Αυτά που συμβαίνουν στον Κόλπο του Άντεν στην Υεμένη με τους αντάρτες Χούθι, έχουν βάλει “φωτιά” στο παγκόσμιο εμπόριο, απειλώντας ευθέως την αντιπληθωριστική πολιτική των προηγμένων οικονομιών και υπονομεύοντας τη μείωση των επιτοκίων.
ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ
Τα ψέματα τελείωσαν χθες και οι ΗΠΑ σε συνεργασία με άλλες συμμαχικές χώρες, άρχισαν το… ξεκαθάρισμα. Ο ίδιος ο Aμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ανακοίνωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ και της Βρετανίας, με την υποστήριξη της Αυστραλίας, του Μπαχρέιν, του Καναδά και της Ολλανδίας, εξαπέλυσαν πλήγματα στην Υεμένη εναντίον εγκαταστάσεων των ανταρτών Χούθι. Ο κόμπος έφτασε στο χτένι και για τον δυτικό κόσμο δεν υπάρχει γυρισμός σε αυτό το θέμα. Οι αριθμοί άλλωστε είναι αμείλικτοι και ο κίνδυνος νέας ανατροπής στην παγκόσμια οικονομία είναι κάτι παραπάνω από υπαρκτός.
Τα μεταφορικά για το κάθε κοντέινερ που κάνει τον γύρο της Αφρικής έχουν αυξηθεί σχεδόν 200%, καθώς οι περισσότερες ναυτιλιακές εταιρείες αποφεύγουν τη διαδρομή μέσω Ερυθράς Θάλασσας και Διώρυγας του Σουέζ. Το ταξίδι για τη μεταφορά πετρελαίου, αερίου και ξηρού φορτίου έχει γίνει μεγαλύτερο σε διάρκεια και ακριβότερο ως προς το τίμημα. Η Δύση μετά τον έλεγχο της κατάστασης στη Λωρίδα της Γάζας από τους Ισραηλινούς, παίρνει την κατάσταση στα χέρια της για να τελειώνει με αυτούς τους τύπους στην Υεμένη, οι οποίοι απλά θέλουν να κάνουν τη μεγάλη ζημιά.
Αλλαγή πλεύσης
Μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες και ο πετρελαϊκός κολοσσός BP στέλνουν εδώ και αρκετές ημέρες τα πλοία τους γύρω από την Αφρική, καθώς δεν μπορούν να διανοηθούν ότι θα θέσουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές και εμπορεύματα, μέσω του διάπλου της Ερυθράς Θάλασσας.
Σημειώνεται ότι προχθές, το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε ψήφισμα με το οποίο απαιτούσε τον άμεσο τερματισμό των επιθέσεων των Χούθι, ανάβοντας το πράσινο φως στα κράτη μέλη του ΟΗΕ να υπερασπιστούν τα πλοία τους. Στο ψήφισμα αναφέρεται ρητά ότι οι τύποι αυτοί πρέπει να σταματήσουν αμέσως τις επιθέσεις, οι οποίες εμποδίζουν το παγκόσμιο εμπόριο και υπονομεύουν το δικαίωμα της ελεύθερης ναυσιπλοίας, καθώς και την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια. Ας κρατήσουμε επίσης ότι 11 χώρες στήριξαν το συγκεκριμένο ψήφισμα, ενώ απείχαν η Ρωσία και η Κίνα, συν 2-3 άλλες. Δεν χρειάζονται και πολλά λόγια για να καταλάβουμε τι γίνεται…
Στρατιωτική δράση με… μήνυμα σε Ιράν και Πούτιν
Με βάση τις τελευταίες εξελίξεις η διεθνής συμμαχία είναι αποφασισμένη να ισοπεδώσει τους Χούθι με το βλέμμα στραμμένο στο Ιράν, το οποίο, αν κουνηθεί, τότε μπορεί να μπλέξουμε γενικώς σε πολύ άσχημες περιπέτειες.
Οι Ιρανοί υποστηρίζουν εδώ και πολλά χρόνια τους σιίτες Χούθι και τώρα, λόγω της επέμβασης του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, μεταθέτουν το πεδίο δράσης τους σε άλλη περιοχή. Προφανώς, το Ιράν δεν μπορεί να κάνει… μαγκιές κατά του Ισραήλ, το οποίο προστατεύεται από την αντιπυραυλική ομπρέλα των ΗΠΑ, αλλά οι μουλάδες της Τεχεράνης, ξέρουν και άλλα… μονοπάτια για να προκαλέσουν ζημιά. Η προστασία της παγκόσμιας ναυσιπλοίας αποτελεί πλέον το μεγάλο στοίχημα για ολόκληρη τη Δύση. Σημειώνεται ότι πριν μερικές ημέρες, πολεμικά πλοία των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας κατέστρεψαν μη επανδρωμένα αεροσκάφη των αναρτών στην Ερυθρά Θάλασσα, στη μεγαλύτερη επίθεση που έχει γίνει μέχρι σήμερα από τη στρατιωτική δύναμη που εδρεύει στην Υεμένη.
Εδώ όμως πρέπει να προσθέσουμε και μία άλλη παράμετρο. Ο Πούτιν, αν όχι σε συνεννόηση με το Ιράν, επί της ουσίας ωφελήθηκε από την οργανωμένη εισβολή της Χαμάς στο Ισραήλ. Προφανώς, είχε αναλογιστεί και την αντίδραση των Ισραηλινών. Στη συνέχεια, οι Ιρανοί έβαλαν τους Χούθι να προκαλέσουν ζημιά στο παγκόσμιο εμπόριο, τρομοκρατώντας τα χιλιάδες πλοία που περνούν από τον Κόλπο του Άντεν με κατεύθυνση την Ερυθρά Θάλασσα και το αντίστροφο. Έτσι, οι Ρώσοι στην προσπάθεια τους να προκαλέσουν διάσπαση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ και να ατονήσει το μέτωπο στήριξης προς τον Ζελένσκι, προκάλεσαν τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Οι τιμές του πετρελαίου δεν εκτινάχθηκαν, οι Ισραηλινοί εξαφανίζουν από προσώπου γης τη Χαμάς, οι Ιρανοί είναι με την πλάτη στον τοίχο καθώς οι ΗΠΑ τους έχουν “κλειδωμένους” στο στόχαστρο, ενώ η συμμαχία της Δύσης διευρύνει το πεδίο των επιχειρήσεων και του ελέγχου στον άξονα Ουκρανία-Μέση Ανατολή-Ερυθρά Θάλασσα-Υεμένη. Δεν ξέρουμε τι άλλο θα σκαρφιστεί ο Πούτιν με τους Ιρανούς, αλλά μάλλον, έτσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα, μάλλον όλα γυρίζουν μπούμερανγκ εναντίον του…
Στην.. τσίτα οι αγορές
Οι εξελίξεις αυτές ήταν αρκετές για να… ξυπνήσουν την αγορά πετρελαίου και να ωθήσουν υψηλότερα τις τιμές του “μαύρου χρυσού”. Το μεγάλο ζήτημα που τίθεται δεν αφορά την εκδήλωση στρατιωτικής επίθεσης κατά των Χούθι, αλλά αν θα αντιδράσουν οι Ιρανοί στη συντονισμένη επίθεση που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και οι άλλες χώρες, νωρίς σήμερα το πρωί. Αν ξεφύγει η κατάσταση και έχουμε εμπλοκή της Δύσης και του Ιράν, τότε, το δίσεκτο 2024, μπορεί να αποδειχθεί πολύ… γκαντέμικο! Το καλό σενάριο θέλει εξολόθρευση των Χούθι με συνοπτικές διαδικασίες και επιστροφή της ελεύθερης ναυσιπλοίας στην κανονικότητα.
Από την άλλη πλευρά, το κακό σενάριο περιλαμβάνει το ενδεχόμενο ανεξέλεγκτης επέκτασης της περιφερειακής έντασης στον άξονα Μέσης Ανατολής-Περσικού Κόλπου, κάτι που θα προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά στην παγκόσμια οικονομία. Γιατί αν η εξολόθρευση των Χούθι είναι ζήτημα τιμής για τη Δύση, προκειμένου να περιοριστεί το πλήγμα στο παγκόσμιο εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία, μια γενικευμένη σύρραξη στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, θα είναι η θρυαλλίδα για μια παγκόσμια κρίση, ανυπολόγιστων διαστάσεων. Είμαστε μπροστά σε εξελίξεις, με το θετικό και αρνητικό σενάριο αυτή τη στιγμή να έχουν πιθανότητες 50-50…
Ανατροπή στις ΗΠΑ και αισιοδοξία μέχρι… νεωτέρας στην Ευρώπη για τα επιτόκια
Οι επιπτώσεις από τα καμώματα των Χούθι δεν έχουν αρχίσει ακόμη να… πονάνε στην τσέπη μας, αλλά έχουν αρχίσει να στέλνουν ανησυχητικά μηνύματα για την πορεία του παγκόσμιου εμπορίου, αλλά και τον αυξημένο κίνδυνο εκτροχιασμού της αντιπληθωριστικής πολιτικής.
Χθες, ανακοινώθηκαν τα στοιχεία για τον πληθωρισμό Δεκεμβρίου στις ΗΠΑ, τα οποία δείχνουν ότι ο δείκτης κινήθηκε υψηλότερα από τις προβλέψεις. Αυτό σημαίνει ότι η Αμερικανική Κεντρική Τράπεζα δεν μπορεί να υποστηρίξει τη ρητορική περί επικείμενης έναρξης του καθοδικού κύκλου των επιτοκίων. Οι αποφάσεις μετατίθενται για αργότερα, καθώς δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις για την τιθάσευση των πληθωριστικών τάσεων. Συνεπώς, όσοι πίστευαν ότι με μεγάλη άνεση θα ξεκινήσει ο πτωτικός κύκλος των επιτοκίων σε 2-4 μήνες από τώρα, μάλλον είναι αναγκασμένοι να αναθεωρήσουν.
Οι αρνητικές προσδοκίες επηρέασαν χθες το κλίμα στις αγορές, διατηρώντας την ανοδική τάση στα ομόλογα και την πτωτική στα χρηματιστήρια. H Wall Street “έβρασε” στο ζουμί της χθες, ενώ τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια κινήθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα. Το… θερμό κλίμα στην Υεμένη και τα ερωτηματικά για την αντίδραση των Ιρανών, αλλά και οι ανατροπές στην αντιπληθωριστική πολιτική με αρνητικές προεκτάσεις στην πορεία αποκλιμάκωσης των επιτοκίων, θολώνουν τον επενδυτικό ορίζοντα.
Από την άλλη πλευρά, χθες, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε στον γαλλικό τηλεοπτικό σταθμό France 2, ότι πιθανότατα τα επιτόκια έχουν φτάσει στην κορύφωση τους, οπότε δεν πρέπει να περιμένουμε… δυσάρεστες εκπλήξεις. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να ορίσει με ακρίβεια τον χρόνο κατά τον οποίο τα επιτόκια θα αρχίσουν να μειώνονται. Έτσι όπως έχουμε διαμορφωθεί σήμερα οι εξελίξεις, το μόνο σίγουρο είναι ότι από το δεύτερο εξάμηνο του έτους θα έχουμε χαμηλότερα επιτόκια. Όμως, είναι άλλο πράγμα να αναμένουν οι αγορές έξι μειώσεις επιτοκίων και πτώση του βασικού επιτοκίου στο 2,5% στο τέλος του έτους (είναι στο 4% σήμερα) και άλλο πράγμα, λόγω διεθνών γεωπολιτικών εξελίξεων και εμποδίων στην αντιπληθωριστική πολιτική, να βρεθούμε στο 3%.
Σε κάθε περίπτωση, ο πληθωρισμός και το ζήτημα του δημοσίου και ιδιωτικού χρέους των προηγμένων οικονομιών της Δύσης, αλλά και των αναπτυσσόμενων οικονομιών του πλανήτη, περνούν μέσα από τον έλεγχο των εξελίξεων στο γεωπολιτικό πεδίο.
Μια γενικευμένη πολεμική σύρραξη στο… ροντέο της Μέσης Ανατολής, θα τα τινάξει όλα στον αέρα! Δεν θα μπορούμε να μιλάμε για επίτευξη των επιθυμητών στόχων στον πληθωρισμό, στα επιτόκια, στην ανάπτυξη, στα ελλείμματα και στο χρέος. Και αν φτάσουμε σε αυτό το επίπεδο, πρέπει να γνωρίζουμε όλοι ότι για ακόμη μία φορά θα πληρώσουμε βαρύτατο κόστος. Επιπλέον, θέλουμε να υπενθυμίσουμε σε κάποιους… ανισόρροπους που ζουν ανάμεσα μας και συντάσσονται με την… τρέλα, ότι η εισβολή του εγκληματία Πούτιν στην Ουκρανία αποτέλεσε την αφετηρία εκτίναξης των τιμών της ενέργειας, των πρώτων υλών και των τροφίμων.
Η Δύση αναχαίτισε τις πιέσεις στο ενεργειακό πεδίο, ωστόσο, τα απόνερα τα πληρώνουμε σήμερα με τη διατήρηση της ακρίβειας και των υψηλών επιτοκίων. Οποιαδήποτε νέα επιβάρυνση της κατάστασης θα έχει τεράστιο κόστος για όλους μας. Αυτό ελπίζουμε να γίνεται αντιληπτό από τους ανόητους εντός Ελλάδος και Ευρώπης, οι οποίοι επιμένουν να κλείνουν το… μάτι σε αυτούς που ανέτρεψαν τις ισορροπίες στον πλανήτη και έβαλαν “φωτιά” στην καθημερινότητα μας…
