητα των μέτρων εξαρτάται, συνεπώς, και από την εφαρμογή τους και από την αντιμετώπιση των τρόπων παράκαμψής τους.
Η συμφωνία για το ντίζελ ανοίγει νέο μέτωπο
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο Τραμπ προβάλλει την αύξηση της προσφοράς ρωσικού ντίζελ ως κίνηση που μπορεί να περιορίσει την πίεση στις τιμές.
Σύμφωνα με τη σχετική κάλυψη της Wall Street Journal, η ανακοινωθείσα ποσότητα φτάνει τους 4,8 εκατομμύρια τόνους. Ωστόσο, αναλυτές αμφισβητούν το μέγεθος της επίδρασης στις αμερικανικές τιμές, επισημαίνοντας ότι η διάθεση θα γίνει σταδιακά και ότι ο συνολικός όγκος αντιστοιχεί σε περιορισμένο διάστημα κατανάλωσης στις ΗΠΑ.
Το ευρωπαϊκό επιχείρημα, όπως παρουσιάζεται στο δημοσίευμα, είναι ότι μια περιορισμένη ανακούφιση στην αγορά μπορεί να συνοδευτεί από ενίσχυση των ρωσικών εσόδων. Έτσι, η συζήτηση για το ντίζελ αποκτά άμεση γεωπολιτική διάσταση.
Οι ενδιάμεσες εκλογές στο φόντο
Το iEidiseis, επικαλούμενο ανώνυμους Ευρωπαίους αξιωματούχους που μίλησαν στο POLITICO, συνδέει την αμερικανική στροφή με τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Κατά την εκτίμησή τους, η πίεση των τιμών καυσίμων αυξάνει την ανάγκη του Λευκού Οίκου να παρουσιάσει άμεσα αποτελέσματα. Πρόκειται, όμως, για ερμηνεία των πολιτικών κινήτρων της αμερικανικής κυβέρνησης και όχι για επίσημη παραδοχή της Ουάσινγκτον.
Η διάκριση έχει σημασία, καθώς το πολιτικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στο αν η συμφωνία θα υλοποιηθεί, πόση πρόσθετη ποσότητα θα φτάσει στην αγορά και αν θα υπάρξει ουσιαστική αποκλιμάκωση στις επιθέσεις κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Πίεση για εφαρμογή των αμερικανικών κυρώσεων
Η ευρωπαϊκή πλευρά ζητεί παράλληλα μεγαλύτερη σύγκλιση με την Ουάσινγκτον. Στο δημοσίευμα, η Κάια Κάλας εμφανίζεται να καλεί την αμερικανική κυβέρνηση να αξιοποιήσει τα διαθέσιμα εργαλεία κυρώσεων.
Πίεση καταγράφεται και στο αμερικανικό Κογκρέσο. Σύμφωνα με το Associated Press, οι γερουσιαστές Τζιν Σαχίν και Ρότζερ Γουίκερ έχουν ζητήσει ταχεία εφαρμογή της νέας νομοθεσίας, με έμφαση στα δίκτυα παράκαμψης των περιορισμών και στη χρηματοδότηση της ρωσικής πολεμικής μηχανής.
Η επόμενη ευρωπαϊκή συζήτηση θα δείξει πόσο ισχυρή είναι η κοινή βούληση για πρόσθετα μέτρα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι διαφορετικές προτεραιότητες Βρυξελλών και Ουάσινγκτον μπορούν να συμβιβαστούν ή αν θα διευρύνουν τη διαφωνία για την πολιτική απέναντι στη Μόσχα.
