ΕΛΓΑ: Από τις 27 Ιουλίου έως τις 10 Αυγούστου οι δηλώσεις ζημιάς σε Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα – Πώς θα ξεπεραστεί το πρόβλημα του ΟΣΔΕ και ποιοι μπορούν να ενταχθούν στον Αναπτυξιακό Νόμο
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Σε αγώνα δρόμου εισέρχονται οι υπηρεσίες του ΕΛΓΑ, προκειμένου να καταγραφούν οι εκτεταμένες ζημιές που προκάλεσαν οι σφοδρές χαλαζοπτώσεις σε Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα. Από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026 ανοίγουν οι αναγγελίες, ενώ οι πληγέντες παραγωγοί θα έχουν περιθώριο έως και τις 10 Αυγούστου για να υποβάλουν δηλώσεις ζημιάς.
Το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την έγκριση ειδικού, ad hoc προγράμματος, καταβολή αποζημιώσεων έως το 100% της ασφαλιζόμενης αξίας και δυνατότητα χορήγησης προκαταβολών στο 65% των προϋπολογιζόμενων ποσών. Για την εφαρμογή του απαιτούνται, ωστόσο, νομοθετική ρύθμιση, ολοκλήρωση των καταγραφών και έκδοση των εξατομικευμένων πορισμάτων.
Οι περιοχές και οι καλλιέργειες που επλήγησαν
Οι πρώτες αυτοψίες επικεντρώνονται στους Δήμους Λαμιέων, Μακρακώμης και Αμφίκλειας-Ελάτειας, καθώς και σε περιοχές των Δήμων Τυρνάβου, Ελασσόνας, Κιλελέρ και Ορχομενού. Κλιμάκια προβλέπεται να μεταβούν και στη Βόρεια Εύβοια για την οριοθέτηση των ζημιών.
Στις πληγείσες καλλιέργειες περιλαμβάνονται αχλάδια, ροδάκινα, νεκταρίνια, αμύγδαλα, καρύδια, κελυφωτά φιστίκια, ακτινίδια, ρόδια, δαμάσκηνα και αμπέλια. Μεγάλες απώλειες αναφέρονται επίσης σε βαμβάκι, καλαμπόκι, μηδική, βιομηχανική ντομάτα, καπνά, κρεμμύδια και κηπευτικά.
Το τελικό ύψος της ενίσχυσης δεν θα καθοριστεί μόνο από τη δηλωθείσα καταστροφή. Οι γεωπόνοι θα εξετάσουν το ποσοστό ζημιάς, το στάδιο ανάπτυξης της καλλιέργειας, την αναμενόμενη απόδοση και την ασφαλιζόμενη αξία.
Τι γίνεται χωρίς ολοκληρωμένο ΟΣΔΕ 2026
Ένα σημαντικό τεχνικό εμπόδιο είναι ότι δεν έχουν υποβληθεί ακόμη όλες οι δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026. Για να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος, προκρίνεται διαφορετική διαδικασία ανά κατηγορία παραγωγής.
Στις δενδρώδεις καλλιέργειες θα χρησιμοποιηθούν συνδυαστικά τα στοιχεία του ΟΣΔΕ 2025 και οι δηλώσεις ζημιάς. Για τις ετήσιες καλλιέργειες, όπως βαμβάκι, καλαμπόκι και βιομηχανική ντομάτα, θα αξιοποιηθούν οι νέες δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026 μόλις αυτές κατατεθούν.
Οι αγρότες πρέπει να δηλώσουν εγκαίρως όλα τα πληγέντα αγροτεμάχια και να διατηρήσουν διαθέσιμα φωτογραφίες, παραστατικά καλλιέργειας και κάθε στοιχείο που μπορεί να διευκολύνει την εξατομικευμένη εκτίμηση.
Τι εξηγούν στελέχη του ΥΠΑΑΤ
Εξειδικευμένα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr εξήγησαν ότι η προκαταβολή του 65% δεν ταυτίζεται απαραίτητα με το 65% της αρχικής οικονομικής απαίτησης του αγρότη. Θα υπολογιστεί επί της αποζημίωσης που θα προϋπολογίσει ο Οργανισμός μετά την επεξεργασία των δηλώσεων και των πρώτων εκτιμήσεων.
Τα ίδια στελέχη υπογράμμισαν ότι η εξαγγελία για κάλυψη του 100% αφορά την ασφαλιζόμενη αξία και όχι αυτομάτως το σύνολο του πραγματικού τζίρου ή κάθε έμμεση οικονομική απώλεια. Κρίσιμα θα είναι το τελικό νομοθετικό κείμενο, η έγκριση του ειδικού προγράμματος και οι όροι που θα εφαρμοστούν ανά καλλιέργεια.
Πέντε αναλυτικά παραδείγματα
1. Αχλαδοπαραγωγός στον Τύρναβο: Διαθέτει 40 στρέμματα και η εκτίμηση προσδιορίζει ασφαλιζόμενη ζημιά 50.000 ευρώ. Εφόσον εγκριθεί κάλυψη 100%, η τελική αποζημίωση μπορεί να φτάσει τις 50.000 ευρώ. Προκαταβολή 65% θα αντιστοιχούσε σε 32.500 ευρώ και το υπόλοιπο σε 17.500 ευρώ μετά το οριστικό πόρισμα.
2. Βαμβακοπαραγωγός στο Κιλελέρ: Σε 200 στρέμματα καταγράφεται ασφαλιζόμενη απώλεια 36.000 ευρώ. Η δυνητική προκαταβολή διαμορφώνεται σε 23.400 ευρώ. Η διαδικασία θα συνδεθεί με τη δήλωση ΟΣΔΕ 2026, γι’ αυτό απαιτείται απόλυτη συμφωνία των δηλωμένων εκτάσεων.
3. Παραγωγός κελυφωτού φιστικιού στη Φθιώτιδα: Η ασφαλιζόμενη ζημιά στα δένδρα και στην παραγωγή υπολογίζεται σε 80.000 ευρώ. Με προκαταβολή 65%, μπορεί να λάβει αρχικά 52.000 ευρώ. Η πιθανή κατάργηση του ανώτατου ορίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία για παραγωγούς με υψηλή ασφαλιζόμενη αξία.
4. Αμπελουργός στην Ελασσόνα: Για ζημιά 24.000 ευρώ, η προκαταβολή θα μπορούσε να φτάσει τις 15.600 ευρώ και η εξόφληση τις 8.400 ευρώ. Εάν η αυτοψία δείξει μικρότερο ποσοστό καταστροφής από εκείνο που δηλώθηκε, τα ποσά θα αναπροσαρμοστούν.
5. Καλλιεργητής βιομηχανικής ντομάτας στη Λαμία: Σε έκταση 100 στρεμμάτων η ασφαλιζόμενη απώλεια εκτιμάται στις 40.000 ευρώ. Η αρχική ενίσχυση μπορεί να ανέλθει σε 26.000 ευρώ και η τελική δόση σε 14.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθεί εγκαίρως το ΟΣΔΕ.
Τα ποσά των παραδειγμάτων είναι υποθετικά και παρουσιάζουν τον μηχανισμό υπολογισμού, όχι εγκεκριμένες αποζημιώσεις.
Αναπτυξιακός Νόμος: Από 50.000 ευρώ τα σχέδια
Παράλληλα, νέα επενδυτικά εργαλεία παραμένουν διαθέσιμα μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου, ο οποίος καλύπτει σχέδια δημιουργίας νέων μονάδων, επέκτασης δυναμικότητας, διαφοροποίησης προϊόντων ή θεμελιώδους αλλαγής της παραγωγικής διαδικασίας. Το επίσημο θεσμικό πλαίσιο περιλαμβάνει τον Ν. 4887/2022 και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις του.
Το ελάχιστο επιλέξιμο κόστος ανέρχεται σε 1 εκατ. ευρώ για μεγάλες επιχειρήσεις, 500.000 ευρώ για μεσαίες, 250.000 ευρώ για μικρές και 100.000 ευρώ για πολύ μικρές επιχειρήσεις. Για ατομικές επιχειρήσεις, αγροτικούς συνεταιρισμούς, ομάδες παραγωγών, κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις και αγροτικές εταιρικές συμπράξεις, το κατώτατο ύψος ξεκινά από 50.000 ευρώ.
Ένας συνεταιρισμός μπορεί, για παράδειγμα, να καταθέσει σχέδιο 150.000 ευρώ για γραμμή συσκευασίας και ψυκτικούς θαλάμους. Μία ατομική αγροτική επιχείρηση μπορεί να σχεδιάσει επένδυση 60.000 ευρώ για τυποποίηση, εφόσον η δραστηριότητα και οι δαπάνες καλύπτονται από το αντίστοιχο καθεστώς.
Το κρίσιμο στοίχημα των πληρωμών
Η ανακοίνωση των αυξημένων αποζημιώσεων δημιουργεί προσδοκίες, όμως το αποτέλεσμα θα κριθεί από την ταχύτητα των αυτοψιών και την ορθότητα των δηλώσεων. Οι παραγωγοί χρειάζονται άμεση ρευστότητα για να αποκαταστήσουν τις καλλιέργειες, να καλύψουν υποχρεώσεις και να οργανώσουν την επόμενη περίοδο.
Το πρώτο βήμα είναι η εμπρόθεσμη δήλωση μέχρι τις 10 Αυγούστου. Το δεύτερο είναι η πιστή αποτύπωση των εκτάσεων στο ΟΣΔΕ. Το τρίτο και καθοριστικό είναι η γρήγορη έκδοση πορισμάτων, ώστε η υπόσχεση για προκαταβολές 65% και αποζημιώσεις στο 100% να μετατραπεί σε πραγματική οικονομική στήριξη.
