ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΝΕΑ: Δύο μέτωπα απειλούν τη βιωσιμότητα της αιγοπροβατοτροφίας: οι άμεσες απώλειες από τις ζωονόσους και η υποχώρηση της εγχώριας παραγωγής γάλακτος, η οποία επηρεάζει κτηνοτρόφους, τυροκομεία και τη φέτα.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Ανώτατο υπηρεσιακό στέλεχος του ΥΠΑΑΤ ανέφερε στο TILEGRAFIMANEWS.GR ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να κινηθούν μαζί με αυστηρή ιχνηλάτηση και σχέδιο ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου, ώστε η έκτακτη υγειονομική κρίση να μη μετατραπεί σε μόνιμη παραγωγική συρρίκνωση.
Λέσβος – Πλατφόρμα για 104 κτηνοτρόφους και περίπου 20.000 θανατωθέντα ζώα
Η ενεργοποίηση πλατφόρμας αποζημιώσεων αφορά τουλάχιστον 104 κτηνοτρόφους στη Λέσβο και περίπου 20.000 ζώα που θανατώθηκαν στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού. Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της ζημιάς, δεν περιγράφουν όμως το σύνολο του οικονομικού πλήγματος. Πίσω από κάθε ζώο που χάνεται υπάρχουν μελλοντικές γεννήσεις, γάλα που δεν θα παραχθεί, γενετικό υλικό πολλών ετών και πάγιο κόστος που συνεχίζει να τρέχει.
Η διαδικασία αποζημίωσης προϋποθέτει αντιστοίχιση του κτηνιατρικού μητρώου, των αποφάσεων θανάτωσης, των καταγραφών της εκμετάλλευσης και των στοιχείων του δικαιούχου. Οι παραγωγοί πρέπει να ελέγξουν ότι ο αριθμός και οι κατηγορίες των ζώων είναι σωστά αποτυπωμένα και να δηλώσουν έγκαιρα τυχόν απόκλιση. Μία διαφορά ανάμεσα στο μητρώο και στο επίσημο πρωτόκολλο μπορεί να καθυστερήσει την πίστωση.
Η οικονομική αποζημίωση για την αξία των ζώων είναι μόνο το πρώτο βήμα. Απαιτούνται κάλυψη του εισοδήματος που χάνεται στο διάστημα των περιορισμών, στήριξη για ζωοτροφές και κατεστραμμένο γάλα, καθώς και χρηματοδότηση για καθαρισμό, απολύμανση και επανεκκίνηση. Οι σχετικές αποφάσεις για ζωοτροφές και γάλα αναμένονται έως το τέλος Σεπτεμβρίου, με πληρωμές μέσα στον Οκτώβριο.
Ταυτόχρονα, οι κτηνιατρικές αρχές συνεχίζουν ιχνηλάτηση, ελέγχους μετακινήσεων και εφαρμογή των ζωνών προστασίας. Η αναφορά σε θετικές εκτροφές όπου εκκρεμούν οι προβλεπόμενες θανατώσεις δείχνει πόσο κρίσιμη είναι η ταχύτητα εφαρμογής των μέτρων. Κάθε καθυστέρηση αυξάνει τον κίνδυνο διασποράς και, μαζί, τον αριθμό των μονάδων που θα τεθούν σε περιορισμό.
Για τους κτηνοτρόφους, η αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας είναι πλέον όρος οικονομικής επιβίωσης: περιορισμός επισκεπτών, απολύμανση οχημάτων και εξοπλισμού, ξεχωριστός ρουχισμός, έλεγχος νέων ζώων και άμεση ενημέρωση κτηνιάτρου για ύποπτα συμπτώματα. Οι παράνομες ή μη καταγεγραμμένες μετακινήσεις μπορούν να τινάξουν στον αέρα τόσο την υγειονομική προσπάθεια όσο και το δικαίωμα αποζημίωσης.
«Βόμβα» στην κτηνοτροφία: Ποιοι παραγωγοί θα δουν στους λογαριασμούς τους τα 16,84 εκατομμύρια!
Λιγότερο γάλα, πίεση στη φέτα και δύσκολη ανασύσταση κοπαδιών
Η δεύτερη μεγάλη ανησυχία είναι η μείωση της παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος. Η απώλεια ζωικού κεφαλαίου από ευλογιά και αφθώδη, οι περιορισμοί στις μετακινήσεις, το υψηλό κόστος ζωοτροφών και η έξοδος μικρών μονάδων από το επάγγελμα συμπιέζουν τις διαθέσιμες ποσότητες. Η γαλακτοβιομηχανία εκφράζει προβληματισμό, καθώς η επάρκεια πρώτης ύλης είναι καθοριστική για την παραγωγή φέτας και άλλων ΠΟΠ προϊόντων.
Σε περιοχές με μειωμένη προσφορά, οι τιμές παραγωγού μπορεί να εμφανίζουν αντοχή ή ανοδικές τάσεις. Αυτό όμως δεν σημαίνει αυτομάτως βελτίωση του εισοδήματος. Ένας κτηνοτρόφος που παραδίδει λιγότερα κιλά, πληρώνει ακριβότερες ζωοτροφές ή έχει μείνει με μειωμένο κοπάδι μπορεί να εισπράττει περισσότερα ανά κιλό και ταυτόχρονα να εμφανίζει χαμηλότερο συνολικό τζίρο.
Η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου χρειάζεται προσεκτικό σχεδιασμό. Δεν αρκεί μία επιδότηση αγοράς ζώων. Απαιτούνται διαθέσιμα υγιή ζώα αναπαραγωγής, έλεγχος προέλευσης, χρονική απόσταση ασφαλείας μετά την απολύμανση, επαρκείς σταβλικές εγκαταστάσεις και κεφάλαιο κίνησης μέχρι να αποκατασταθεί η παραγωγή γάλακτος. Επιπλέον, η αγορά ζωικού κεφαλαίου δεν είναι επιλέξιμη δαπάνη στα νέα Σχέδια Βελτίωσης, άρα χρειάζεται ξεχωριστό χρηματοδοτικό εργαλείο.
Το υπηρεσιακό στέλεχος υπογραμμίζει ότι προτεραιότητα πρέπει να δοθεί σε μονάδες που μπορούν να επανεκκινήσουν με αυστηρούς κανόνες βιοασφάλειας και πλήρη ιχνηλασιμότητα. Εάν η ανασύσταση γίνει βιαστικά, χωρίς ελέγχους, υπάρχει κίνδυνος επανεισαγωγής νοσήματος και νέου κύκλου απωλειών. Αν, αντίθετα, καθυστερήσει υπερβολικά, η χώρα θα χάσει παραγωγικό δυναμικό και οι μεταποιητές θα βρεθούν μπροστά σε μόνιμη έλλειψη πρώτης ύλης.
Το ζητούμενο, επομένως, είναι μία ενιαία αλυσίδα παρέμβασης: γρήγορη και δίκαιη αποζημίωση, κάλυψη απώλειας εισοδήματος, εξυγίανση των μονάδων, ελεγχόμενη ανασύσταση κοπαδιών και συμφωνίες γάλακτος που επιτρέπουν βιώσιμη παραγωγή. Διαφορετικά, οι 20.000 απώλειες της Λέσβου δεν θα μείνουν ένα τοπικό πρόβλημα, αλλά θα γίνουν ακόμη ένας κρίκος στη συρρίκνωση της ελληνικής κτηνοτροφίας.
Κρίσιμος θα είναι και ο χρόνος επιστροφής των μονάδων στην παραγωγή. Από τη θανάτωση μέχρι την απολύμανση, την άρση των περιορισμών, την προμήθεια νέων ζώων και την πρώτη ουσιαστική γαλακτοπαραγωγή μεσολαβεί μεγάλο διάστημα χωρίς κανονικό εισόδημα. Γι’ αυτό οι πληγέντες ζητούν η αποζημίωση να μην περιοριστεί στη λογιστική αξία των ζώων, αλλά να συνδεθεί με την πραγματική απώλεια παραγωγής και το κόστος επανεκκίνησης. Χωρίς αυτή τη γέφυρα, ακόμη και μία τυπικά πλήρης αποζημίωση μπορεί να έρθει πολύ αργά για τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης.
