ΕΛΓΑ: Ξεκινούν οι δηλώσεις ζημιάς σε Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα με προκαταβολές έως 65% – Θετική η εικόνα της βαμβακοκαλλιέργειας, αλλά κόστος παραγωγής και τιμές προκαλούν αγωνία
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης – tilegrafimanews
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Σε δύο εντελώς διαφορετικές ταχύτητες κινείται η ελληνική αγροτική παραγωγή μετά τις ακραίες καιρικές συνθήκες του Ιουλίου. Την ώρα που ο ΕΛΓΑ ξεκινά τις καταγραφές των τεράστιων ζημιών από τις χαλαζοπτώσεις σε Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα, στις Σέρρες η βαμβακοκαλλιέργεια παρουσιάζει μέχρι στιγμής ιδιαίτερα θετική εικόνα, με τους παραγωγούς να στρέφουν πλέον την προσοχή τους στον κρίσιμο Αύγουστο.
Οι σφοδρές χαλαζοπτώσεις της Παρασκευής 24 Ιουλίου 2026 προκάλεσαν καταστροφές τόσο στην παραγωγή όσο και στο φυτικό κεφάλαιο. Δενδροκαλλιέργειες, αμπέλια, βαμβάκια, καλαμπόκια, βιομηχανική ντομάτα, μηδική, καπνά, κρεμμύδια και κηπευτικά βρέθηκαν μέσα σε λίγα λεπτά στο έλεος της κακοκαιρίας.
Κλιμάκια του ΕΛΓΑ στις πληγείσες περιοχές
Τα πρώτα συνεργεία του Οργανισμού βρέθηκαν στις πληγείσες περιοχές από το Σάββατο 25 Ιουλίου, πραγματοποιώντας αυτοψίες και αρχική οριοθέτηση των ζημιών.
Στη Φθιώτιδα οι έλεγχοι επικεντρώθηκαν στους Δήμους Λαμιέων, Μακρακώμης και Αμφίκλειας-Ελάτειας. Οι πληροφορίες από την περιοχή κάνουν λόγο για σοβαρές απώλειες σε κελυφωτά φιστίκια, ακτινίδια, καρύδια, αμύγδαλα, ρόδια και δαμάσκηνα.
Μεγάλες ζημιές καταγράφονται επίσης σε αμπέλια και ετήσιες καλλιέργειες, όπως βαμβάκι, αραβόσιτος, μηδική και βιομηχανική ντομάτα.
Στη Θεσσαλία, οι αυτοψίες πραγματοποιήθηκαν σε περιοχές του Τυρνάβου και της Ελασσόνας, μεταξύ των οποίων τα Δένδρα, τα Πλατανούλια, το Δαμάσι και το Δομένικο. Εκεί επλήγησαν κυρίως αχλάδια, ροδάκινα, νεκταρίνια, αμύγδαλα, αμπέλια, καλαμπόκια και καπνά.
Οι έλεγχοι επεκτείνονται στον Δήμο Κιλελέρ, στον Ορχομενό Βοιωτίας και στη Βόρεια Εύβοια, όπου οι γεωπόνοι θα καταγράψουν τις ζημιές σε σύκα και άλλες καλλιέργειες.
Δηλώσεις ζημιάς μέχρι τις 10 Αυγούστου
Οι αναγγελίες για την υποβολή δηλώσεων ζημιάς ανοίγουν τη Δευτέρα 27 Ιουλίου. Η προβλεπόμενη προθεσμία είναι δεκαπέντε ημέρες και ολοκληρώνεται στις 10 Αυγούστου 2026.
Οι πληγέντες παραγωγοί πρέπει να προσέλθουν έγκαιρα στους ανταποκριτές του ΕΛΓΑ και να δηλώσουν με ακρίβεια τα αγροτεμάχια, τις καλλιέργειες και την έκταση της ζημιάς. Η εμπρόθεσμη υποβολή αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να ακολουθήσουν η εξατομικευμένη εκτίμηση και η έκδοση πορίσματος.
Ιδιαίτερο πρόβλημα δημιουργεί η εκκρεμότητα με τις δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026. Για να μην καθυστερήσει η διαδικασία, στις δενδρώδεις καλλιέργειες θα χρησιμοποιηθούν συνδυαστικά τα στοιχεία των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2025.
Για τις ετήσιες καλλιέργειες, όπως το βαμβάκι και το καλαμπόκι, θα αξιοποιηθούν οι δηλώσεις του 2026 μόλις αυτές υποβληθούν και οριστικοποιηθούν.
Αποζημίωση στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας
Η κυβέρνηση προωθεί ειδική νομοθετική παρέμβαση, με στόχο οι πληγέντες παραγωγοί να αποζημιωθούν στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας της παραγωγής τους.
Παράλληλα προβλέπεται η κατάργηση του ανώτατου ορίου αποζημιώσεων, κατά το πρότυπο του ειδικού προγράμματος που εφαρμόστηκε μετά τις καταστροφές Daniel και Elias.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης τη δυνατότητα καταβολής προκαταβολών ύψους 65% επί των προϋπολογιζόμενων αποζημιώσεων. Για παράδειγμα, εάν η αρχική εκτίμηση του ΕΛΓΑ προσδιορίσει αποζημίωση 40.000 ευρώ, η προκαταβολή θα μπορούσε να ανέλθει στις 26.000 ευρώ.
Το τελικό ποσό θα προκύψει μετά τις εξατομικευμένες εκτιμήσεις και την έκδοση των πορισμάτων. Πρέπει να διευκρινιστεί ότι το 100% αφορά την ασφαλιζόμενη αξία και όχι κατ’ ανάγκη το σύνολο του προσδοκώμενου τζίρου ή κάθε έμμεση απώλεια εισοδήματος.
Παράλληλα θα υποβληθεί αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την έγκριση ειδικού ad hoc προγράμματος, ώστε η δαπάνη να καλυφθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό και να επιταχυνθούν οι πληρωμές.
Θετική η εικόνα του βαμβακιού στις Σέρρες
Σε αντίθεση με τις πληγείσες περιοχές, ιδιαίτερα ενθαρρυντική παραμένει μέχρι στιγμής η πορεία της βαμβακοκαλλιέργειας στις Σέρρες.
Στα περισσότερα χωράφια τα φυτά βρίσκονται στο στάδιο της ανθοφορίας, ενώ έχει ξεκινήσει το δέσιμο και η ανάπτυξη των πρώτων καρυδιών. Η καρπόδεση δεν έχει ολοκληρωθεί, όμως η εξέλιξη της καλλιέργειας χαρακτηρίζεται ομαλή.
Η άνοδος της θερμοκρασίας βοήθησε τα φυτά να αναπτυχθούν ταχύτερα, χωρίς να υπάρξουν παρατεταμένοι καύσωνες πάνω από τους 35 βαθμούς Κελσίου. Οι βροχοπτώσεις του προηγούμενου διαστήματος και οι διαθέσιμες ποσότητες νερού στη λίμνη Κερκίνη διευκόλυναν τις αρδεύσεις.
Οι παραγωγοί έχουν ολοκληρώσει τις βασικές λιπάνσεις, ενώ η γενικότερη εικόνα δείχνει ότι το δυσκολότερο αρχικό στάδιο της καλλιέργειας έχει σε μεγάλο βαθμό ξεπεραστεί.
Χωρίς γενικευμένο πρόβλημα από πράσινο σκουλήκι
Μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί σημαντικές εξάρσεις του πράσινου σκουληκιού στις περισσότερες περιοχές των Σερρών. Η παρακολούθηση αφορά κυρίως τους Δήμους Σιντικής, Ηράκλειας, Σερρών και Νέας Ζίχνης.
Τοπικές επεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν μόνο σε χωράφια όπου οι πληθυσμοί των εντόμων δικαιολογούσαν ψεκασμό. Οι γεωπόνοι επισημαίνουν ότι οι παραγωγοί δεν πρέπει να προχωρούν σε προληπτικές εφαρμογές επειδή ψεκάζει ένα γειτονικό χωράφι.
Κάθε απόφαση πρέπει να βασίζεται στην πραγματική εικόνα της καλλιέργειας και στην παρουσία προνυμφών πάνω στα φυτά. Οι άσκοποι ψεκασμοί αυξάνουν το κόστος, καταστρέφουν ωφέλιμα έντομα και μπορούν να δυσκολέψουν τη διαχείριση μεταγενέστερων προσβολών.
Ο Αύγουστος κρίνει την τελική παραγωγή
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στον Αύγουστο, όταν ενδέχεται να αυξηθεί η πίεση από το πράσινο σκουλήκι. Παράλληλα, η σωστή άρδευση θα είναι καθοριστική για το γέμισμα των καρυδιών και τη διατήρηση του παραγωγικού δυναμικού των φυτών.
Εφόσον δεν υπάρξουν ακραίες θερμοκρασίες ή σοβαρές εντομολογικές προσβολές, οι προοπτικές για τις αποδόσεις χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα καλές.
Η θετική εικόνα του χωραφιού, ωστόσο, δεν εξασφαλίζει αυτόματα ικανοποιητικό εισόδημα. Οι βαμβακοπαραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με το υψηλό κόστος του πετρελαίου, των αρδεύσεων, των λιπασμάτων και των υπόλοιπων καλλιεργητικών εργασιών.
Μετά από δύο δύσκολες εμπορικές χρονιές, η τελική τιμή του βαμβακιού θα αποτελέσει τον καθοριστικό παράγοντα. Η χρονιά μπορεί να οδηγήσει σε υψηλές στρεμματικές αποδόσεις, αλλά η οικονομική της επιτυχία θα κριθεί από το εάν η τιμή πώλησης θα καλύψει τα αυξημένα έξοδα και θα αφήσει πραγματικό κέρδος στους παραγωγούς.
