ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ: Αποκαλυπτικό ρεπορτάζ – Για το tilegrafimanews.gr μίλησαν στελέχη του Πατριαρχείου
Του Παντελή Χαριτάκη
Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, ένα από τα αρχαιότερα κέντρα της Ορθοδοξίας και φύλακας των Αγίων Τόπων, βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε ασφυκτικό κλοιό πιέσεων. Όπως αποκαλύπτουν στελέχη του Πατριαρχείου στο tilegrafimanews.gr, η διοίκηση αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα επιβίωσης, οικονομικής διαχείρισης και γεωπολιτικής ισορροπίας, τα οποία οξύνονται ενόψει της ολοένα και πιο πολωμένης αντιπαράθεσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν.
Η πίεση των γεωπολιτικών εξελίξεων
Η αλήθεια είναι ότι οι κληρικοί των Ιεροσολύμων δεν έχουν περάσει λίγα. Πολιτικές διώξεις, τοπικές αντιδράσεις, διαρκείς απειλές και μία γενικότερη προσπάθεια αμφισβήτησης του ρόλου και της ιστορικής ταυτότητας του Πατριαρχείου το έχουν φέρει σε καθεστώς πνευματικής και θεσμικής απομόνωσης. Το σκηνικό αυτό περιπλέκεται από την αύξηση της έντασης στη Μέση Ανατολή, όπου η κρίση Ισραήλ – Ιράν δεν είναι μόνο στρατιωτική αλλά και θρησκευτικο-πολιτική, επηρεάζοντας άμεσα τη θέση του Πατριάρχη και της συνοδείας του.
«Βρισκόμαστε σε ένα τεντωμένο σχοινί. Οι πιέσεις από όλα τα μέτωπα είναι συνεχείς. Αν επιλέξουμε τη μία πλευρά, θα κατηγορηθούμε για προδοσία από την άλλη. Αν μείνουμε ουδέτεροι, κατηγορούμαστε για παθητικότητα», αναφέρει στο tilegrafimanews.gr ανώτερο στέλεχος του Πατριαρχείου.
Οι σκιές της Μόσχας και η απόσταση από το Φανάρι
Η στάση του Πατριάρχη Θεοφίλου, ειδικά μετά την πρωτοβουλία της Συνόδου του Αμμάν (2020), θεωρήθηκε από πολλούς φιλορωσική. Η απόφασή του να μην αναγνωρίσει την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας, προκαλώντας αποστασιοποίηση από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, επιβεβαίωσε το κλίμα «ισορροπίας τρόμου» στο οποίο κινείται. Η Ρωσική Εκκλησία, αλλά και το Πατριαρχείο Σερβίας, έχουν ενισχύσει με κάθε τρόπο την προβολή των Ιεροσολύμων ως «Μητέρας Εκκλησίας».
Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Πατριάρχης Σερβίας κ. Πορφύριος δεν έχει ακόμη επισκεφθεί το Φανάρι, αλλά έχει πραγματοποιήσει επαναλαμβανόμενες επισκέψεις στη Μόσχα και στα Ιεροσόλυμα, διαμορφώνοντας ένα άτυπο δίπολο «Ρωσίας – Ιεροσολύμων» απέναντι στον Οικουμενικό Θρόνο.
Δείτε το επίσημο προφίλ του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων στον ιστότοπο του Υπουργείου Εξωτερικών Ισραήλ
Οικονομική ασφυξία: Ακίνητα εγκαταλελειμμένα, έσοδα στο ναδίρ
Η οικονομική κατάσταση του Πατριαρχείου έχει επιδεινωθεί δραματικά. Όπως αποκαλύπτουν αποκλειστικά στο tilegrafimanews.gr στελέχη της διοίκησης, δεκάδες ακίνητα που διατηρεί το Πατριαρχείο στα Ιεροσόλυμα και στη Βηθλεέμ είτε έχουν υποστεί ζημιές είτε παραμένουν κενά, καθώς οι ενοικιαστές εγκαταλείπουν τα διαμερίσματα ή τα καταστήματα υπό το φόβο επιθέσεων και εκτεταμένων επεισοδίων.
Η μείωση των εσόδων δεν είναι παροδική. Οι ανάγκες της τοπικής Εκκλησίας, οι συντηρήσεις των Ιερών Προσκυνημάτων, η μισθοδοσία του προσωπικού και η υποστήριξη της ελληνικής κοινότητας δεν καλύπτονται πλέον με τις διαθέσιμες πηγές.
Η Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων έχει θεσμοθετήσει παρεμβάσεις ενίσχυσης για τα Πατριαρχεία, σύμφωνα με τον νόμο του Υπουργείου Παιδείας
Η στήριξη της Ελλάδας: Αργοπορημένη αλλά κρίσιμη
Η ελληνική κυβέρνηση, συνειδητοποιώντας την πίεση που δέχεται το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων αλλά και τα άλλα πρεσβυγενή Πατριαρχεία (Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Κωνσταντινουπόλεως), προχώρησε στην έγκριση 600 οργανικών θέσεων για κληρικούς και λαϊκούς υπαλλήλους. Αν και το μέτρο άργησε να ενεργοποιηθεί, χαρακτηρίζεται από παράγοντες της Εκκλησίας ως ανάσα επιβίωσης.
Ωστόσο, το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά κυρίως θεσμικό και γεωστρατηγικό. Το Πατριαρχείο, για να επιβιώσει ως ορθόδοξο και ελληνικό κέντρο στον πυρήνα του Αγιοταφικού χώρου, χρειάζεται σταθερή εξωτερική πολιτική στήριξη, πρόσβαση σε διεθνή φόρα και ενεργή παρουσία στις εξελίξεις του Ισραήλ και των γύρω χωρών.
Πληροφορίες για την πολιτική εκπροσώπηση του Πατριαρχείου είναι διαθέσιμες στην Ειδική Υπηρεσία Εκκλησιαστικών Υποθέσεων του ΥΠΕΞ
Ποιος θα καλύψει το κενό;
Το ερώτημα που γεννάται από όλες αυτές τις εξελίξεις είναι ποιος θα καλύψει το κενό που δημιουργείται. Αν η Ελλάδα δεν ενισχύσει αποφασιστικά το Πατριαρχείο, είναι πολύ πιθανό να το πράξει είτε η Ρωσία, η οποία ήδη επιχειρεί να αυξήσει την επιρροή της, είτε το ίδιο το Ισραήλ, που βλέπει το Πατριαρχείο όχι μόνο ως θρησκευτικό αλλά και ως γεωπολιτικό παίγνιο.
«Η κατάσταση δεν είναι αναστρέψιμη ακόμη. Αλλά αν δεν παρθούν αποφάσεις άμεσα, σε μερικά χρόνια, ίσως το Πατριαρχείο να έχει χάσει κάθε δυνατότητα αυτόνομης ύπαρξης», επισημαίνει με ανησυχία πηγή του Πατριαρχείου.
Το tilegrafimanews.gr παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα επανέλθει με νέα ρεπορτάζ. Η στήριξη των Πρεσβυγενών Θρόνων δεν είναι ζήτημα μόνο πίστης ή παράδοσης, αλλά εθνικής και γεωστρατηγικής σημασίας. Τα Ιεροσόλυμα, όπως πάντα, παραμένουν στο επίκεντρο της ιστορίας. Το ερώτημα είναι αν η Ορθοδοξία θα καταφέρει να παραμείνει παρούσα και δυνατή.
