Ασπίδα του Αχιλλέα: Τρία ισραηλινά αντιαεροπορικά συστήματα, drones, μικροδορυφόροι, νέα μεταγωγικά και εκσυγχρονισμός του Πολεμικού Ναυτικού – Στρατιωτικοί αναλυτές από την Ελλάδα και το Ισραήλ εξηγούν στο tilegrafimanews.gr πώς διαμορφώνεται το νέο αμυντικό δόγμα.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Στη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση της ελληνικής αμυντικής αρχιτεκτονικής των τελευταίων ετών προχωρούν οι Ένοπλες Δυνάμεις, μετά την ενεργοποίηση από το ΚΥΣΕΑ έντεκα εξοπλιστικών προγραμμάτων συνολικού ύψους περίπου 4,2 δισ. ευρώ. Στον πυρήνα των αποφάσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας βρίσκεται η «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα πολυεπίπεδο σύστημα αντιαεροπορικής, αντιβαλλιστικής και αντι-drone προστασίας, το οποίο φιλοδοξεί να καλύψει την ελληνική επικράτεια απέναντι στις σύγχρονες μορφές πολέμου.
Δεν πρόκειται απλώς για αγορά νέων πυραύλων. Το πρόγραμμα αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα θα εντοπίζει, θα αξιολογεί και θα αντιμετωπίζει μία απειλή. Ραντάρ, αεροσκάφη, πλοία, μη επανδρωμένα συστήματα, δορυφόροι και αισθητήρες του προσωπικού θα συνδέονται σε ένα ενιαίο δίκτυο διοίκησης και ελέγχου.
Στρατιωτικοί αναλυτές από την Ελλάδα και το Ισραήλ, οι οποίοι μίλησαν στο tilegrafimanews.gr επισημαίνουν ότι το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι μόνο το βεληνεκές των νέων όπλων, αλλά η δυνατότητα ανταλλαγής δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Ένας στόχος θα μπορεί να εντοπίζεται από έναν αισθητήρα και να προσβάλλεται από διαφορετικό οπλικό σύστημα, ανάλογα με την απόσταση, την ταχύτητα και το επίπεδο επικινδυνότητάς του.
Τα τρία ισραηλινά συστήματα
Ο βασικός κορμός του νέου θόλου αναμένεται να στηριχθεί στα συστήματα SPYDER, BARAK MX και David’s Sling, τα οποία καλύπτουν διαφορετικές αποστάσεις και κατηγορίες απειλών.
Το SPYDER αποτελεί κινητό σύστημα μικρού και μεσαίου βεληνεκούς, σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση αεροσκαφών, ελικοπτέρων, drones και κατευθυνόμενων πυρομαχικών. Η κινητικότητά του επιτρέπει την ταχεία μεταφορά του σε νησιά, στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή κρίσιμες υποδομές, δυσκολεύοντας τον εντοπισμό και την προσβολή του.
Το BARAK MX προσφέρει πολυεπίπεδη προστασία και δυνατότητα ταυτόχρονης αντιμετώπισης πολλών στόχων. Μπορεί να αξιοποιεί διαφορετικούς πυραύλους αναχαίτισης και να διασυνδέεται με εξωτερικά ραντάρ, διευρύνοντας την περιοχή κάλυψης.
Το David’s Sling προορίζεται για απαιτητικότερες απειλές, όπως τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και όπλα υψηλής ταχύτητας. Η ένταξή του θεωρείται καθοριστική, καθώς ενισχύει την προστασία στρατηγικών εγκαταστάσεων, αεροδρομίων, ναυστάθμων και κέντρων διοίκησης.
Τα νέα συστήματα θα λειτουργούν συμπληρωματικά με τους Patriot και τους HAWK, δημιουργώντας επάλληλα επίπεδα άμυνας. Κεντρικό ρόλο θα έχει το ραντάρ ELM-2084, με δυνατότητα εντοπισμού αεροδυναμικών και βαλλιστικών στόχων και παροχής έγκαιρης προειδοποίησης.
Ελληνικός έλεγχος και πηγαίος κώδικας
Ιδιαίτερη σημασία έχει η απαίτηση της Αθήνας για πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα. Στόχος είναι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να έχουν πλήρη επιχειρησιακή αυτονομία και να μπορούν να προσαρμόζουν τα συστήματα στις εθνικές ανάγκες, χωρίς μόνιμη εξάρτηση από τον κατασκευαστή.
Παράλληλα, προβλέπεται συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό άνω του 25%, με αντικείμενο που εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 700 εκατ. ευρώ. Ελληνικές επιχειρήσεις αναμένεται να εμπλακούν στην παραγωγή, στην υποστήριξη και στη δημιουργία του κεντρικού συστήματος διοίκησης.
Οι αναλυτές που μίλησαν στο tilegrafimanew.gr θεωρούν ότι η επιτυχία θα κριθεί από το αν η εγχώρια συμμετοχή οδηγήσει σε πραγματική μεταφορά τεχνογνωσίας και όχι μόνο σε περιορισμένες υπεργολαβίες.
Drones, μικροδορυφόροι και ηλεκτρονικός πόλεμος
Το δεύτερο πρόγραμμα αφορά συστήματα μη κινητικής αντιμετώπισης drones. Αντί να χρησιμοποιούν ακριβούς πυραύλους, θα παρεμβάλλουν τις επικοινωνίες και τη δορυφορική πλοήγηση των εχθρικών UAV, υποχρεώνοντάς τα να χάσουν τον έλεγχο ή να απομακρυνθούν.
Στην ίδια λογική εντάσσεται ο ελληνικός «Κένταυρος» της ΕΑΒ, ο οποίος έχει ήδη αξιοποιηθεί επιχειρησιακά. Η ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων μειώνει το κόστος αντιμετώπισης μαζικών επιθέσεων από φθηνά drones.
Το τρίτο πρόγραμμα προβλέπει την απόκτηση ενός ακόμη HERON 1 για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών και μετάδοση δεδομένων. Το τέταρτο αφορά τη συμμετοχή σε αστερισμό μικροδορυφόρων, οι οποίοι θα παρέχουν εικόνες υψηλής ευκρίνειας ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών και υπό εθνικό έλεγχο.
Ακολουθεί η προμήθεια δέκα επιπλέον V-BAT κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, τα οποία θα χρησιμοποιούνται για την επιτήρηση του Αιγαίου και του Έβρου. Η συνολική εικόνα θα φτάνει στα κέντρα επιχειρήσεων και θα εντάσσεται στη νέα αρχιτεκτονική C5ISR-T: διοίκηση, έλεγχος, επικοινωνίες, υπολογιστικά συστήματα, κυβερνοάμυνα, πληροφορίες, επιτήρηση, αναγνώριση και στοχοποίηση.
Στο επίπεδο του προσωπικού προβλέπεται προμήθεια διοπτρών νυχτερινής παρατήρησης μέσω του Οργανισμού Υποστήριξης και Προμηθειών του ΝΑΤΟ. Οι διόπτρες θα ενταχθούν στη «Στολή του Μαχητή» και θα μπορούν να μεταδίδουν εικόνα προς τα κέντρα διοίκησης.
Μεταγωγικά, Ειδικές Δυνάμεις και Πολεμικό Ναυτικό
Το έβδομο πρόγραμμα αφορά τρία μεταγωγικά C-390 Millennium. Τα αεροσκάφη θα καλύψουν ανάγκες μεταφοράς προσωπικού και υλικού, ενώ διαθέτουν και δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού, ενισχύοντας την επιχειρησιακή ακτίνα των ελληνικών μαχητικών.
Το όγδοο προβλέπει την απόκτηση δέκα υποβρύχιων οχημάτων VICTA για τις Ειδικές Δυνάμεις. Τα δύο θα κατασκευαστούν στη Βρετανία και τα υπόλοιπα οκτώ σε ελληνικά ναυπηγεία, προσφέροντας δυνατότητα διακριτικής μεταφοράς προσωπικού στην επιφάνεια και κάτω από αυτήν.
Για το Πολεμικό Ναυτικό εγκρίθηκε η προμήθεια προηγμένων ανθυποβρυχιακών συστημάτων στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ 200ΗΝ. Παράλληλα, προβλέπεται η προμήθεια πυραύλων Hellfire με καθοδήγηση λέιζερ για τα επιθετικά ελικόπτερα Apache.
Το ενδέκατο πρόγραμμα αφορά τη χρηματοδότηση μεταπτυχιακών σπουδών στελεχών στις ΗΠΑ, ώστε το προσωπικό να εκπαιδευτεί στις νέες τεχνολογίες και στα δικτυοκεντρικά δόγματα.
Τι αλλάζει στην ισορροπία του Αιγαίου
Η πλήρης ανάπτυξη του νέου θόλου τοποθετείται σε χρονικό ορίζοντα περίπου 35 μηνών. Μέσα στην επόμενη τριετία, η Ελλάδα επιδιώκει να συνδυάσει Rafale, αναβαθμισμένα F-16 Viper, φρεγάτες FDI, drones, δορυφόρους και πολυεπίπεδη αεράμυνα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται η τουρκική απειλή. Η Τουρκία διαθέτει μεγάλη αμυντική βιομηχανία, αναπτύσσει βαλλιστικούς πυραύλους, drones και το μαχητικό KAAN, ενώ επιδιώκει νέα αεροσκάφη.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα», όμως, αυξάνει σημαντικά το κόστος οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας. Η Ελλάδα περνά από τη λογική των μεμονωμένων οπλικών συστημάτων σε έναν ενιαίο ψηφιακό μηχανισμό άμυνας, ο οποίος θα βλέπει νωρίτερα, θα αποφασίζει ταχύτερα και θα απαντά με το καταλληλότερο μέσο.
Αυτό αποτελεί τη βαθύτερη αλλαγή του νέου δόγματος: όχι απλώς περισσότερα όπλα, αλλά μία πλήρως διασυνδεδεμένη αμυντική ασπίδα με ελληνικό επιχειρησιακό έλεγχο.
