Μια «ενεργειακή εκεχειρία», την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε ως ήδη συμφωνημένη μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, αλλά την οποία η Μόσχα δεν έχει ακόμη αποδεχθεί, βρίσκεται στο επίκεντρο ενός νέου διπλωματικού θρίλερ, με την Ουάσινγκτον να εντείνει τις πιέσεις προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προκειμένου να σταματήσει τα πλήγματα κατά των ρωσικών διυλιστηρίων
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Axios, η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου, νωρίτερα σήμερα, αφορά στην πραγματικότητα μια πρόταση για αμοιβαία παύση επιθέσεων κατά διυλιστηρίων πετρελαίου, με τον Λευκό Οίκο να θεωρεί ότι ο Ζελένσκι οφείλει να συμμορφωθεί, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ είναι «έξαλλος μαζί του. Αισθάνεται ότι ο Ζελένσκι θεωρεί δεδομένες τις ΗΠΑ».
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρόταση απέχει σημαντικά από την ευρύτερη ενεργειακή εκεχειρία που επιδιώκει το Κίεβο, καθώς η Ουκρανία ζητά να σταματήσουν και οι ρωσικές επιθέσεις κατά των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Το ακόμη πιο παράδοξο είναι ότι, παρά την κατηγορηματική ανακοίνωση του Τραμπ, η Ρωσία δεν έχει συμφωνήσει μέχρι στιγμής σε κανενός είδους κατάπαυση του πυρός, σύμφωνα με τις πληροφορίες του αμερικανικού μέσου.
Η ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social δημιούργησε αρχικά την εντύπωση σημαντικής διπλωματικής επιτυχίας.
«Με άμεση ισχύ, υπάρχει ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Και οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει. Μην την παραβιάσετε!» έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος. Ωστόσο, σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου που μίλησε στο Axios, αυτό που βρίσκεται στο τραπέζι είναι μια πολύ πιο περιορισμένη συμφωνία, η οποία προβλέπει ότι Ρωσία και Ουκρανία θα σταματήσουν να επιτίθενται στα διυλιστήρια η μία της άλλης.
Εφόσον επιτευχθεί συμφωνία σε αυτό το επίπεδο, θα μπορούσε να ακολουθήσει μια δεύτερη, ευρύτερη συμφωνία για την προστασία των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και των ενεργειακών δικτύων. «Οι Ρώσοι το εξετάζουν. Σύντομα θα γνωρίζουμε αν είναι έτοιμοι» δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Την ίδια ώρα, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η ανακοίνωση της εκεχειρίας αποτέλεσε είδηση ακόμη και για τον ίδιο, υπογραμμίζοντας ότι το Κίεβο αναμένει σαφείς λεπτομέρειες από την αμερικανική πλευρά.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της αποκάλυψης του Axios αφορά την ίδια τη δομή της αμερικανικής πρότασης.
Ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου τη χαρακτήρισε συμφωνία «διυλιστήριο με διυλιστήριο», με την κάθε πλευρά να δεσμεύεται ότι δεν θα πλήττει αντίστοιχες εγκαταστάσεις της άλλης. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το αμερικανικό μέσο, πρόκειται για μια εμφανώς ασύμμετρη πρόταση.
Σύμφωνα με Ουκρανό αξιωματούχο, η χώρα διαθέτει μόλις ένα διυλιστήριο πετρελαίου, το οποίο έχει δεχθεί επανειλημμένα ρωσικές επιθέσεις και δεν λειτουργεί πλήρως. Η Ρωσία, αντιθέτως, διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο διυλιστηρίων, που αποτελεί σημαντικό κομμάτι της ενεργειακής της οικονομίας και πηγή εσόδων.
Αυτό σημαίνει ότι μια αμοιβαία συμφωνία αποκλειστικά για την προστασία διυλιστηρίων θα είχε πολύ διαφορετική πρακτική σημασία για τις δύο εμπόλεμες χώρες. «Εισάγουμε ντίζελ και βενζίνη. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι να σταματήσουν οι Ρώσοι να επιτίθενται στο ηλεκτρικό μας δίκτυο» δήλωσε ο Ουκρανός αξιωματούχος.
Για το Κίεβο, επομένως, το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι η προστασία των διυλιστηρίων, αλλά η διακοπή των πληγμάτων κατά των υποδομών που τροφοδοτούν με ηλεκτρική ενέργεια τις ουκρανικές πόλεις και επιχειρήσεις.
Οι εξελίξεις στο πεδίο των μαχών δεν επιβεβαίωσαν την εικόνα αποκλιμάκωσης που επιχείρησε να παρουσιάσει ο Τραμπ.
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της υποτιθέμενης ενεργειακής εκεχειρίας, η Ρωσία πραγματοποίησε νέα πλήγματα κατά ουκρανικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, σύμφωνα με ουκρανικά μέσα ενημέρωσης.
Ο Ζελένσκι κατήγγειλε επίσης επιθέσεις κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων στο Κίεβο και την περιοχή του Χαρκόβου, τονίζοντας ότι τα ρωσικά drones συνέχιζαν να επιχειρούν στον ουκρανικό εναέριο χώρο.
Η συνέχιση των επιθέσεων αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στην ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου και στην κατάσταση επί του πεδίου, καθώς μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει γνωστοί ούτε συμφωνημένοι όροι εφαρμογής ούτε μηχανισμοί επαλήθευσης μιας εκεχειρίας.
Πίσω από τη διπλωματική πρωτοβουλία βρίσκεται η ολοένα εντονότερη δυσφορία του Λευκού Οίκου για τη συνέχιση των ουκρανικών επιθέσεων κατά των ρωσικών διυλιστηρίων.
Μετά τη συμφωνία που σύναψε την Παρασκευή με τη Ρωσία για τη χαλάρωση των κυρώσεων στις εξαγωγές ντίζελ, ο Τραμπ εξακολουθεί να δίνει προτεραιότητα στον τερματισμό των ουκρανικών πληγμάτων κατά των ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εκτιμά ότι οι επιθέσεις αυτές συμβάλλουν στην άνοδο των τιμών των καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες, δημιουργώντας επιπρόσθετη οικονομική πίεση στους Αμερικανούς καταναλωτές.
Στελέχη του Λευκού Οίκου προειδοποιούν ότι οι ουκρανικές επιθέσεις προκαλούν μεγαλύτερη ζημιά στη σχέση Ζελένσκι – Τραμπ απ’ όση προκαλούν στη Ρωσία. «Ο Τραμπ είναι πραγματικά έξαλλος. Αισθάνεται ότι ο Ζελένσκι θεωρεί δεδομένες τις Ηνωμένες Πολιτείες» δήλωσε χαρακτηριστικά αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης στο Axios.
Η ένταση έχει ήδη λάβει προσωπικές διαστάσεις, καθώς το Σάββατο ο Τραμπ ζήτησε δημοσίως από την Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο, κατηγορώντας τον Ζελένσκι ότι είχε πολλές ευκαιρίες να συμφωνήσει στον τερματισμό του πολέμου, αλλά δεν τις αξιοποίησε.
Η πίεση προς το Κίεβο δεν περιορίζεται στις δημόσιες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου.
Σύμφωνα με Ουκρανό αξιωματούχο, κατά τη διάρκεια των συνομιλιών της Παρασκευής στο Μαϊάμι, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ προειδοποίησαν ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να διακόψει την παροχή αμερικανικών πληροφοριών προς την Ουκρανία, εάν το Κίεβο εξακολουθούσε να αγνοεί τις εκκλήσεις του.
Η αμερικανική πλευρά, ωστόσο, αρνείται ότι διατυπώθηκε τέτοια απειλή.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ υπενθύμισαν στους Ουκρανούς ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν ισχυρό εταίρο τους, παρέχοντας πυρομαχικά και πληροφορίες, και ότι το Κίεβο δεν θα πρέπει να προχωρά σε ενέργειες που επιβαρύνουν τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Την ίδια ώρα, οι Financial Times έγραψαν ότι η Ουάσινγκτον προειδοποίησε ευρωπαϊκές χώρες πως ενδέχεται να σταματήσει τις πωλήσεις αμερικανικών όπλων προς την Ουκρανία μέσω του ΝΑΤΟ, εάν συνεχιστούν τα ουκρανικά πλήγματα στα ρωσικά διυλιστήρια.
Μια τέτοια εξέλιξη, εφόσον υλοποιηθεί, θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τη δυνατότητα της Ουκρανίας να προμηθεύεται κρίσιμα οπλικά συστήματα και πυρομαχικά.
Στον «πάγο» το ταξίδι Γουίτκοφ και Κούσνερ στη Μόσχα
Μέσα σε αυτό το κλίμα έντασης, οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ έχουν αναβάλει το προγραμματισμένο ταξίδι τους στη Μόσχα.
Σύμφωνα με το Axios, οι δύο απεσταλμένοι του Τραμπ περιμένουν να αποσαφηνιστεί κατά πόσο η Ουκρανία και οι ευρωπαϊκές χώρες είναι διατεθειμένες να συμφωνήσουν σε μια νέα, κοινή πρόταση που θα παρουσιαστεί στον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η αμερικανική διπλωματική προσπάθεια βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με δύο σημαντικά εμπόδια: τη διαφωνία με το Κίεβο για το εύρος της ενεργειακής εκεχειρίας και την απουσία σαφούς ρωσικής δέσμευσης ακόμη και για την περιορισμένη συμφωνία που έχει προτείνει η Ουάσινγκτον.
Παρά τις διακηρύξεις Τραμπ ότι έχει ήδη επιτευχθεί συμφωνία, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν η Μόσχα θα δεχθεί πράγματι οποιονδήποτε περιορισμό στα πλήγματά της και, κυρίως, αν αυτός θα περιλαμβάνει τις εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής και τα ενεργειακά δίκτυα της Ουκρανίας
