Η στρατηγική αναβάθμιση της Ελλάδας στη Δυτική Αρχιτεκτονική Ασφάλειας αποτελεί ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός, το οποίο προσλαμβάνει ακόμη μεγαλύτερη αξία, από τη στιγμή που ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ -και του… απρόβλεπτου Τραμπ-, Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Αθήνα “για να τελειώσει τη δουλειά”
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Η άφιξη Ρούμπιο δεν αποτελεί μια διπλωματική επίσκεψη ρουτίνας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής του περιοδείας, αλλά συνιστά την έμπρακτη επιβεβαίωση μιας βαθιάς, δομικής μετατόπισης των γεωπολιτικών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας επέλεξε να ηγηθεί προσωπικά της αμερικανικής αντιπροσωπείας για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας-ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας εκ των προτέρων την Ελλάδα ως έναν “πολύ σημαντικό σύμμαχο” της Ουάσιγκτον. Άλλωστε, πολλές φορές κατά το παρελθόν, όταν μάλιστα δεν κατείχε κάποιο πολύ υψηλό αξίωμα, τασσόταν σε μόνιμη βάση υπέρ της Ελλάδας.
Σε μια περίοδο παγκόσμιας ρευστότητας, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να συνεχίζεται και τη Μέση Ανατολή να βρίσκεται σε διαρκή ανάφλεξη, η Ελλάδα, υπό την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, έχει μετεξελιχθεί από έναν “προβληματικό εταίρο” της περασμένης δεκαετίας στον πιο αξιόπιστο, σταθερό και προβλέψιμο πυλώνα της δυτικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για δεκαετίες, η εξωτερική πολιτική στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου χαρακτηριζόταν από την τακτική των ίσων αποστάσεων και των διπλωματικών ελιγμών, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την Τουρκία, η οποία συνεχίζει να ισορροπεί ανάμεσα στη Δύση και τη Μόσχα. Από το 2019, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε συνειδητά έναν τελείως διαφορετικό δρόμο: αυτόν του καθαρού δυτικού προσανατολισμού και της στρατηγικής συνέπειας.
Η Ουάσιγκτον και οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν πλέον στην Αθήνα έναν εταίρο που ισοδυναμεί με “βαρύ πυροβολικό” για τα συμφέροντα της Ευρώπης, των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Η ξεκάθαρη στάση της Ελλάδας απέναντι στον ρωσικό αναθεωρητισμό, η άμεση ευθυγράμμιση με τις νατοϊκές κατευθυντήριες γραμμές και η τήρηση των διεθνών συνθηκών δημιούργησαν ένα κεφάλαιο αξιοπιστίας που η αμερικανική διπλωματία αξιοποιεί στο έπακρο. Η επιλογή του Μάρκο Ρούμπιο να επισκεφθεί την Αθήνα –παρακάμπτοντας άλλες παραδοσιακές δυνάμεις της περιοχής– στέλνει το σαφές μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον επιλέγει να συνομιλεί και να επενδύει σε δημοκρατικούς, σταθερούς και θεσμικούς συμμάχους.
Η στρατηγική σημασία των “οχυρών” της Αλεξανδρούπολης και της Σούδας
Η στρατηγική σημασία της Ελλάδας για τη δυτική συμμαχία αποτυπώνεται ανάγλυφα στον χάρτη των αμυντικών υποδομών της.
Η επικαιροποιημένη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) έχει μετατρέψει τη χώρα σε μια απέραντη νατοϊκή πλατφόρμα επιχειρησιακής ετοιμότητας. Η Βάση της Σούδας παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος για τον έλεγχο της Κεντρικής και Ανατολικής Μεσογείου, προσφέροντας μοναδικές δυνατότητες υποστήριξης στα αμερικανικά αεροπλανοφόρα και τις ναυτικές δυνάμεις κρούσης. Επιπλέον, το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη γεωστρατηγική επιτυχία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής τα τελευταία χρόνια. Έχει μετατραπεί σε μια κρίσιμη πύλη εισόδου και μεταφοράς νατοϊκών στρατευμάτων και στρατιωτικού υλικού προς την Ανατολική Ευρώπη και τη Βαλκανική, παρακάμπτοντας εντελώς τα Στενά των Δαρδανελίων. Αυτή η εναλλακτική οδός logistics μειώνει τη στρατηγική εξάρτηση της Δύσης από την Άγκυρα, προσφέροντας στο ΝΑΤΟ την απαραίτητη ευελιξία για την ενίσχυση της αποτρεπτικής του διάταξης απέναντι σε οποιαδήποτε απειλή από τα ανατολικά. Άρα, μιλάμε για μια νέα πραγματικότητα που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κανέναν…
Ενεργειακός κόμβος και πυλώνας απεξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία
Η σημασία της Αθήνας για την Ευρώπη εκτείνεται πέρα από το στρατιωτικό πεδίο, αγγίζοντας τον πυρήνα της ευρωπαϊκής οικονομικής ασφάλειας: την ενέργεια.
Με την αξιόπιστη και συνεπή πολιτική της σημερινής κυβέρνησης, η Ελλάδα υλοποίησε ένα εκτεταμένο δίκτυο υποδομών που την κατέστησε βασική ενεργειακή πύλη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Μέσω του τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη Ρεβυθούσα και της νέας πλωτής μονάδας (FSRU) στην Αλεξανδρούπολη, η Ελλάδα υποδέχεται το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο, το οποίο πλέον καλύπτει τη συντριπτική πλειονότητα των εγχώριων εισαγωγών.
Όμως, το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι η χώρα μας επαν-εξάγει αυτή την ενέργεια προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων. Αυτή η ροή ενέργειας έχει συμβάλει καίρια στο σπάσιμο του μονοπωλίου της ρωσικής Gazprom στην περιοχή, υλοποιώντας στην πράξη την ευρωπαϊκή στρατηγική για ενεργειακή διαφοροποίηση. Παράλληλα, τα σχέδια για ηλεκτρικές διασυνδέσεις, όπως το Great Sea Interconnector, ενισχύουν τον ρόλο της Ελλάδας ως γέφυρας που ενώνει την Ευρώπη με την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Ο… κωδικός “3+1”, τα εξοπλιστικά και το στοίχημα της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο
Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο έρχεται να επιβεβαιώσει και τη στήριξη των ΗΠΑ στα περιφερειακά διπλωματικά σχήματα που έχει αναπτύξει η Αθήνα.
Το διπλωματικό πλαίσιο “3+1”, δηλαδή Ελλάδα, Κύπρος, και Ισραήλ, με στήριξη από τις ΗΠΑ αποτελεί πλέον το βασικό μοτίβο για την ασφάλεια και τη διαχείριση των υποθαλάσσιων πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό το σχήμα συνεργασίας στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα. Σήμερα συμπληρώνονται τρία χρόνια από το μακελειό που προκάλεσε η Χαμάς στο Ισραήλ, η οποία αποτέλεσε τη… σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Η ισοπέδωση της Λωρίδας της Γάζας από τους Ισραηλινούς, η συνέχιση της σύρραξης Ρωσίας-Ουκρανίας και η πολεμική σύγκρουση των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, αποτελούν τους καταλύτες κοσμογονικών εξελίξεων, οι οποίες εκτίναξαν τις “μετοχές” της Ελλάδας στη γεωπολιτική σκακιέρα.
Η Ουάσιγκτον προκρίνει τη δημιουργία ενός συμπαγούς, δημοκρατικού και προβλέψιμου μετώπου για τη διατήρηση της ειρήνης και επειδή η Ελλάδα διατηρεί άριστες σχέσεις τόσο με το Ισραήλ όσο και με τον αραβικό κόσμο, αυτό την καθιστά ως ιδανικό διαμεσολαβητή και “μεταφραστή” των δυτικών συμφερόντων σε μια παραδοσιακά εύφλεκτη περιοχή. Η νέα σελίδα στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις δεν βασίζεται μόνο στο γεωγραφικό πλεονέκτημα, αλλά και σε μια βαθιά ποιοτική αναβάθμιση. Στην ατζέντα των συνομιλιών του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Γιώργο Γεραπετρίτη δεσπόζουν τα μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα, με αιχμή του δόρατος την ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35. Η απόκτηση των F-35, σε συνδυασμό με την υπογραφή νέων αμυντικών συμφωνιών –όπως η θεσμοθέτηση συνεργασίας των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα– αλλάζει τα δεδομένα της αποτροπής στον αέρα και τη θάλασσα. Η Ελλάδα δεν είναι πλέον απλώς ένας καταναλωτής ασφάλειας, αλλά ένας πάροχος σταθερότητας, ικανός να αναλαμβάνει αποστολές εκ μέρους ολόκληρης της Συμμαχίας.
Η χώρα μας έχει πετύχει κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια απλή βελτίωση των διπλωματικών της σχέσεων, καθώς έχει καταστεί οργανικό και αναπόσπαστο κομμάτι του σκληρού πυρήνα της Δύσης. Υπό την πολιτική καθοδήγηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, η Ελλάδα αποδεικνύει ότι η γεωπολιτική αξία δεν μετριέται μόνο με το μέγεθος του στρατού ή την επιθετική ρητορική, αλλά με την πίστη στις συμμαχίες, τη θεσμική σοβαρότητα και την ικανότητα να προσφέρεις λύσεις στα μεγάλα προβλήματα της εποχής. Για το ΝΑΤΟ, τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, η σύγχρονη Ελλάδα είναι ο απαραίτητος, ισχυρός και πιστός φρουρός της νοτιοανατολικής πτέρυγας. Αυτό, καλό είναι το εμπεδώσουν όλοι οι εχθροί της χώρας, είτε είναι εκτός είτε εντός συνόρων…
Η νέα… θέση της Ελλάδας και το… πρόβλημα που δημιουργεί στα κόμματα της αντιπολίτευσης
Η στρατηγική σχέση ΗΠΑ-Ελλάδας, η οποία επισφραγίζεται με τον πιο πανηγυρικό τρόπο από την άφιξη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, δημιουργεί ένα ανυπέρβλητο πολιτικό αδιέξοδο για τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Η εμβάθυνση αυτής της συμμαχίας “κολλάει στον τοίχο” την αντιπολίτευση για τρεις κυρίους λόγους, απογυμνώνοντας το πολιτικό της αφήγημα.
Ειδικότερα:
1. Για δεκαετίες, ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής αντιπολίτευσης (κυρίως της αριστερής και κεντροαριστερής) στήριζε την ταυτότητα του σε έναν ανακλαστικό αντιαμερικανισμό και στη θεωρία ότι η Ελλάδα πρέπει να το παίζει σε πολλά ταμπλό. Ως γνωστόν, όποιος προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο βάρκες, στο τέλος πέφτει στη θάλασσα και κάνει… παρέα στα ψάρια! Σήμερα, η πραγματικότητα της ισότιμης στρατηγικής σχέσης διαψεύδει αυτή τη ρητορική. Όταν οι ΗΠΑ επιλέγουν την Αθήνα ως τον κεντρικό τους συνομιλητή στην περιοχή, παραχωρώντας της πρόσβαση στα υπερσύγχρονα F-35 και αναγνωρίζοντας τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου, η αντιπολίτευση στερείται επιχειρημάτων. Δεν μπορεί να μιλήσει για υποτέλεια όταν η χώρα αναβαθμίζεται σε ισχυρό περιφερειακό παίκτη.
2. Το “πατριωτικό παράδοξο” της δεξιάς αντιπολίτευσης θέλει τα κόμματα του συγκεκριμένου χώρου να είναι εγκλωβισμένα σε μια μόνιμη αντίφαση. Ενώ κατηγορούν την κυβέρνηση Μητσοτάκη για “υποχωρητικότητα” στα εθνικά θέματα, η έμπρακτη θωράκιση της χώρας μέσω της ελληνοαμερικανικής αμυντικής συμφωνίας (MDCA) και η παρουσία αμερικανικών δυνάμεων σε Σούδα και Αλεξανδρούπολη ακυρώνουν το αφήγημά τους περί μιας… αβοήθητης Ελλάδας. Η στρατηγική επιλογή της Ουάσιγκτον να στηριχθεί στην ελληνική σταθερότητα αποτελεί την ισχυρότερη εγγύηση για τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, αφήνοντας την εθνικιστική ρητορική χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα.
3. Η αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας οδηγεί μοιραία στη σύγκριση των κομμάτων της αντιπολίτευσης με την κυβέρνηση. Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την αντιπολίτευση είναι η σύγκριση με το δικό της παρελθόν. Τα κόμματα που σήμερα ασκούν κριτική στην κυβέρνηση, κατά τη διάρκεια της δικής τους κυβερνητικής θητείας είχαν ξεκινήσει τον Στρατηγικό Διάλογο με τις ΗΠΑ και είχαν υποδεχθεί Αμερικανούς αξιωματούχους με τιμές. Η προσπάθεια τους, λοιπόν, να καταψηφίζουν τώρα τις αμυντικές συμφωνίες στη Βουλή ή να εμφανίζονται σκεπτικοί απέναντι στην Ουάσιγκτον, εκλαμβάνεται από τους πολίτες ως φθηνός και καιροσκοπικός αντιπολιτευτικός λόγος. Η σταθερή και θεσμική στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη τούς αναγκάζει να εγκλωβίζονται σε μια στείρα άρνηση, την ώρα που η χώρα εισπράττει απτά γεωπολιτικά οφέλη.
Με βάση τα παραπάνω, έρχεται η ώρα για να κάνουμε το πολιτικό “ταμείο”. Πιο συγκεκριμένα, το ΠΑΣΟΚ και η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη φωνάζουν για να… φωνάζουν, αν και ξέρουν ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος, ούτε άλλη επιλογή στο τραπέζι. Το ΚΚΕ θα υπάρχει για να βγάζει στον δρόμο… ρομαντικούς και ανεγκέφαλους που ζουν τις ονειρώξεις του κομμουνιστικού “παραδείσου’, ο Βελόπουλος πρέπει να καταλάβει ότι τελείωσε το… ρωσικό όνειρο, η Κωνσταντοπούλου μπορεί να… ωρύεται εκ του ασφαλούς και ο Σαμαράς να πιστεύει ό,τι πιστεύει μόνο και μόνο από… γινάτι για τον Μητσοτάκη που δεν τον έκανε Πρόεδρο της Δημοκρατίας!
