Καύσιμα: Νέα δεδομένα για το κόστος των καυσίμων δημιουργεί η κυβερνητική απόφαση να μεταφέρει σε ευρωπαϊκό επίπεδο το ζήτημα μιας προσωρινής μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, την ώρα που προετοιμάζεται νέο πακέτο στήριξης για το πετρέλαιο θέρμανσης και το ντίζελ.
tilegrafimanews.gr – ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Παντελής Χαριτάκης
Όπως προκύπτει από τις επίσημες τοποθετήσεις του Πρωθυπουργού, η κυβέρνηση βάζει ως πρώτη προτεραιότητα τη θέρμανση των νοικοκυριών ενόψει ενός χειμώνα που προδιαγράφεται ιδιαίτερα απαιτητικός εξαιτίας της διεθνούς ενεργειακής και γεωπολιτικής αστάθειας.
Πολιτικοί αναλυτές που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr εκτιμούν ότι η Αθήνα επιχειρεί να κινηθεί ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα: άμεση εθνική παρέμβαση ώστε να περιοριστεί η επιβάρυνση των καταναλωτών και παράλληλη ευρωπαϊκή διεκδίκηση μεγαλύτερης δημοσιονομικής ευελιξίας για προσωρινές μειώσεις της φορολογίας στην ενέργεια.
Στο τραπέζι η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καταστήσει σαφές ότι υπό τις σημερινές δημοσιονομικές συνθήκες η κυβέρνηση δεν θεωρεί εφικτή μια μόνιμη μονομερή μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα.
Η θέση που διατύπωσε είναι ότι εάν η Ευρώπη επιτρέψει μια έκτακτη παρέμβαση, η οποία δεν θα επιβαρύνει τα εθνικά όρια δαπανών με τον συνήθη τρόπο, η Ελλάδα θα μπορούσε να προχωρήσει προσωρινά σε μείωση του φόρου όσο διαρκεί η ενεργειακή κρίση.
Το θέμα αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον καθώς υπάρχουν ήδη ευρωπαϊκές διαδικασίες για εξαιρέσεις. Στις 15 Σεπτεμβρίου, για παράδειγμα, το Συμβούλιο προχώρησε σε απόφαση που επιτρέπει στην Ισπανία να εφαρμόσει μειωμένους συντελεστές ειδικού φόρου σε πετρέλαιο κίνησης και αμόλυβδη βενζίνη, βάσει του άρθρου 19 της Οδηγίας 2003/96/ΕΚ.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα αποκτά αυτομάτως αντίστοιχη δυνατότητα. Δείχνει όμως ότι υπάρχουν ευρωπαϊκά εργαλεία για προσωρινές παρεκκλίσεις υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Διπλή παρέμβαση στο πετρέλαιο θέρμανσης
Η πιο άμεση παρέμβαση αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης.
Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι χωρίς πρόσθετα μέτρα η τιμή εκκίνησης στις 15 Οκτωβρίου θα μπορούσε να φτάσει τα 2 ευρώ το λίτρο, επίπεδο το οποίο χαρακτήρισε μη αποδεκτό. Η κυβερνητική κατεύθυνση είναι η τιμή να ανοίξει σημαντικά χαμηλότερα από τα 1,75 ευρώ, όπου είχε κλείσει την προηγούμενη περίοδο διάθεσης.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει δύο γραμμές άμυνας: παρέμβαση στην τελική τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, με συμμετοχή κυβέρνησης και διυλιστηρίων, και οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Το δεύτερο σκέλος έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή το επίδομα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στα νοικοκυριά που θερμαίνονται με πετρέλαιο. Το υφιστάμενο σύστημα λαμβάνει υπόψη διαφορετικές μορφές θέρμανσης και τις ιδιαίτερες κλιματικές ανάγκες κάθε περιοχής.
Παράταση στήριξης στο ντίζελ
Παρέμβαση προβλέπεται και στο diesel κίνησης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιβεβαίωσε ότι η στήριξη θα επεκταθεί και τον Οκτώβριο, χωρίς ακόμη να έχουν παρουσιαστεί οι τελικές λεπτομέρειες.
Το συγκεκριμένο καύσιμο έχει ιδιαίτερη οικονομική βαρύτητα, καθώς η τιμή του επηρεάζει άμεσα μεταφορές, επαγγελματικά οχήματα και τελικά μέρος του κόστους διακίνησης προϊόντων.
Υπενθυμίζεται ότι σε προηγούμενη κυβερνητική παρέμβαση μέσα στο 2026 είχε αποφασιστεί επιδότηση του diesel κατά 16 λεπτά ανά λίτρο στο δίκτυο διανομής, που μαζί με τον ΦΠΑ μεταφραζόταν σε όφελος 20 λεπτών στην τελική τιμή.
Για την αμόλυβδη, πάντως, ο πρωθυπουργός απέφυγε να προαναγγείλει νέο μέτρο, διευκρινίζοντας ότι προς το παρόν δεν υπάρχει σχετική ανακοίνωση.
Τι λένε πολιτικοί αναλυτές στο telegraphmanews.gr
Πολιτικοί αναλυτές με τους οποίους συνομίλησε το telegraphmanews.gr θεωρούν ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να αποφύγει μια γενικευμένη και μόνιμη φορολογική παρέμβαση που θα δημιουργούσε μεγάλη απώλεια εσόδων, χωρίς όμως να αφήσει ανεξέλεγκτο το κόστος της ενέργειας.
Το πολιτικό βάρος μεταφέρεται συνεπώς και στις Βρυξέλλες. Εάν διαμορφωθεί κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο έκτακτης φορολογικής ευελιξίας, η κυβέρνηση θα αποκτήσει μεγαλύτερο περιθώριο για παρέμβαση στον ΕΦΚ χωρίς να αναλάβει μόνη της ολόκληρο το δημοσιονομικό κόστος.
Υπάρχει μάλιστα πρόσφατο προηγούμενο και πέραν της Ισπανίας: ευρωπαϊκό κείμενο του 2026 προβλέπει για την Κροατία δυνατότητα προσωρινής μείωσης έως 0,2195 ευρώ ανά λίτρο στην αμόλυβδη και 0,225 ευρώ στο diesel, με το Συμβούλιο να επισημαίνει παράλληλα ότι τέτοιες οριζόντιες μειώσεις έχουν σημαντικό δημοσιονομικό κόστος και πρέπει να παραμένουν χρονικά περιορισμένες.
Η μάχη μεταφέρεται στην Ευρώπη
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι επομένως διπλό. Στην Ελλάδα αναμένονται οι εξειδικεύσεις των μέτρων για θέρμανση και diesel, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο η Αθήνα θα επιδιώξει μεγαλύτερα περιθώρια για τον ΕΦΚ.
Για εκατομμύρια νοικοκυριά και επαγγελματίες το ουσιαστικό ερώτημα είναι πλέον πόσο χαμηλότερα μπορούν να φτάσουν οι τιμές στην αντλία και για πόσο χρονικό διάστημα μπορεί να διατηρηθεί η στήριξη.
Με την έναρξη της περιόδου θέρμανσης να πλησιάζει και την ενεργειακή αβεβαιότητα να παραμένει, η συζήτηση για τον ΕΦΚ περνά πλέον από την Αθήνα στις Βρυξέλλες — και οι ευρωπαϊκές αποφάσεις μπορούν να καθορίσουν το εύρος των επόμενων ελληνικών μέτρων.
