Μητσοτάκης: Η παρέμβαση του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα, οι δηλώσεις Ερντογάν, η συζήτηση για τα F-35 και οι γεωπολιτικές εξελίξεις που επηρεάζουν την Ελλάδα
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Η Ελληνική Κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις που διαμορφώνονται μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, όπου το ζήτημα του τουρκικού casus belli και η πιθανότητα επαναφοράς της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35 βρέθηκαν στο επίκεντρο των διεθνών συζητήσεων. Η δημόσια τοποθέτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την απειλή πολέμου που εξακολουθεί να υφίσταται από το 1995 απέναντι στην Ελλάδα αποτέλεσε μία από τις πλέον χαρακτηριστικές παρεμβάσεις της ελληνικής πλευράς, στέλνοντας μήνυμα τόσο προς τους συμμάχους όσο και προς την Άγκυρα.
Ο πρωθυπουργός επανέφερε το θέμα του casus belli ενώπιον των ηγετών της Συμμαχίας, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να γίνεται λόγος για σχέσεις καλής γειτονίας όταν εξακολουθεί να ισχύει απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης που προβλέπει ακόμη και στρατιωτική αντίδραση στην περίπτωση που η Ελλάδα ασκήσει το δικαίωμά της, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια.
Η απάντηση Ερντογάν
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι δηλώσεις του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά το τέλος της Συνόδου. Ο ίδιος επιχείρησε να υποβαθμίσει το ζήτημα, υποστηρίζοντας ότι η μεγάλη πλειονότητα των Τούρκων πολιτών δεν γνωρίζει καν τι είναι το casus belli και ότι δεν υπάρχει λόγος να απασχολεί τους δύο λαούς.
Ωστόσο, η πραγματικότητα παραμένει ότι η σχετική απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης εξακολουθεί να ισχύει επί τρεις δεκαετίες, χωρίς να έχει ανακληθεί. Για την ελληνική πλευρά, αυτό αποτελεί ένα διαρκές σημείο προβληματισμού στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και συνδέεται άμεσα με το πλαίσιο ασφάλειας στην περιοχή.
Τα F-35 και η νέα γεωπολιτική εξίσωση
Παράλληλα, οι δημόσιες τοποθετήσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την πιθανότητα επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 προκάλεσαν νέο κύκλο συζητήσεων.
Η Τουρκία εξακολουθεί να επιδιώκει την επιστροφή της στο πρόγραμμα, από το οποίο απομακρύνθηκε μετά την προμήθεια των ρωσικών πυραύλων S-400. Παρά τις πολιτικές συζητήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, εξακολουθούν να υφίστανται θεσμικά και νομοθετικά εμπόδια στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που καθιστά την υπόθεση ιδιαίτερα σύνθετη.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα συνεχίζει κανονικά την υλοποίηση του δικού της προγράμματος για την απόκτηση των πρώτων 20 μαχητικών F-35, με δυνατότητα προμήθειας ακόμη 20 αεροσκαφών σε δεύτερη φάση.
Οι εκτιμήσεις στρατηγικών αναλυτών
Σύμφωνα με στρατηγικούς αναλυτές που παρακολουθούν τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, η ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή εξακολουθεί να αποτελεί βασική προτεραιότητα για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ.
Όπως επισημαίνουν, οποιαδήποτε απόφαση για τα F-35 θα πρέπει να αξιολογηθεί όχι μόνο υπό το πρίσμα των αμερικανοτουρκικών σχέσεων αλλά και με γνώμονα τη συνολική ασφάλεια της νοτιοανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που συγκεντρώνει διαρκώς το tilegrafimanews.gr από δημόσιες τοποθετήσεις ειδικών και διεθνών αναλύσεων, η διατήρηση της στρατηγικής ισορροπίας στην περιοχή αποτελεί βασικό ζητούμενο για όλους τους συμμάχους, ενώ η ενίσχυση της ελληνικής αποτρεπτικής ικανότητας θεωρείται κρίσιμο στοιχείο για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική αποτρεπτική ισχύς
Η κυβέρνηση επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια έχουν υλοποιηθεί σημαντικά εξοπλιστικά προγράμματα, τα οποία ενισχύουν ουσιαστικά τις δυνατότητες των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Στην κατεύθυνση αυτή εντάσσονται η προμήθεια των γαλλικών Rafale, οι φρεγάτες Belharra, ο εκσυγχρονισμός των F-16 στην έκδοση Viper, καθώς και η προγραμματισμένη ένταξη των F-35.
Παράλληλα, η ελληνική διπλωματία επιδιώκει να αξιοποιήσει τις στρατηγικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία και άλλους συμμάχους, επισημαίνοντας ότι η σταθερότητα στην περιοχή αποτελεί κοινό συμφέρον.
Οι εσωτερικές πολιτικές προεκτάσεις
Η δημόσια παρέμβαση του πρωθυπουργού για το casus belli είχε και εσωτερικές πολιτικές προεκτάσεις. Κυβερνητικά στελέχη υποστήριξαν ότι η Ελλάδα όφειλε να αναδείξει το συγκεκριμένο ζήτημα σε διεθνές επίπεδο, αποδεικνύοντας ότι δεν αποδέχεται ως «κανονικότητα» την ύπαρξη μιας διαρκούς απειλής πολέμου από γειτονική χώρα.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση προβάλλει ως σημαντικές κοινωνικές παρεμβάσεις τις πρόσφατες ρυθμίσεις για τις συντάξεις χηρείας, επισημαίνοντας ότι δεκάδες χιλιάδες δικαιούχοι αποφεύγουν πλέον σημαντικές περικοπές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, οι αλλαγές αφορούν τόσο συνταξιούχους όσο και ορφανά παιδιά, ενώ το δημοσιονομικό κόστος καλύπτεται από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
Οι εξελίξεις στην εξωτερική πολιτική και στην άμυνα, σε συνδυασμό με τις κοινωνικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, αναμένεται να συνεχίσουν να κυριαρχούν στην πολιτική ατζέντα τους επόμενους μήνες, καθώς η Ελλάδα καλείται να κινηθεί σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον, με βασικό στόχο τη διασφάλιση της εθνικής ασφάλειας, της περιφερειακής σταθερότητας και της αποτελεσματικής προάσπισης των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
