Αλέξης Τσίπρας: Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην κεντρική πολιτική σκηνή προβλήθηκε ως η μεγάλη ανατροπή που θα άλλαζε τους συσχετισμούς στη Βουλή των Ελλήνων και θα ανασυγκροτούσε την κατακερματισμένη Κεντροαριστερά.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Μέχρι στιγμής, όμως, η κοινωνική δυναμική που προεξοφλούσε το επιτελείο του δεν εμφανίστηκε. Το αφήγημα της άμεσης επανόδου στην εξουσία συγκρούεται με δημοσκοπικές επιδόσεις κατώτερες των αρχικών προσδοκιών.
Πολιτικοί αναλυτές που μίλησαν στο telegraphmanews.gr εκτιμούν ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι πολιτικό και οργανωτικό: ο πρώην πρωθυπουργός επέστρεψε με ισχυρή αναγνωρισιμότητα, αλλά χωρίς σαφή απάντηση στο ερώτημα γιατί η κοινωνία πρέπει να του δώσει νέα εντολή.
Η προσδοκία που δεν έγινε κοινωνικό ρεύμα
Η παρουσίαση της «Ιθάκης» και οι περιοδείες που ακολούθησαν επενδύθηκαν με υψηλές προσδοκίες. Η στρατηγική στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στην πεποίθηση ότι η επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα θα λειτουργούσε από μόνη της ως πολιτικός μαγνήτης. Ωστόσο, οι συγκεντρώσεις δεν απέκτησαν τα χαρακτηριστικά μαζικού ρεύματος και η δημοσκοπική «έκρηξη» δεν ήρθε.
Η φράση του Στέλιου Κούλογλου περί «χαμηλών πτήσεων» μετά τη ΔΕΘ περιγράφει μια πραγματικότητα που δύσκολα κρύβεται. Ακόμη και άνθρωποι που δεν αντιμετωπίζουν εχθρικά τον Τσίπρα διαπιστώνουν ότι η επιστροφή του απέχει από το να μετατραπεί σε πλειοψηφική πρόταση εξουσίας.
Η αναγνωρισιμότητα δεν ισοδυναμεί με πολιτική εμπιστοσύνη. Ο πρώην πρωθυπουργός διατηρεί πιστούς υποστηρικτές και ισχυρό προσωπικό αποτύπωμα, αλλά κουβαλά συγχρόνως το βάρος της διακυβέρνησης, της εκλογικής ήττας του 2023 και της αποχώρησής του από τον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν εμφανίζεται ως νέο πρόσωπο, αλλά ως παλαιός πρωταγωνιστής που ζητά μία δεύτερη ευκαιρία χωρίς να έχει εξηγήσει πειστικά τι θα κάνει διαφορετικά.
Κόμμα χωρίς γερά θεμέλια
Το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα είναι η απουσία στιβαρής κομματικής δομής. Ένα πολιτικό εγχείρημα που διεκδικεί τη διακυβέρνηση χρειάζεται οργανώσεις, καταστατικές λειτουργίες, αιρετά όργανα, κοινωνικές αναφορές και παρουσία στην αυτοδιοίκηση και στα συνδικάτα. Δεν αρκούν οι εκδηλώσεις, τα πρόσωπα κύρους και ένας καταιγισμός προγραμματικών εξαγγελιών.
Η επιλογή να παραμείνει θολό το τοπίο γύρω από τα στελέχη και τα ψηφοδέλτια προκαλεί αβεβαιότητα. Πρώην βουλευτές και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ δεν γνωρίζουν αν θεωρούνται συνεργάτες, προσωρινοί συνοδοιπόροι ή πολιτικό βάρος. Αυτή η ασάφεια δεν παράγει διεύρυνση· παράγει ανασφάλεια και εσωτερικές συγκρούσεις πριν ακόμη το νέο εγχείρημα αποκτήσει πλήρη υπόσταση.
Οι πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν επίσης ότι η κυβερνησιμότητα δεν αποδεικνύεται με γενικές διακηρύξεις. Χρειάζεται συγκεκριμένο, κοστολογημένο πρόγραμμα, αξιόπιστη ομάδα και καθαρές θέσεις για την οικονομία, την εξωτερική πολιτική, τους θεσμούς και την καθημερινότητα. Όταν οι προτάσεις εμφανίζονται αποσπασματικές ή ανεπεξέργαστες, οι αντίπαλοι βρίσκουν εύκολο πεδίο κριτικής.
Το δύσκολο στοίχημα απέναντι σε ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ
Ο Τσίπρας δεν έχει απέναντί του μόνο τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Πρέπει ταυτόχρονα να επικρατήσει στον χώρο της Κεντροαριστεράς, να περιορίσει το ΠΑΣΟΚ και να απορροφήσει σημαντικό τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ. Πρόκειται για τριπλή και εξαιρετικά δύσκολη αναμέτρηση.
Το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει ανθεκτικότητα, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ, παρά την κρίση του, δεν εξαφανίστηκε. Παράλληλα, στελέχη όπως ο Σωκράτης Φάμελλος, η Έφη Αχτσιόγλου και ο Αλέξης Χαρίτσης διαθέτουν δικές τους πολιτικές διαδρομές και δεν είναι δεδομένο ότι θα δεχθούν να λειτουργήσουν ως συμπλήρωμα ενός προσωποκεντρικού σχεδίου.
Η «προφητεία» και ο κίνδυνος της νέας ήττας
Η εκτίμηση του Νίκου Μαραντζίδη ότι ο Τσίπρας «θα ηττηθεί όσες φορές χρειάζεται μέχρι να κερδίσει» μπορεί να ακούγεται ως δήλωση πίστης, αλλά πολιτικά μοιάζει περισσότερο με προετοιμασία για αποτυχία. Οι εκλογικές ήττες δεν αποτελούν υποχρεωτικά στάδια προς τη νίκη. Συχνά εξαντλούν το πολιτικό κεφάλαιο, απομακρύνουν στελέχη και παγιώνουν την εικόνα ενός ηγέτη που ανήκει στο παρελθόν.
Το μεγαλύτερο έλλειμμα βρίσκεται τελικά στη σχέση με την κοινωνία. Οι πολίτες μπορεί να παρακολουθούν με ενδιαφέρον τις παρεμβάσεις του, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι έτοιμοι να τον εμπιστευθούν ξανά. Η πολιτική συμπάθεια δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε ψήφο. Για να συμβεί αυτό, χρειάζονται αυτοκριτική για τα λάθη της περιόδου 2015–2019, καθαρές εξηγήσεις για την ήττα του 2023 και κυρίως μια πρόταση που θα απαντά στις σημερινές ανάγκες, όχι στις συγκρούσεις του χθες.
Ο Αλέξης Τσίπρας παραμένει χαρισματικός, έμπειρος και επικοινωνιακά ισχυρός. Αυτά, όμως, δεν αρκούν. Εάν συνεχίσει να βασίζεται στον μύθο της προσωπικής του επιστροφής, χωρίς βαθιές οργανωτικές ρίζες και πειστικό σχέδιο διακυβέρνησης, το «μεγάλο comeback» κινδυνεύει να καταλήξει σε μετέωρο βήμα. Και τότε η συζήτηση δεν θα αφορά την επόμενη νίκη του, αλλά το οριστικό τέλος μιας πολιτικής εποχής.
